Úc và New Zealand không bán quyền cư trú. Họ đổi nó lấy hoạt động kinh tế thật: doanh nghiệp vận hành, việc làm tạo ra, doanh thu đạt mức cam kết. Đó là lý do nhiều hồ sơ đủ tiền vẫn không đi tới đâu.

Mô hình chung: tạm trước, thường trú sau

Ở cả hai nước, con đường điển hình gồm hai chặng:

  1. Thị thực tạm cho phép bạn sang, lập hoặc mua doanh nghiệp, và vận hành nó.
  2. Xét lên thường trú sau một số năm, dựa trên việc bạn có đạt các cam kết hay không: doanh thu, tài sản doanh nghiệp, số nhân sự, và thời gian bạn thật sự có mặt tại đó.

Nghĩa là tiền chỉ mở được chặng một. Chặng hai phụ thuộc vào việc bạn có làm ăn được thật hay không. Đây là khác biệt căn bản so với nhóm chương trình mua hộ chiếu.

Vai trò của bang và vùng

Ở Úc, nhiều diện kinh doanh cần bảo lãnh của một bang hoặc vùng lãnh thổ, và mỗi nơi đặt tiêu chí riêng: ngành nghề họ ưu tiên, mức vốn, cam kết việc làm. Nơi kinh tế nhỏ hơn thường dễ hơn về tiêu chí nhưng ràng buộc chặt hơn về nơi bạn phải sống và kinh doanh.

Bốn điều nên hỏi trước khi bắt đầu

  1. Cam kết cụ thể là gì, đo bằng con số nào, và đo vào thời điểm nào?
  2. Tôi phải có mặt bao nhiêu trong giai đoạn thị thực tạm để đủ điều kiện lên thường trú?
  3. Nếu doanh nghiệp không đạt cam kết thì sao, có gia hạn được không, và tôi mất gì?
  4. Ngành tôi định làm có bị hạn chế không, và bang đó có ưu tiên ngành nào?

Rủi ro thật của diện này

Không phải hồ sơ bị từ chối ở bước đầu, mà là sang rồi kinh doanh không thành. Bạn đã chuyển cả gia đình, con đã đi học, tiền đã bỏ vào một doanh nghiệp ở thị trường bạn chưa quen, và tới kỳ xét thì không đạt cam kết. Cách giảm thiểu:

  • Sang khảo sát thị trường thật trước khi chọn ngành, đừng quyết từ Việt Nam.
  • Ưu tiên ngành bạn đã có kinh nghiệm, thay vì ngành nghe nói dễ.
  • Giữ một khoản dự phòng ngoài vốn kinh doanh, đủ cho gia đình sống qua giai đoạn đầu.
  • Thuê kế toán và luật sư tại chỗ ngay từ đầu, vì quy định lao động và thuế ở đó khác hẳn Việt Nam.

Hợp với ai

Diện này hợp với người thật sự muốn làm ăn và sống ở đó, có kinh nghiệm điều hành, và chấp nhận vài năm vất vả. Với người chỉ cần giấy tờ và muốn tiếp tục công việc ở Việt Nam, đây gần như chắc chắn là lựa chọn sai.

Điều kiện, mức vốn và cam kết đều thay đổi theo thời kỳ và theo từng bang. Hãy tra trên trang chính thức của cơ quan di trú và của bang bạn nhắm tới.

Câu hỏi thường gặp

Có tiền là đi được diện kinh doanh không?

Tiền mở được chặng thị thực tạm, nhưng lên thường trú phụ thuộc việc bạn đạt các cam kết về doanh thu, việc làm và thời gian có mặt.

Phải sống ở đó bao nhiêu?

Diện kinh doanh thường yêu cầu bạn có mặt đáng kể vì phải trực tiếp điều hành. Hãy hỏi con số cụ thể cho đúng diện và đúng bang.

Mua doanh nghiệp có sẵn hay lập mới thì hơn?

Mua doanh nghiệp đang hoạt động giảm rủi ro khởi đầu nhưng cần thẩm định kỹ sổ sách. Lập mới thì chủ động hơn nhưng chậm đạt cam kết. Hãy thuê kế toán tại chỗ thẩm định trước khi mua.

Không đạt cam kết thì mất hết à?

Tuỳ diện, có nơi cho gia hạn thị thực tạm để tiếp tục. Hãy hỏi rõ kịch bản này bằng văn bản trước khi bắt đầu.