EntrePass là thẻ cư trú do Bộ Nhân lực Singapore (MOM, mom.gov.sg) cấp cho người nước ngoài muốn mở và điều hành một doanh nghiệp có yếu tố đổi mới tại Singapore. Đây không phải visa đầu tư theo kiểu bỏ vốn lấy thẻ: MOM xét doanh nghiệp của bạn có tính sáng tạo hay không, có được quỹ đầu tư, vườn ươm hoặc tổ chức nghiên cứu được công nhận đứng sau không, hoặc bản thân bạn có thành tích kinh doanh, chuyên môn nổi bật không. Thẻ lần đầu có thời hạn ngắn, các lần gia hạn dựa trên việc doanh nghiệp tuyển người Singapore và chi tiêu kinh doanh thật.
Với người Việt, EntrePass hợp với một nhóm hẹp: người sáng lập công ty công nghệ đã gọi được vốn, người có bằng sáng chế, nhà nghiên cứu muốn thương mại hoá kết quả, doanh nhân có thành tích rõ. Nếu ý định chỉ là "mở công ty ở Singapore để cả nhà sang", EntrePass thường không phải đường đúng, và bài này sẽ giải thích vì sao cùng các lựa chọn khác.
Các tiêu chí MOM dùng để xét EntrePass
Người nộp cần đáp ứng ít nhất một nhóm tiêu chí. Danh sách cụ thể và cách diễn giải được MOM cập nhật; bảng dưới tóm tắt bản chất để bạn tự đánh giá trước.
| Nhóm | Bạn cần cho thấy | Bằng chứng thường dùng |
|---|---|---|
| Doanh nhân có vốn đầu tư | Doanh nghiệp được quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc nhà đầu tư thiên thần được chính phủ Singapore công nhận rót vốn | Hợp đồng đầu tư, xác nhận của quỹ |
| Được vườn ươm, chương trình tăng tốc hỗ trợ | Doanh nghiệp đang nằm trong vườn ươm hoặc chương trình được công nhận | Thư xác nhận của vườn ươm |
| Sở hữu tài sản trí tuệ | Bằng sáng chế hoặc tài sản trí tuệ có giá trị, đã đăng ký | Văn bằng bảo hộ, hồ sơ đăng ký |
| Hợp tác nghiên cứu | Đang hợp tác nghiên cứu với tổ chức nghiên cứu hoặc trường đại học Singapore | Thoả thuận hợp tác |
| Thành tích doanh nhân | Đã sáng lập, điều hành doanh nghiệp đạt quy mô hoặc thành công rõ | Báo cáo tài chính, giá trị thương vụ |
| Nhà đổi mới, chuyên gia | Thành tích chuyên môn nổi bật trong lĩnh vực của mình | Giải thưởng, công trình, kinh nghiệm cấp cao |
Điểm chung của mọi nhóm là yếu tố đổi mới hoặc thành tích có thể kiểm chứng. Một nhà hàng, cửa hàng bán lẻ, công ty thương mại thông thường hay công ty tư vấn đơn giản thường không đáp ứng, dù vốn lớn. MOM cũng loại các ngành bị xem là không phù hợp như một số dịch vụ tiêu dùng hay hoạt động dễ bị lợi dụng.
Chuẩn bị trước khi nộp: công ty, giám đốc và kế hoạch
Bạn có thể nộp EntrePass trước khi lập công ty hoặc khi công ty đã đăng ký chưa lâu. Trình tự hợp lý:
- Tự đánh giá thật thà theo bảng tiêu chí. Nếu không thuộc nhóm nào, đừng chi tiền lập công ty chỉ để thử.
- Đăng ký công ty tư nhân trách nhiệm hữu hạn (private limited) với Cơ quan Quản lý Kế toán và Doanh nghiệp Singapore (ACRA). Luật Công ty Singapore đòi ít nhất một giám đốc thường trú tại Singapore; khi bạn chưa có thẻ, nhiều công ty phải thuê giám đốc danh nghĩa tạm thời, và bạn cần hiểu rõ trách nhiệm pháp lý của người này.
- Chuẩn bị kế hoạch kinh doanh cho thấy sản phẩm, thị trường, đội ngũ, kế hoạch tuyển người và chi tiêu ở Singapore. MOM không cần tài liệu đẹp; MOM cần thấy doanh nghiệp có lý do tồn tại ở Singapore.
- Nộp hồ sơ trực tuyến cho MOM kèm bằng chứng tiêu chí. MOM có thể hỏi thêm; trả lời đúng hạn, có tài liệu.
- Khi được duyệt, nhận thẻ, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, đăng ký thuế, bắt đầu vận hành và lưu sổ sách cho lần gia hạn.
Từ năm 2017, Singapore bỏ yêu cầu vốn góp tối thiểu đối với EntrePass, chuyển hẳn sang xét yếu tố đổi mới. Vì vậy những lời "góp đủ X đô là có EntrePass" là không đúng với cách xét hiện nay.
Gia hạn theo mốc: phần khó nhất của EntrePass
Lần cấp đầu tiên của EntrePass có thời hạn ngắn, sau đó gia hạn theo nhiều năm. Ở mỗi lần gia hạn, MOM nhìn vào hai nhóm chỉ số chính: số người Singapore (công dân và thường trú) doanh nghiệp đã tuyển ở các vị trí chuyên môn, quản lý, và tổng chi tiêu kinh doanh hằng năm tại Singapore. Ngưỡng cụ thể tăng dần qua các lần gia hạn và được MOM công bố; hãy đọc kỹ ngay từ ngày đầu, vì đó là con đường doanh nghiệp phải đi để giữ thẻ.
Hệ quả thực tế: EntrePass hợp với doanh nghiệp thật sự cần đặt đội ngũ ở Singapore. Một công ty có toàn bộ kỹ sư ở Việt Nam, chỉ để người sáng lập ở Singapore, sẽ khó đạt mốc tuyển dụng địa phương. Ngược lại, một startup đã gọi vốn, cần đội bán hàng và phát triển kinh doanh khu vực đặt ở Singapore thì mốc tuyển dụng là chuyện tự nhiên.
Doanh nghiệp không đạt mốc không có nghĩa là bị đuổi ngay, nhưng việc gia hạn sẽ khó. Một số người sáng lập khi đó chuyển sang Employment Pass do chính công ty mình bảo lãnh, nếu công ty đủ sức trả lương đạt ngưỡng và đạt khung chấm điểm COMPASS. Đây là đường lui hợp pháp, nhưng cần công ty có doanh thu thật.
EntrePass so với các đường khác cho người có doanh nghiệp
Chủ doanh nghiệp Việt Nam muốn sống ở Singapore thường phân vân giữa bốn lựa chọn. Bảng so sánh ở mức bản chất; điều kiện chi tiết xem trang MOM và EDB.
| Lựa chọn | Hợp với ai | Điều kiện then chốt | Đường lên PR |
|---|---|---|---|
| EntrePass | Người sáng lập doanh nghiệp đổi mới | Tiêu chí đổi mới, mốc tuyển người và chi tiêu | Có thể nộp PR sau khi doanh nghiệp vững |
| Employment Pass do công ty mình bảo lãnh | Chủ công ty đã có doanh thu ổn định ở Singapore | Lương đạt ngưỡng, qua COMPASS, công ty có hoạt động thật | Có thể nộp PR |
| ONE Pass | Người thu nhập rất cao hoặc thành tích nổi bật | Ngưỡng lương rất cao hoặc thành tựu xuất sắc | Có thể nộp PR |
| GIP (Global Investor Programme) | Chủ doanh nghiệp lớn, văn phòng gia đình | Quy mô doanh nghiệp và cam kết đầu tư rất lớn theo phương án EDB | Được cấp PR ngay khi được duyệt |
GIP và ONE Pass nằm ngoài tầm của đa số người Việt; EP do công ty mình bảo lãnh đòi doanh nghiệp đã có doanh thu ở Singapore. EntrePass vì vậy là cửa duy nhất cho người sáng lập ở giai đoạn đầu, với điều kiện doanh nghiệp đúng loại.
Gia đình đi kèm, thuế và đời sống của người có EntrePass
Người có EntrePass có thể đưa vợ hoặc chồng và con chưa thành niên sang theo Dependant Pass, đưa cha mẹ theo thẻ thăm dài hạn, khi doanh nghiệp đạt các mốc chi tiêu và tuyển dụng nhất định. Ở lần cấp đầu tiên, khả năng đưa gia đình có thể bị giới hạn; hãy hỏi MOM về điều kiện hiện hành thay vì giả định cả nhà sang ngay.
Về thuế, doanh nghiệp Singapore chịu thuế thu nhập doanh nghiệp với thuế suất phổ thông 17%, cùng các ưu đãi cho doanh nghiệp mới thành lập theo quy định của Cục Thuế nội địa Singapore (IRAS). Người sáng lập là cư dân thuế Singapore nếu ở đủ thời gian theo quy định, khi đó thu nhập cá nhân nộp thuế ở Singapore; nếu còn thu nhập ở Việt Nam, cần xem hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa hai nước.
Chi phí sống ở Singapore, nhất là nhà ở và trường quốc tế, rất cao so với Việt Nam. Nhiều người sáng lập để gia đình ở lại Việt Nam trong giai đoạn đầu, đi lại giữa hai nơi, và chỉ đưa gia đình sang khi doanh nghiệp đã ổn. Đó là cách làm thực tế hơn là dồn hết tiền vào một năm đầu tiên vừa nuôi doanh nghiệp vừa nuôi nhà.
