Các chương trình cư trú qua đầu tư ở châu Âu thường được giới thiệu bằng một con số vốn và một tấm thẻ. Nhưng phần quyết định nằm ở ba thứ khác, và chúng khác nhau rất nhiều giữa các nước.

1. Thẻ này cho tôi đi lại tới đâu

Một thẻ cư trú do một nước châu Âu cấp thường cho phép đi lại ngắn hạn trong khu vực miễn kiểm soát biên giới. Nhưng đi lại khác với cư trú: nó không cho bạn quyền sống hay làm việc ở nước khác trong khu vực. Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất và tốn kém nhất.

2. Tôi phải ở đó bao nhiêu

Đây là chỗ khác biệt lớn nhất giữa các nước. Có chương trình yêu cầu rất nhẹ, chỉ cần ghé vài ngày mỗi năm hoặc mỗi kỳ gia hạn. Có chương trình yêu cầu bạn thật sự sống ở đó. Yêu cầu càng nhẹ thì chi phí thường càng cao, và ngược lại.

Quan trọng hơn: yêu cầu cư trú để giữ thẻ khác với yêu cầu để lên thường trú dài hạn, và khác nữa với yêu cầu để xin quốc tịch. Hãy hỏi cả ba mức.

3. Lộ trình lên quốc tịch

Nếu mục tiêu cuối của bạn là hộ chiếu, hãy hỏi rõ: sau bao nhiêu năm, với điều kiện cư trú thực tế thế nào, có yêu cầu ngôn ngữ và bài kiểm tra hội nhập không, và nước đó có cho giữ hai quốc tịch không. Nhiều người mua thẻ cư trú với kỳ vọng về hộ chiếu mà chưa bao giờ hỏi bốn câu này.

Hai yếu tố nữa nên tính

  • Thuế. Nếu bạn trở thành cư dân thuế của nước đó, thu nhập toàn cầu có thể thuộc diện phải khai. Đây là lý do nên gặp người hành nghề thuế trước khi chọn nước.
  • Rủi ro chính sách. Các chương trình đầu tư ở châu Âu đã nhiều lần bị siết điều kiện, tăng mức vốn hoặc thay đổi hình thức đầu tư được chấp nhận. Hãy hỏi hồ sơ đã nộp có được xét theo quy định tại thời điểm nộp hay không.

Nếu mục tiêu là cho con đi học

Hãy hỏi cụ thể thay vì hỏi chung: với thẻ này, con tôi học phổ thông công lập ra sao, vào đại học đóng học phí theo mức nào, và có yêu cầu thời gian cư trú trước khi được hưởng mức của cư dân không. Câu cuối là chỗ nhiều kế hoạch bị vỡ.

Cách so sánh giữa các nước

Lập bảng năm dòng cho ba nước: vốn tối thiểu và hình thức, yêu cầu cư trú ở từng bậc, lộ trình lên quốc tịch, hệ quả thuế, và quyền lợi giáo dục cho con. Điều kiện của mọi chương trình đều thay đổi theo thời kỳ, nên hãy đối chiếu với nguồn chính thức của từng nước trước khi quyết.

Câu hỏi thường gặp

Có thẻ cư trú một nước châu Âu thì sống ở nước khác được không?

Không. Thẻ thường cho phép đi lại ngắn hạn trong khu vực nhưng không cho quyền cư trú hay làm việc ở nước khác.

Bao lâu thì lên được quốc tịch?

Khác nhau theo nước và thường kèm yêu cầu cư trú thực tế cùng bài kiểm tra ngôn ngữ. Hãy hỏi rõ cả bốn điều kiện trước khi chọn.

Đầu tư bất động sản có lấy lại được vốn không?

Về nguyên tắc là bán lại được sau thời gian nắm giữ bắt buộc, nhưng phụ thuộc thị trường và khả năng bán. Hãy hỏi về giao dịch bán lại thực tế đã xảy ra.

Chương trình bị siết giữa chừng thì sao?

Có nước áp dụng quy định tại thời điểm nộp, có nước không. Hãy hỏi bằng văn bản và đối chiếu với quy định chính thức của nước đó.