Visa kinh doanh – quản lý Nhật Bản (tư cách lưu trú keiei kanri, tiếng Anh là Business Manager) dành cho người nước ngoài thành lập và điều hành công ty ở Nhật, hoặc giữ vị trí quản lý trong một doanh nghiệp ở Nhật. Đây là tư cách duy nhất cho phép người nước ngoài tự làm chủ kinh doanh mà không cần một công ty khác tuyển dụng. Nó không phải "visa đầu tư" theo nghĩa bỏ tiền là có thẻ: cơ quan xuất nhập cảnh xét xem doanh nghiệp có thật, có khả năng tồn tại và người nộp có thật sự điều hành hay không.
Điều kiện của tư cách này đã được siết đáng kể theo sửa đổi có hiệu lực từ tháng 10/2025. Trước đó, mốc thường được nhắc là vốn khoảng 5 triệu yên hoặc thuê từ hai nhân viên toàn thời gian. Theo thông tin công bố khi sửa đổi, mức vốn được nâng lên khoảng 30 triệu yên, kèm yêu cầu tuyển nhân viên toàn thời gian, tiêu chí về kinh nghiệm quản lý hoặc học vấn và năng lực tiếng Nhật trong doanh nghiệp. Chi tiết và cách áp dụng cho người đang giữ visa cần đối chiếu trên trang của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú (isa.go.jp) tại thời điểm bạn nộp.
Visa kinh doanh – quản lý dành cho ai, không dành cho ai
Tư cách này hợp với ba nhóm. Nhóm thứ nhất là người đã sống ở Nhật bằng tư cách kỹ sư hay du học, có kinh nghiệm ngành và khách hàng, muốn tách ra mở công ty riêng: công ty du lịch, nhập khẩu thực phẩm, phần mềm, nhà hàng. Nhóm thứ hai là doanh nghiệp Việt Nam muốn lập chi nhánh hoặc công ty con ở Nhật và cử người sang điều hành. Nhóm thứ ba là người được một công ty ở Nhật bổ nhiệm vào vị trí quản lý thật sự.
Tư cách này không hợp với người chỉ muốn có thẻ lưu trú cho gia đình mà không định làm kinh doanh, vì mỗi lần gia hạn cơ quan xuất nhập cảnh đều đọc báo cáo tài chính, xem công ty có doanh thu, có nộp thuế, có trả lương cho chính giám đốc hay không. Một công ty không hoạt động là lý do phổ biến khiến visa không được gia hạn. Người chưa từng sống ở Nhật, chưa nói được tiếng Nhật, chưa có khách hàng và định mở một quán ăn nhỏ để lấy visa thường gặp rủi ro cao nhất: tiền vốn bị khoá trong một doanh nghiệp khó sống, còn thời hạn lưu trú được cấp ban đầu thường ngắn.
Nếu mục tiêu thật là định cư lâu dài, nên so sánh với các đường khác: làm kỹ sư rồi tích điểm nhân lực chất lượng cao, hoặc kết hợp làm việc ở Nhật vài năm để hiểu thị trường rồi mới mở công ty.
Điều kiện cốt lõi trước và sau sửa đổi 2025
Bảng dưới đặt các yêu cầu chính cạnh nhau để bạn thấy hướng thay đổi. Con số là mức được công bố rộng rãi; dùng để định hướng, không thay cho văn bản hướng dẫn chính thức.
| Yếu tố | Trước tháng 10/2025 | Sau sửa đổi 2025 |
|---|---|---|
| Quy mô doanh nghiệp | Vốn khoảng 5 triệu yên hoặc từ hai nhân viên toàn thời gian | Vốn khoảng 30 triệu yên, kèm nhân viên toàn thời gian |
| Văn phòng | Phải có văn phòng thật ở Nhật, không dùng văn phòng ảo | Giữ nguyên, kiểm tra chặt hơn |
| Kinh nghiệm, học vấn của người điều hành | Không bắt buộc với chủ doanh nghiệp | Có tiêu chí về kinh nghiệm quản lý hoặc bằng cấp liên quan |
| Tiếng Nhật | Không bắt buộc | Có yêu cầu năng lực tiếng Nhật ở người điều hành hoặc nhân viên |
| Kế hoạch kinh doanh | Nộp kế hoạch | Kế hoạch được chuyên gia (kế toán thuế, tư vấn doanh nghiệp) xác nhận tính khả thi |
Hệ quả thực tế: con đường "mở công ty nhỏ để có visa" gần như đã khép lại với người có vốn mỏng. Người đang giữ visa trước sửa đổi có thể được áp dụng giai đoạn chuyển tiếp khi gia hạn; vì đây là điểm dễ hiểu sai, nên hỏi trực tiếp Cục Xuất nhập cảnh khu vực hoặc chuyên viên hành chính (gyoseishoshi) có đăng ký trước khi lên kế hoạch tài chính.
Vốn ở đây là vốn thật đã góp vào công ty, có đường đi rõ từ tài khoản của bạn. Tiền mượn tạm để làm đẹp số dư rồi rút ra là hành vi khai gian, có thể dẫn tới huỷ tư cách lưu trú.
Các bước mở công ty và xin tư cách lưu trú
Với người đang ở Việt Nam, thứ tự làm việc thường như sau. Người đã ở Nhật bằng tư cách khác thì bước cuối là xin chuyển đổi tư cách thay vì xin COE.
- Chọn loại hình công ty: kabushiki kaisha (công ty cổ phần, quen thuộc với đối tác Nhật) hoặc godo kaisha (công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn, chi phí lập thấp hơn).
- Thuê văn phòng đứng tên công ty hoặc người sáng lập, mục đích sử dụng ghi rõ là kinh doanh. Văn phòng ảo, chỗ ngồi chung theo giờ, hay dùng căn hộ ở làm văn phòng mà không tách khu vực thường không được chấp nhận.
- Soạn điều lệ, góp vốn và đăng ký công ty tại Cục Pháp vụ. Người không cư trú thường gặp khó khi mở tài khoản ngân hàng để góp vốn; cách hay dùng là góp vào tài khoản của một người cùng sáng lập hoặc người được uỷ quyền ở Nhật theo hướng dẫn của chuyên gia.
- Đăng ký thuế và bảo hiểm với cơ quan thuế và văn phòng lương hưu; tuyển nhân viên theo yêu cầu.
- Xin giấy phép ngành nếu kinh doanh ngành có điều kiện: nhà hàng (giấy phép vệ sinh thực phẩm), du lịch, bất động sản, nhân sự, bán rượu.
- Nộp xin COE tại Cục Xuất nhập cảnh khu vực với kế hoạch kinh doanh, hồ sơ công ty, hợp đồng văn phòng, chứng minh nguồn vốn và lý lịch người điều hành.
- Xin thị thực tại cơ quan đại diện Nhật ở Việt Nam rồi nhập cảnh, đăng ký cư trú, mở tài khoản cá nhân.
Phía Việt Nam, nếu chuyển vốn từ Việt Nam sang, doanh nghiệp hoặc cá nhân phải làm thủ tục đầu tư ra nước ngoài theo quy định hiện hành và chuyển tiền qua ngân hàng được phép. Chuyển vốn bằng đường không chính thức vừa vi phạm pháp luật Việt Nam, vừa làm hồ sơ chứng minh nguồn vốn ở Nhật yếu đi.
Kế hoạch kinh doanh: cán bộ xuất nhập cảnh đọc gì
Doanh nghiệp làm gì, bán cho ai. Mô tả sản phẩm, khách hàng mục tiêu, kênh bán cụ thể. "Kinh doanh xuất nhập khẩu tổng hợp" là cách viết khiến hồ sơ bị hỏi lại; "nhập khẩu cà phê đặc sản từ Tây Nguyên bán cho chuỗi quán cà phê ở Kansai, đã có thư quan tâm của hai khách hàng" là cách viết thuyết phục.
