Câu hỏi sống ở nước nào rẻ hơn hầu như luôn được trả lời bằng cách so mức lương trung bình hoặc so giá một bữa ăn. Cả hai đều là phép tính sai. Thứ quyết định là số tiền còn lại trong tay bạn sau khi đã trừ những khoản không tránh được.

Công thức so sánh đúng

Với mỗi nước và mỗi thành phố cụ thể, tính:

Thu nhập khả dĩ của nghề bạn trừ thuế và các khoản bắt buộc trừ tiền nhà trừ y tế trừ giáo dục cho con = phần còn lại.

So phần còn lại giữa các nơi. Con số này thường cho kết quả rất khác so với việc so lương, vì bốn khoản trừ chênh nhau rất mạnh giữa các nước.

Bốn khoản trừ và chỗ hay nhầm

Thuế

Đừng chỉ nhìn thuế suất thu nhập. Hãy tính tổng gánh nặng gồm cả các khoản đóng góp bắt buộc và thuế tiêu dùng. Nước có thuế thu nhập thấp thường bù lại bằng thuế tiêu dùng hoặc thuế tài sản cao.

Nhà ở

Đây là khoản tạo ra gần hết khoảng cách giữa các nơi, và nó chênh nhau ngay trong cùng một nước. So sánh theo thành phố cụ thể, không theo tên nước.

Y tế

Có nước phần lớn chi phí y tế nằm trong hệ thống công, có nước bạn tự mua bảo hiểm với khoản rất lớn. Với gia đình có người cao tuổi, đây có thể là khoản lớn thứ hai sau tiền nhà.

Giáo dục

Phổ thông công lập thường không thu học phí ở nhiều nước, nhưng bậc đại học thì khác hẳn. Và như đã nói ở các bài khác, có giấy tờ chưa chắc đã được hưởng mức học phí của cư dân ngay.

Hai thứ nữa nên đưa vào bảng

  • Đi lại. Nơi buộc phải có xe cho mỗi người lớn có chi phí ẩn rất lớn so với nơi đi lại công cộng được.
  • Chi phí một lần của năm đầu. Tiền cọc nhà, sắm đồ, xe, giấy tờ. Khoản này không lặp lại nhưng dồn hết vào lúc thu nhập chưa ổn định.

Lấy số ở đâu

Ưu tiên nguồn của chính nước đó: cơ quan thống kê quốc gia cho chi phí sinh hoạt, cơ quan thuế cho biểu thuế, chính quyền địa phương cho giá thuê nhà. Với thu nhập của nghề bạn, hãy tìm khảo sát lương theo ngành tại chính thành phố đó. Tránh dùng con số trung bình cả nước, vì nó che mất đúng thứ bạn cần thấy.

Một lưu ý cuối

Bảng tính giúp bạn loại bớt phương án, nhưng đừng để nó quyết định hết. Cộng đồng, khí hậu, khoảng cách về Việt Nam và việc gia đình có người quen ở đó hay không đều ảnh hưởng tới việc bạn trụ được bao lâu. Nơi rẻ nhất mà cả nhà không sống nổi thì không rẻ.

Câu hỏi thường gặp

Nên so sánh theo nước hay theo thành phố?

Theo thành phố. Chênh lệch trong cùng một nước, nhất là tiền nhà, thường lớn hơn chênh lệch giữa hai nước.

Nước có thuế thấp thì sống rẻ hơn à?

Không nhất thiết, vì phần thiếu hụt thường được bù bằng thuế tiêu dùng, thuế tài sản, hoặc bằng việc bạn phải tự trả cho y tế và giáo dục.

Lấy số liệu chi phí ở đâu cho đáng tin?

Từ cơ quan thống kê và cơ quan thuế của chính nước đó, cùng dữ liệu giá thuê nhà của địa phương. Hãy tránh các con số trung bình cả nước.

Có nên chọn nơi rẻ nhất không?

Chỉ khi nơi đó cũng có việc làm cho nghề của bạn và điều kiện sống phù hợp với gia đình. Nơi rẻ mà không có việc thì không tiết kiệm được gì.

Cùng Danh Mục: