Thư mời nộp hồ sơ (invitation to apply) trên SkillSelect là mốc nhiều người chờ hàng tháng, có khi hàng năm. Nhưng từ ngày nhận thư, bạn thường chỉ có 60 ngày để nộp hồ sơ visa hoàn chỉnh trên ImmiAccount, và mọi điều bạn khai trong EOI phải đúng, có bằng chứng, tại chính ngày được mời. Thư mời không phải là visa; nó chỉ là cánh cửa mở trong một khoảng thời gian ngắn.
Bài này dành cho người vừa nhận thư hoặc sắp được mời: thư mời thực chất cho phép làm gì, nguyên tắc "đúng tại thời điểm mời" vận hành ra sao, chia 60 ngày thành từng việc, giấy tờ của từng người trong gia đình, nên khám sức khoẻ và xin lý lịch tư pháp trước hay đợi, và những lỗi khiến thư mời trôi qua vô ích. Thời hạn và quy trình viết theo hướng dẫn hiện hành của Bộ Nội vụ Úc; kiểm lại trên immi.homeaffairs.gov.au khi bạn nhận thư.
Thư mời cho phép gì và đồng hồ chạy từ lúc nào
Khi được mời, SkillSelect gửi thông báo vào tài khoản EOI và email của bạn. Thư mời gắn với một visa cụ thể (189, 190 hoặc 491) và một nghề cụ thể, theo đúng thông tin trong EOI tại thời điểm mời. Bạn chỉ được nộp đúng visa đó, với đúng nghề đó; muốn đổi nghề thì phải quay lại EOI và chờ lượt mời mới.
Đồng hồ 60 ngày tính từ ngày thư mời được phát, không phải ngày bạn đọc email. Người đang đi công tác, đổi email hay lọc thư rác quá chặt có thể mất vài ngày mới biết mình đã được mời. Vì vậy, khi EOI đã đủ điểm và đang ở vùng cạnh tranh, nên kiểm tài khoản SkillSelect định kỳ quanh thời điểm có vòng mời thay vì chỉ trông vào email.
Hết 60 ngày mà chưa nộp, thư mời hết hiệu lực. Với 190 và 491, bang đã đề cử cũng có thể coi đó là việc bạn từ bỏ đề cử, và lần sau xin lại sẽ khó hơn. Quy định về việc EOI còn được giữ hay không sau khi thư mời hết hạn có thể đổi theo từng giai đoạn; đừng để mình rơi vào tình huống phải đi tìm hiểu điều đó.
Nguyên tắc "đúng tại thời điểm mời"
Tuổi tính tại ngày mời. Với các visa tay nghề tính điểm, tuổi của bạn tại ngày được mời quyết định cả điều kiện dưới 45 tuổi lẫn điểm tuổi. Bước sang nhóm tuổi thấp hơn sau ngày mời không làm giảm điểm đã được tính.
Tiếng Anh và thẩm định phải còn hiệu lực tại ngày mời. Kết quả thi tiếng Anh, kết quả thẩm định tay nghề phải có và còn trong thời hạn dùng được vào ngày mời. Một kết quả hết hạn một tuần trước ngày mời là điểm không còn tồn tại, dù bạn có nộp bằng chứng mới sau đó.
Kinh nghiệm tính đến ngày mời, không tính tiếp. Số năm kinh nghiệm dùng để cộng điểm được tính tới ngày mời. Bạn làm thêm vài tháng trong lúc chuẩn bị hồ sơ visa không làm điểm tăng lên.
Điểm thực phải bằng hoặc cao hơn điểm được mời. Bộ Nội vụ xét hồ sơ dựa trên số điểm bạn chứng minh được tại ngày mời. Nếu chứng minh được ít hơn số điểm đã dùng để được mời, hồ sơ có thể bị từ chối, kể cả khi điểm thực vẫn cao hơn mức sàn 65. Lý do là bạn đã chiếm một suất mời với điểm không có thật.