Tiền đến từ đâu. Doanh thu dự kiến ba đến năm năm, chi phí cố định, lương giám đốc. Giám đốc phải tự trả cho mình mức lương đủ sống; công ty có lãi trên giấy mà giám đốc nhận lương rất thấp là dấu hiệu bất thường.
Người điều hành có năng lực. Kinh nghiệm ngành, bằng cấp, quan hệ khách hàng. Sau sửa đổi 2025, tiêu chí về kinh nghiệm quản lý hoặc học vấn được đặt rõ hơn.
Doanh nghiệp đứng được khi không có giám đốc. Cán bộ cũng xem doanh nghiệp có phụ thuộc hoàn toàn vào một người không, có nhân viên làm việc thật hay không.
Con số khớp nhau. Kế hoạch, hợp đồng văn phòng, vốn góp, bảng lương phải khớp. Kế hoạch đẹp nhưng văn phòng chỉ đủ một bàn cho mười nhân viên dự kiến là chỗ dễ bị hỏi.
Gia hạn, chuyển sang vĩnh trú và những rủi ro cần biết trước
Lần cấp đầu tiên thường có thời hạn ngắn, phổ biến là một năm. Khi gia hạn, cơ quan xuất nhập cảnh xem báo cáo tài chính năm gần nhất, tờ khai thuế doanh nghiệp, việc nộp thuế cá nhân của giám đốc, bảo hiểm xã hội của công ty. Công ty lỗ một năm đầu không phải lý do bị từ chối ngay, nhưng lỗ kéo dài và vốn chủ sở hữu âm khiến việc gia hạn khó khăn; khi đó thường phải nộp thêm kế hoạch phục hồi có chuyên gia xác nhận.
Về đường lên vĩnh trú, người giữ tư cách kinh doanh – quản lý cũng có thể tích điểm theo hệ nhân lực chất lượng cao nếu thu nhập, học vấn, kinh nghiệm đủ cao, từ đó rút ngắn thời gian xin vĩnh trú. Với người không đạt điểm, thời gian cư trú cần thiết thường theo mốc chung, và điều kiện đóng thuế, bảo hiểm đầy đủ là bắt buộc. Chi tiết điều kiện vĩnh trú có ở chuyên đề vĩnh trú Nhật; ở đây chỉ lưu ý rằng người làm chủ phải tự đóng bảo hiểm xã hội cho công ty, và thiếu sót ở khâu này là lý do rớt vĩnh trú phổ biến của chủ doanh nghiệp.
Rủi ro lớn nhất không nằm ở thủ tục mà ở kinh doanh. Chi phí thuê văn phòng, lương nhân viên, thuế doanh nghiệp ở Nhật chạy đều mỗi tháng dù có doanh thu hay không. Một kế hoạch tài chính thận trọng nên tính được ít nhất hai năm hoạt động khi doanh thu thấp hơn dự kiến, và một kịch bản rút lui: bán hoặc giải thể công ty, chuyển sang tư cách khác hoặc về nước.
Dấu hiệu cảnh báo khi được chào "gói visa kinh doanh Nhật"
Quảng cáo về visa Nhật cho chủ doanh nghiệp xuất hiện nhiều trong cộng đồng. Cẩn trọng khi gặp các lời mời sau:
- Hứa có thẻ lưu trú dài hạn ngay lần đầu, hoặc hứa chắc chắn lên vĩnh trú sau vài năm.
- Đề nghị dùng văn phòng ảo hay địa chỉ chung của nhiều công ty để giảm chi phí.
- Đề nghị "cho mượn vốn" trong vài ngày để làm số dư rồi rút lại.
- Gói gồm công ty có sẵn đứng tên người khác, bạn chỉ là giám đốc trên giấy.