Hiểu lầm phổ biến về EntrePass và thực tế
Phần lớn thông tin người Việt nhận về EntrePass đến từ các gói dịch vụ lập công ty, nên dễ bị đơn giản hoá. Đối chiếu từng câu dưới đây trước khi trả tiền cho bất kỳ ai.
| Hiểu lầm | Thực tế |
|---|---|
| Lập công ty ở Singapore là xin được EntrePass | Lập công ty chỉ là bước hành chính; MOM xét yếu tố đổi mới và thành tích, đa số công ty thương mại thông thường không đạt |
| Có EntrePass là cả nhà sang ngay | Quyền đưa gia đình gắn với mốc kinh doanh; lần cấp đầu có thể bị giới hạn |
| Gia hạn chỉ là thủ tục | Gia hạn là lúc MOM kiểm số người Singapore được tuyển và chi tiêu kinh doanh thật; nhiều thẻ dừng ở đây |
| Thuê giám đốc danh nghĩa là xong trách nhiệm | Giám đốc thường trú có trách nhiệm pháp lý thật; quan hệ với họ cần hợp đồng rõ, và bạn vẫn chịu trách nhiệm điều hành |
| EntrePass mấy năm là tự lên PR | Không có cơ chế tự động; ICA xét PR theo từng hồ sơ |
| Đổi tên ngành trong hồ sơ cho giống công nghệ | Khai sai bản chất kinh doanh là khai báo gian dối với MOM, có thể bị cấm nộp hồ sơ về sau |
Một cách tự kiểm đơn giản: nếu bạn không giải thích được trong ba câu vì sao doanh nghiệp của mình phải đặt ở Singapore, ai sẽ rót vốn hoặc hỗ trợ nó, và sau hai năm nó sẽ tuyển những ai ở Singapore, thì hồ sơ chưa sẵn sàng. Thời gian bỏ ra để trả lời ba câu đó rẻ hơn nhiều so với chi phí lập công ty, thuê văn phòng và giám đốc danh nghĩa cho một hồ sơ bị từ chối.
Ngược lại, nếu bạn đã có sản phẩm chạy ở Việt Nam, có khách hàng trong khu vực và nhà đầu tư sẵn sàng rót vốn qua một quỹ được công nhận ở Singapore, EntrePass là công cụ đúng: nó cho người sáng lập ở cạnh nhà đầu tư, đối tác và thị trường khu vực mà không phải chờ công ty đủ lớn để tự bảo lãnh Employment Pass.
Câu hỏi thường gặp
EntrePass có yêu cầu vốn tối thiểu không?
Không còn yêu cầu vốn góp tối thiểu như trước năm 2017. MOM xét yếu tố đổi mới và thành tích; tuy vậy doanh nghiệp vẫn cần đủ vốn để hoạt động và đạt các mốc chi tiêu khi gia hạn, nên vốn vẫn quan trọng trên thực tế.
Mở nhà hàng hay công ty thương mại ở Singapore có xin EntrePass được không?
Thường là không, vì các mô hình này không đáp ứng tiêu chí đổi mới. Chủ nhà hàng hay công ty thương mại nếu muốn ở Singapore thường phải đi Employment Pass do chính công ty bảo lãnh khi doanh nghiệp đã có doanh thu ổn định.
Người có EntrePass có được làm thêm cho công ty khác không?
EntrePass dùng để điều hành chính doanh nghiệp của bạn. Làm việc cho công ty khác ở Singapore cần thẻ phù hợp cho công việc đó. Vi phạm điều kiện thẻ có thể dẫn tới bị huỷ thẻ và ảnh hưởng hồ sơ sau này.
Bị từ chối EntrePass có nộp lại được không?
Được, nhưng nên nộp lại khi đã có thay đổi thực chất như gọi được vốn từ quỹ được công nhận, vào vườn ươm hoặc đăng ký được tài sản trí tuệ. MOM có thể cho biết hướng chung của lý do từ chối; nộp lại bộ hồ sơ cũ hầu như không thay đổi kết quả.
Có EntrePass bao lâu thì nên nộp thường trú?
Không có mốc cố định. ICA xét PR theo đóng góp kinh tế, thời gian gắn bó, gia đình và mức hoà nhập. Người sáng lập có doanh nghiệp tuyển nhiều người Singapore và nộp thuế đều đặn trong vài năm thường có hồ sơ tốt hơn người vừa nhận thẻ.
Có phải thuê giám đốc danh nghĩa ở Singapore không?
Luật Công ty Singapore yêu cầu ít nhất một giám đốc thường trú. Khi bạn chưa có thẻ cư trú, công ty cần một người đáp ứng điều kiện này. Hãy hiểu rõ trách nhiệm pháp lý và thoả thuận chấm dứt với người đó, vì họ đứng tên trên hồ sơ công ty.