Khai sai có hậu quả dài hơn một lần từ chối. Giấy tờ sai hoặc thông tin gây hiểu nhầm có thể dẫn tới tiêu chí về tính xác thực, kéo theo thời gian bị cấm nộp nhiều loại visa. Đây là lý do mọi điểm trong EOI phải đối chiếu được với giấy tờ trước khi nộp.
Chia 60 ngày thành từng việc
Thứ tự dưới đây giả định bạn đã chuẩn bị phần lớn giấy tờ từ khi nộp EOI. Nếu chưa, hãy dồn sức vào hai tuần đầu để biết mình còn thiếu gì:
- Ngày 1 đến 3: đối chiếu điểm. In lại EOI tại thời điểm mời, so từng mục điểm với giấy tờ đang có. Mục nào không chứng minh được phải xử lý ngay, kể cả khi điều đó có nghĩa là không nộp.
- Tuần 1: kiểm hạn của mọi giấy tờ. Hộ chiếu của từng người, kết quả tiếng Anh, thẩm định tay nghề, giấy tờ hộ tịch đã dịch. Hộ chiếu sắp hết hạn nên làm mới trước khi nộp để khỏi phải báo thay đổi giữa chừng.
- Tuần 1 đến 2: gom giấy tờ của người đi kèm. Giấy kết hôn hoặc bằng chứng quan hệ, khai sinh của con, bằng chứng tiếng Anh functional cho người lớn đi kèm nếu muốn tránh lệ phí đợt hai.
- Tuần 2 đến 4: dịch và scan. Dịch những gì còn thiếu, scan màu rõ, đặt tên tệp theo người và loại giấy, gom thành bộ theo danh mục mà ImmiAccount yêu cầu.
- Tuần 3 đến 6: điền đơn và nộp. Điền đơn visa trên ImmiAccount, khai lịch sử cư trú, đi lại, việc làm đủ mười năm hoặc theo yêu cầu của đơn, trả lệ phí đợt một. Đừng để tới tuần cuối: lỗi thanh toán, lỗi tải tệp có thể ngốn vài ngày.
- Sau khi nộp: theo yêu cầu. Tạo HAP ID và đặt lịch khám, xin lý lịch tư pháp nếu chưa có, khai Form 80 khi được yêu cầu.
Nộp sớm trong 60 ngày không làm hồ sơ được xét nhanh hơn một cách chắc chắn, nhưng nó cho bạn khoảng đệm để xử lý sự cố. Người nộp vào ngày thứ 59 không còn đường lùi nếu cổng thanh toán báo lỗi.
Giấy tờ theo từng người trong hồ sơ
Bảng dưới là khung theo nguyên lý, danh sách đầy đủ cho từng visa được ImmiAccount hiển thị sau khi bạn điền đơn và có thể khác theo hoàn cảnh.
| Người | Nhóm giấy tờ chính | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đương đơn chính | Hộ chiếu, khai sinh, thẩm định tay nghề, kết quả tiếng Anh, bằng cấp và bảng điểm, bằng chứng kinh nghiệm (hợp đồng, phiếu lương, bảo hiểm xã hội, thuế), giấy đề cử bang nếu có | Mọi điểm trong EOI phải có bằng chứng tương ứng |
| Vợ hoặc chồng | Hộ chiếu, khai sinh, giấy kết hôn hoặc bằng chứng de facto, bằng chứng tiếng Anh, thẩm định nếu được tính partner skills | Giấy tờ partner phải khớp mức điểm partner đã khai |
| Con dưới 18 tuổi | Hộ chiếu, khai sinh có tên cha mẹ, giấy đồng ý của cha hoặc mẹ không đi cùng nếu có | Trường hợp cha mẹ ly hôn cần giấy về quyền nuôi con |
| Con từ 18 tuổi đi kèm | Như trên, thêm bằng chứng còn phụ thuộc tài chính | Điều kiện con phụ thuộc có giới hạn tuổi, kiểm kỹ |
| Mọi người từ 16 tuổi | Lý lịch tư pháp của Việt Nam và của nước đã sống đủ lâu | Thường nộp sau khi được yêu cầu hoặc nộp sẵn |
Giấy tờ không phải tiếng Anh cần bản dịch. Tên trên mọi giấy tờ nên khớp nhau; chênh dấu, đảo thứ tự họ tên giữa hộ chiếu và giấy khai sinh là chuyện thường gặp ở hồ sơ người Việt, cần giải trình ngắn hoặc đính chính.
Khám sức khoẻ và lý lịch tư pháp: làm trước hay chờ yêu cầu
Bộ Nội vụ Úc cho phép một số trường hợp khám sức khoẻ trước khi nộp hồ sơ bằng cách tạo HAP ID qua ImmiAccount, gọi là khám chủ động. Lợi ích là hồ sơ có đủ phần sức khoẻ ngay khi nộp, cán bộ không phải yêu cầu bổ sung. Rủi ro là kết quả khám có thời hạn dùng; nếu hồ sơ bị xét lâu, kết quả có thể hết hạn và phải khám lại.
Với lý lịch tư pháp, nhiều người xin sẵn từ lúc nộp EOI, rồi tới khi được mời thì phiếu đã cũ. Bộ Nội vụ thường chấp nhận phiếu cấp trong khoảng thời gian nhất định trước khi nộp; nếu phiếu đã quá lâu, họ sẽ yêu cầu xin lại. Người từng sống đủ lâu ở nước thứ ba nên bắt đầu xin phiếu nước đó sớm, vì đường bưu điện quốc tế có thể mất nhiều tuần.
Một cách cân bằng là: lý lịch tư pháp Việt Nam xin trong khoảng thời gian ngắn trước khi nộp, lý lịch nước thứ ba bắt đầu sớm hơn, còn khám sức khoẻ thì làm ngay sau khi nộp hồ sơ hoặc khi có yêu cầu, trừ khi bạn có lý do muốn biết sớm kết quả sức khoẻ của người trong gia đình.
Sau khi nộp: theo dõi và báo thay đổi
Báo mọi thay đổi hoàn cảnh. Đổi hộ chiếu, đổi địa chỉ, sinh con, kết hôn, ly hôn, có tiền án mới trong lúc chờ đều phải báo Bộ Nội vụ. Thường dùng các mẫu khai báo thay đổi như Form 929 cho địa chỉ, hộ chiếu và Form 1022 cho thay đổi hoàn cảnh, hoặc chức năng cập nhật trong ImmiAccount.
Trả lời yêu cầu bổ sung đúng hạn. Nếu cán bộ yêu cầu thêm giấy tờ, thư yêu cầu sẽ nêu hạn trả lời. Quá hạn mà không có phản hồi, cán bộ có thể quyết định dựa trên những gì đang có.
Nếu đang ở Úc. Người nộp 189, 190 hay 491 khi đang ở Úc với một visa hợp lệ thường được cấp visa bắc cầu, có hiệu lực khi visa hiện tại hết hạn. Điều kiện của visa bắc cầu, nhất là quyền đi lại, cần đọc kỹ trước khi rời Úc.
Nếu đang ở Việt Nam. Bạn chờ kết quả bình thường; không có visa bắc cầu. Không cần ở Việt Nam suốt thời gian chờ, nhưng nếu muốn sang Úc bằng visa du lịch trong lúc chờ thì phải chứng minh được ý định tạm thời của chuyến đi đó.
Những lỗi làm thư mời trôi qua vô ích
Phần lớn thư mời bị lãng phí không phải vì hồ sơ yếu mà vì những chuyện có thể đoán trước. Các tình huống dưới đây lặp lại khá đều trong hồ sơ người Việt:
- Không biết mình đã được mời. Email báo mời rơi vào thư rác hoặc gửi tới hộp thư cũ không còn dùng. Cập nhật email trong EOI và kiểm tài khoản SkillSelect sau mỗi vòng mời.
- Phát hiện quá muộn rằng một mục điểm không chứng minh được. Ví dụ giả định: anh Phong khai 10 điểm kinh nghiệm nhưng cơ quan thẩm định chỉ công nhận đủ cho mức 5 điểm; anh chỉ nhận ra khi đọc lại kết quả thẩm định ở tuần thứ sáu. Việc đối chiếu điểm nên làm ngay ngày đầu, tốt nhất là trước cả khi được mời.
- Hộ chiếu của con hết hạn đúng lúc nộp. Làm hộ chiếu cho trẻ ở Việt Nam mất thời gian, nhất là khi cha hoặc mẹ đang ở xa. Kiểm hộ chiếu của cả nhà khi nộp EOI, không đợi thư mời.
- Thẻ thanh toán bị từ chối. Lệ phí visa lớn có thể vượt hạn mức giao dịch quốc tế của thẻ. Báo ngân hàng trước, nâng hạn mức hoặc chuẩn bị thẻ dự phòng.
- Nộp với điểm partner đã sai. Kết hôn, ly thân hay phối ngẫu qua 45 tuổi trước ngày mời mà EOI không cập nhật thì điểm được mời đã không còn đúng. Lúc này cách an toàn thường là không nộp và sửa EOI.
- Chờ đại lý trong khi đồng hồ chạy. Nếu thuê dịch vụ, thống nhất trước ai làm việc gì trong 60 ngày và hạn chót nội bộ sớm hơn hạn thật ít nhất hai tuần.
Điểm chung của các lỗi trên là chúng đều có thể xử lý trước khi được mời. Coi thời gian chờ mời là thời gian chuẩn bị hồ sơ visa, không phải thời gian nghỉ.
Câu hỏi thường gặp
Có được gia hạn thời hạn 60 ngày nộp hồ sơ không?
Theo quy định hiện hành, thời hạn nộp sau thư mời không được gia hạn theo yêu cầu cá nhân. Nếu không nộp kịp, thư mời hết hiệu lực và bạn phải chờ lượt mời khác. Vì vậy nên chuẩn bị phần lớn giấy tờ ngay từ khi nộp EOI, không đợi đến khi được mời.
Được mời rồi có thể thêm vợ hoặc con vào hồ sơ không?
Thành viên gia đình đi kèm có thể được khai khi nộp đơn visa, và một số trường hợp như con sinh ra trong lúc chờ có thể được thêm sau. Điều cần lưu ý là điểm partner trong EOI phải khớp với tình trạng thật tại ngày mời; nếu tình trạng hôn nhân đã đổi trước ngày mời mà EOI không cập nhật, điểm có thể sai.
Nếu phát hiện điểm thực thấp hơn điểm được mời thì nên làm gì?
Đừng nộp với hy vọng không ai để ý. Bộ Nội vụ xét theo số điểm bạn chứng minh được tại ngày mời; thấp hơn điểm được mời thì hồ sơ có nguy cơ bị từ chối và mất lệ phí. Cách an toàn là cho thư mời hết hạn, sửa EOI về đúng điểm và chờ lượt mới.
Có cần khám sức khoẻ trước khi nộp visa không?
Không bắt buộc. Bạn có thể khám chủ động bằng HAP ID trước khi nộp, hoặc chờ sau khi nộp. Khám trước giúp hồ sơ đủ phần sức khoẻ sớm, nhưng kết quả có thời hạn nên có thể phải khám lại nếu hồ sơ xét lâu.
Nộp visa xong có được đổi sang visa khác hay nghề khác không?
Hồ sơ đã nộp gắn với visa và nghề trong thư mời. Muốn đổi, thường bạn phải có thư mời mới cho visa hoặc nghề khác và nộp hồ sơ mới. Hồ sơ cũ có thể rút, nhưng lệ phí đã nộp nhìn chung không được hoàn.
Thư mời diện 190 khác thư mời 189 thế nào?
Thư mời 190 chỉ đến sau khi một bang hoặc vùng lãnh thổ đã đề cử bạn, và hồ sơ visa sẽ kèm cam kết với bang đó. Thư mời 189 đến trực tiếp từ vòng mời của Bộ Nội vụ, không có bang đứng sau. Về thời hạn nộp và nguyên tắc điểm tại ngày mời, hai loại giống nhau.