- Không nhắc gì tới sửa đổi điều kiện năm 2025, vẫn quảng cáo theo mức vốn cũ.
- Yêu cầu chuyển tiền qua tài khoản cá nhân ở nước thứ ba.
Ở Nhật, người được phép đại diện nộp hồ sơ xuất nhập cảnh là chuyên viên hành chính có đăng ký và luật sư có chứng nhận liên quan. Bạn có thể yêu cầu xem chứng nhận đăng ký nghề và tự kiểm qua hội nghề nghiệp. Mọi khoản vốn nên đi thẳng vào tài khoản của công ty bạn đứng tên.
Một phép thử đơn giản trước khi ký: yêu cầu bên chào gói ghi rõ trong hợp đồng ai đứng tên công ty, ai giữ con dấu và tài khoản ngân hàng, vốn góp nằm ở đâu, và điều gì xảy ra nếu tư cách lưu trú không được cấp hoặc không được gia hạn. Bên làm ăn đàng hoàng trả lời được bằng văn bản; bên né tránh những câu này là dấu hiệu đủ để dừng.
Câu hỏi thường gặp
Có thể xin visa kinh doanh quản lý khi đang ở Việt Nam, chưa từng sang Nhật không?
Có, nhưng phần việc ban đầu như thuê văn phòng, đăng ký công ty, mở tài khoản thường cần người hỗ trợ ở Nhật. Người chưa từng sống ở Nhật cũng khó thuyết phục cán bộ về khả năng điều hành. Nhiều người chọn sang khảo sát thị trường bằng thị thực ngắn hạn trước khi lập công ty.
Đang làm kỹ sư ở Nhật muốn mở công ty riêng thì làm thế nào?
Bạn lập công ty trong khi vẫn giữ tư cách kỹ sư, rồi nộp đơn xin chuyển đổi sang tư cách kinh doanh – quản lý tại Cục Xuất nhập cảnh. Không nên nghỉ việc và điều hành công ty trước khi được phép chuyển, vì làm chủ kinh doanh khi chưa có tư cách phù hợp là hoạt động ngoài phạm vi được phép.
Visa kinh doanh quản lý có mang được vợ con sang không?
Có. Vợ hoặc chồng và con chưa thành niên được xin tư cách lưu trú gia đình. Khi xét, cán bộ xem thêm thu nhập giám đốc nhận từ công ty có đủ nuôi gia đình hay không, nên lương giám đốc cần được tính đủ trong kế hoạch tài chính.
Mức vốn khoảng 30 triệu yên có áp dụng cho người đang giữ visa từ trước không?
Thông tin công bố khi sửa đổi có nói tới giai đoạn chuyển tiếp cho người đang giữ tư cách, nhưng cách áp dụng ở từng lần gia hạn cần đối chiếu văn bản hướng dẫn trên isa.go.jp hoặc hỏi Cục Xuất nhập cảnh khu vực. Đây là điểm không nên dựa vào lời truyền miệng.
Mua nhà ở Nhật có được cấp visa không?
Không. Nhật không có chương trình cấp tư cách lưu trú cho người mua bất động sản. Người nước ngoài được mua nhà đất ở Nhật, nhưng việc sở hữu không tạo ra quyền cư trú. Lời quảng cáo "mua nhà Nhật kèm visa" thường thực chất là gói mở công ty kinh doanh cho thuê, vẫn phải đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh – quản lý.
Mở nhà hàng Việt ở Nhật có xin được tư cách này không?
Có thể, nếu đáp ứng điều kiện quy mô, văn phòng hay mặt bằng, kế hoạch khả thi và người điều hành thật sự quản lý chứ không trực tiếp đứng bếp toàn thời gian. Nhà hàng cần giấy phép vệ sinh thực phẩm trước khi hoạt động. Đầu bếp người Việt làm thuê thì thuộc tư cách kỹ năng, không thuộc tư cách này.