Hầu hết visa thường trú và nhiều visa tạm trú của Úc đòi giấy chứng nhận lý lịch tư pháp của mọi nước bạn từng sống tổng cộng từ mười hai tháng trở lên trong mười năm gần nhất, tính từ khi đủ 16 tuổi. Với Việt Nam, hướng dẫn theo quốc gia của Bộ Nội vụ Úc thường yêu cầu Phiếu lý lịch tư pháp số 2, loại ghi đầy đủ cả án tích đã được xoá; kiểm trang hướng dẫn hiện hành trước khi xin vì yêu cầu có thể đổi.
Lý lịch tư pháp chỉ là một phần của yêu cầu nhân thân (character requirement) theo Điều 501 Luật Di trú Úc. Bộ còn xem tiền sử visa, các khoản nợ với chính phủ Úc, mối liên hệ với tổ chức tội phạm, và đặc biệt là sự trung thực trong khai báo. Bài này hướng dẫn xin phiếu ở Việt Nam, khi nào cần Form 80, những gì làm hồ sơ vướng, và vì sao khai thiếu thường nặng hơn chính điều bị khai thiếu.
Xin Phiếu lý lịch tư pháp số 2 ở Việt Nam
Phiếu số 2 cấp cho chính người được hỏi, không uỷ quyền cho người khác xin thay theo cách thông thường. Trình tự chung như sau; thủ tục chi tiết theo nơi cư trú cần kiểm trên cổng dịch vụ công:
- Xác định nơi nộp: Sở Tư pháp nơi thường trú hoặc tạm trú; người đang ở nước ngoài nộp tại Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia hoặc qua cơ quan đại diện theo hướng dẫn. Nhiều nơi cho phép nộp trực tuyến qua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh điện tử.
- Chuẩn bị tờ khai và giấy tờ tuỳ thân: căn cước hoặc hộ chiếu, thông tin cư trú. Khai đúng mọi tên từng dùng, nơi cư trú các thời kỳ.
- Nhận phiếu và kiểm tra: họ tên, ngày sinh phải khớp hộ chiếu. Sai một chữ cũng nên xin cấp lại trước khi nộp cho Úc.
- Dịch sang tiếng Anh: phiếu tiếng Việt cần bản dịch; dịch tại Úc thì thường do người có chứng nhận NAATI thực hiện.
- Canh thời điểm: lý lịch tư pháp thường được Bộ chấp nhận trong khoảng mười hai tháng kể từ ngày cấp. Hồ sơ chờ lâu như partner, cha mẹ nên chờ Bộ yêu cầu rồi mới xin để khỏi phải xin lại.
Úc thường nhận bản chụp màu rõ nét nộp trực tuyến, không đòi hợp pháp hoá lãnh sự. Nếu một khâu nào đó yêu cầu xác thực giấy tờ Việt Nam để dùng ở nước ngoài, từ ngày 11/9/2026 Việt Nam đã áp dụng cơ chế Apostille, giúp thủ tục gọn hơn trước.
Lý lịch tư pháp của những nước nào
Quy tắc mười hai tháng trong mười năm áp dụng cho từng nước riêng rẽ, cộng dồn các lần ở. Bảng dưới là các tình huống thường gặp với người Việt.
| Tình huống | Cần lý lịch của | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chỉ sống ở Việt Nam | Việt Nam | Phiếu số 2 theo hướng dẫn quốc gia |
| Từng du học hoặc làm việc ở Úc từ mười hai tháng | Việt Nam và Úc | Úc: kiểm tra lý lịch toàn quốc do Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) cấp |
| Từng đi xuất khẩu lao động ở Nhật, Hàn, Đài Loan | Việt Nam và nước đã làm việc | Mỗi nước có thủ tục riêng, có nước xin được từ xa, có nước phải qua cơ quan đại diện |
| Từng sống ở nhiều nước, mỗi nơi dưới mười hai tháng | Thường chỉ Việt Nam | Bộ vẫn có thể yêu cầu thêm nếu thấy cần |
| Người phụ thuộc dưới 16 tuổi | Thường không cần | Khi con đủ 16 tuổi trong lúc chờ, Bộ có thể yêu cầu bổ sung |
Với nước mà bạn không thể xin được lý lịch tư pháp vì lý do khách quan, Bộ có thể chấp nhận tờ khai có tuyên thệ thay thế kèm giải trình. Đừng tự quyết định bỏ qua; hãy ghi rõ đã cố gắng xin ra sao.
Form 80 và Form 1221: khi nào Bộ yêu cầu
Form 80 (Personal particulars for assessment including character assessment) là bản khai chi tiết về lịch sử cá nhân: mọi nơi đã sống, mọi công việc, học vấn, các chuyến đi nước ngoài trong mười năm, nghĩa vụ quân sự, quan hệ gia đình, tiền sử visa. Bộ thường yêu cầu Form 80 với visa thường trú và với nhiều hồ sơ cần kiểm kỹ. Form 1221 là bản ngắn hơn cho một số trường hợp.
Khâu hay khiến người Việt lúng túng là khai nghĩa vụ quân sự. Nam giới đã đi nghĩa vụ quân sự, công an nghĩa vụ hoặc làm việc trong cơ quan quốc phòng, an ninh phải khai đầy đủ thời gian, đơn vị, chức vụ. Đây là thông tin thông thường với hàng triệu người Việt, không phải điểm trừ; vấn đề chỉ phát sinh khi khai thiếu và Bộ phát hiện qua các nguồn khác.
Khai Form 80 phải khớp với mọi hồ sơ trước đây bạn từng nộp cho Úc, kể cả visa du lịch, visa du học. Chuyến đi bị quên, công việc bị bỏ sót, khoảng trống không giải thích là những điểm làm viên chức gửi thêm câu hỏi. Lập một bảng thời gian từ năm 16 tuổi đến nay, lấp kín từng tháng, rồi mới điền form.
Những gì làm hồ sơ không đạt yêu cầu nhân thân
Tiền án có mức án đáng kể. Theo Điều 501, người từng bị kết án tù từ mười hai tháng trở lên (tính cả cộng dồn nhiều án) được coi là có tiền án đáng kể và không qua phép kiểm nhân thân, dù sau đó Bộ vẫn có quyền xem xét toàn cảnh khi quyết định. Án treo, án đã xoá, án ở nước khác đều phải khai.
Liên quan đến tổ chức tội phạm, bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em. Bộ có thể từ chối dù không có bản án, nếu có căn cứ hợp lý về việc dính líu. Các hành vi liên quan đến trẻ em được xem xét đặc biệt nghiêm.
Nợ chính phủ Úc chưa trả. Người từng ở Úc để lại nợ với chính phủ, như chi phí y tế ở bệnh viện công khi không có bảo hiểm, có thể không được cấp visa mới cho tới khi trả hoặc có thoả thuận trả.
Từng vi phạm điều kiện visa, ở quá hạn. Đây không thuộc Điều 501 nhưng là các tiêu chí lợi ích công cộng khác, có thể kéo theo thời gian bị loại trừ không được cấp nhiều loại visa.
Không trả lời yêu cầu của Bộ. Khi có vấn đề nhân thân, Bộ thường gửi thông báo ý định từ chối và mời bạn giải trình trong một thời hạn ngắn. Không trả lời, trả lời muộn, hoặc chỉ gửi vài dòng chung chung là bỏ phí cơ hội duy nhất để Bộ nghe phía bạn trước khi quyết định. Mọi thư từ Bộ nên được đọc trong ngày nhận, và với thư liên quan nhân thân, nên nhờ người có chuyên môn ngay.
Thông tin sai hoặc giấy tờ giả. Nộp giấy tờ giả hoặc thông tin sai lệch, dù do người làm dịch vụ tự ý làm, có thể dẫn tới từ chối và bị cấm cấp nhiều visa trong nhiều năm. Người nộp chịu trách nhiệm về mọi thứ nộp dưới tên mình.
Từng có án hoặc vi phạm: nên làm gì
Điều đầu tiên là khai đầy đủ. Một bản án nhỏ được khai rõ, có giấy tờ chứng minh đã chấp hành và quá trình sau đó, thường được nhìn nhận khác hẳn một bản án tương tự bị phát hiện sau khi bạn đã đánh dấu "không". Khai thiếu chuyển vấn đề từ chuyện quá khứ thành chuyện trung thực ngay trong hồ sơ hiện tại.
Thứ hai, chuẩn bị bằng chứng về hoàn cảnh: bản án, quyết định xoá án, xác nhận đã chấp hành xong, thư xác nhận của nơi làm việc, cộng đồng về quá trình sau đó, và một bản giải trình ngắn gọn, thẳng thắn. Bộ xem xét tính chất, mức độ nghiêm trọng, thời gian đã qua, nguy cơ tái phạm, quan hệ gia đình ở Úc và lợi ích của trẻ em liên quan.
Thứ ba, với tiền án đáng kể, nên có người tư vấn có đăng ký hoặc luật sư di trú Úc ngay từ trước khi nộp. Phần này có thủ tục riêng, thời hạn ngắn khi Bộ gửi thông báo ý định từ chối, và quyền xem xét lại có những giới hạn mà người tự làm dễ bỏ lỡ.
Lý lịch của Úc và các nước từng đi lao động
Người từng sống ở Úc tổng cộng từ mười hai tháng trở lên trong mười năm gần nhất, kể cả khi là du học sinh, cần giấy kiểm tra lý lịch toàn quốc do Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) cấp. Bộ có hướng dẫn riêng về loại kiểm tra và mục đích cần chọn khi xin; chọn sai mục đích có thể phải xin lại. Kiểm tra lý lịch của cảnh sát từng bang không thay thế được giấy của AFP cho mục đích di trú.
Người Việt từng đi làm ở Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan hay Malaysia từ mười hai tháng trở lên cần lý lịch của nước đó. Mỗi nước có quy trình riêng: có nơi đòi lấy dấu vân tay và nộp qua cơ quan đại diện của nước đó tại Việt Nam, có nơi cho nộp từ xa qua đường bưu điện, có nơi cần giấy tờ chứng minh từng cư trú như thẻ cư trú cũ. Thời gian có thể tính bằng tháng, nên bắt đầu ngay khi Bộ yêu cầu, hoặc sớm hơn nếu biết chắc hồ sơ sẽ cần.
Giữ lại bản chụp thẻ cư trú, hợp đồng lao động, hộ chiếu cũ có dấu nhập cảnh của các nước đã làm việc. Nhiều người làm mất hộ chiếu cũ và không nhớ chính xác ngày đi về, dẫn tới khai lệch với dữ liệu mà Bộ có. Xin lại lịch sử xuất nhập cảnh từ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Việt Nam là một cách đối chiếu trước khi khai.
Câu hỏi thường gặp
Phiếu lý lịch tư pháp số 1 có dùng cho visa Úc được không?
Thường không đủ. Phiếu số 1 có thể không ghi án tích đã được xoá, trong khi Bộ Nội vụ Úc cần thông tin đầy đủ. Hướng dẫn theo quốc gia của Bộ cho Việt Nam thường nêu phiếu số 2; nộp sai loại có thể bị yêu cầu nộp lại và kéo dài thời gian.
Đang ở Úc thì xin lý lịch tư pháp Việt Nam thế nào?
Người ở nước ngoài có thể nộp hồ sơ qua cơ quan đại diện Việt Nam tại Úc hoặc tới Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia theo hướng dẫn hiện hành, một số trường hợp nộp trực tuyến được. Thời gian thường lâu hơn so với nộp trong nước, nên xin sớm khi Bộ đã yêu cầu.
Vi phạm giao thông có phải khai không?
Lỗi hành chính như phạt vi phạm giao thông thông thường không phải là án hình sự. Tuy vậy, vi phạm dẫn tới truy cứu hình sự như gây tai nạn nghiêm trọng, lái xe khi say dẫn tới án phải khai. Câu hỏi trong form thường hỏi rộng về việc từng bị buộc tội hay kết án, đọc kỹ từng câu.
Con dưới 16 tuổi có cần lý lịch tư pháp không?
Thường không. Nhưng nếu con đủ 16 tuổi trong thời gian hồ sơ đang chờ, Bộ có thể yêu cầu bổ sung lý lịch tư pháp cho con trước khi cấp visa.
Từng bị từ chối visa Úc trước đây có ảnh hưởng nhân thân không?
Lần từ chối không tự động là vấn đề nhân thân. Điều quan trọng là khai đúng lần từ chối đó và lý do. Nếu lần trước bị từ chối vì thông tin sai, có thể còn thời gian bị loại trừ đang áp dụng, cần kiểm trước khi nộp lại.
Lý lịch tư pháp hết hạn trong lúc Bộ đang xét thì sao?
Bộ có thể yêu cầu lý lịch mới trước khi cấp visa. Đây là lý do nhiều người theo diện chờ lâu đợi Bộ yêu cầu rồi mới xin. Khi nhận yêu cầu, làm ngay vì thời hạn trả lời thường chỉ vài tuần.