Không có mẹo nào biến hồ sơ không đủ điều kiện thành đủ điều kiện. Điều chuẩn bị làm được là giúp viên chức thấy đúng sự thật của hồ sơ trong một buổi phỏng vấn ngắn: quan hệ là thật, và người được bảo lãnh không thuộc nhóm bị cấm nhập cảnh. Phần lớn buổi phỏng vấn trục trặc ở Lãnh sự quán Mỹ TP.HCM không vì hồ sơ xấu, mà vì người đi phỏng vấn trả lời lệch với chính hồ sơ của mình.
Vì vậy công việc chuẩn bị quan trọng nhất là đọc lại những gì đã khai, không phải học thuộc bộ câu hỏi. Bài này đi qua những gì viên chức xét, cách tự rà hồ sơ, cách trả lời, các hiểu lầm hay gặp và những tình huống khó cần chuẩn bị riêng.
Quy trình, giấy tờ mang theo và quy định an ninh có thể thay đổi; thư mời phỏng vấn và trang của Lãnh sự quán là hướng dẫn có giá trị cao nhất.
Viên chức thật sự xét gì trong buổi phỏng vấn
Ở bước phỏng vấn, đơn bảo lãnh đã được USCIS chấp thuận và NVC đã xét đủ giấy. Viên chức lãnh sự không làm lại từ đầu mà trả lời hai câu hỏi. Câu thứ nhất: quan hệ trong hồ sơ có thật và đúng như đã khai không. Với diện cha mẹ, con cái, anh chị em, câu hỏi này thường được giải quyết bằng giấy tờ, và câu hỏi phỏng vấn ngắn. Với diện vợ chồng và hôn phu hôn thê, đây là phần chính của buổi phỏng vấn.
Câu thứ hai: người được bảo lãnh có rơi vào lý do không được nhập cảnh nào không. Viên chức đối chiếu kết quả khám sức khoẻ, lý lịch tư pháp, lịch sử visa và nhập cảnh trước đây, bản bảo trợ tài chính, và những gì bạn khai trong DS-260. Mọi câu hỏi về tiền án, lần xin visa trước, thời gian từng ở Mỹ đều phục vụ câu hỏi này.
Viên chức có thể kết luận theo ba hướng: cấp visa; tạm dừng để bổ sung hoặc xét hành chính (điều 221(g)); hoặc từ chối theo một điều khoản cụ thể, có khi kèm đề nghị trả hồ sơ về USCIS xem xét lại. Biết rõ hai câu hỏi trên giúp bạn hiểu vì sao bị hỏi một câu, và trả lời đúng trọng tâm thay vì kể dài.
Đọc lại hồ sơ của chính mình
Một tuần trước buổi phỏng vấn, người được bảo lãnh nên làm lần lượt:
- Mở lại đơn DS-260 đã nộp (tải bản xác nhận trong tài khoản CEAC), đọc từng mục: địa chỉ, việc làm, học vấn, các chuyến đi nước ngoài, lịch sử visa, tình trạng hôn nhân.
- Đọc bản sao đơn I-130 (và I-130A nếu là vợ chồng) do người bảo lãnh nộp, đối chiếu ngày cưới, ngày quen, địa chỉ, số con.
- Ghi ra giấy mọi chỗ lệch giữa các đơn, dù nhỏ; với mỗi chỗ, chuẩn bị một câu giải thích ngắn và giấy chứng minh nếu có.
- Đọc lại bản bảo trợ I-864: người bảo lãnh làm nghề gì, ở đâu, thu nhập khoảng bao nhiêu, có người đồng bảo trợ không và người đó là ai.
- Nếu từng xin visa Mỹ trước đây, nhớ lại năm nào, loại visa, kết quả, và đã khai gì; nếu không nhớ, nói thật là không nhớ chính xác.
- Sắp giấy tờ gốc theo đúng danh sách trong thư mời, đặt bản dịch ngay sau giấy tương ứng.
Chỗ lệch tự phát hiện trước và giải thích được thường không phải vấn đề. Chỗ lệch viên chức phát hiện mà người đi phỏng vấn không biết mới là vấn đề.
Hồ sơ vợ chồng: những chi tiết hai người phải cùng biết
Câu chuyện quen nhau. Quen ở đâu, qua ai, lần đầu gặp ngày nào, ai ngỏ lời. Không cần trùng từng chữ với người kia, nhưng các mốc chính phải khớp.
Các lần gặp. Người bảo lãnh về Việt Nam mấy lần, mỗi lần bao lâu, ở đâu, làm gì; lễ hỏi, lễ cưới tổ chức thế nào, ai dự.
Đời sống của người kia. Công việc, giờ giấc, nơi ở, người sống cùng, con riêng nếu có, thói quen hằng ngày. Người thật sự gắn bó thường biết những điều này mà không cần học.
Kế hoạch sau khi sang. Sống ở thành phố nào, nhà ai, ai đi làm, dự định công việc hay học tiếng Anh. Câu trả lời cụ thể cho thấy hai người đã bàn với nhau thật.
Khác biệt không sao. Hai người nhớ lệch một ngày, hay không biết tên một người họ hàng xa, là bình thường. Cố "thống nhất" từng chi tiết nhỏ bằng cách học thuộc thường tạo ra câu trả lời giống nhau đến mức đáng ngờ.
Hiểu lầm hay gặp và thực tế
Nhiều lời khuyên truyền miệng về phỏng vấn định cư dựa trên kinh nghiệm phỏng vấn visa du lịch, vốn xét một câu hỏi khác hẳn.
| Hiểu lầm | Thực tế |
|---|---|
| Phải nói tiếng Anh giỏi mới đậu | Visa định cư không xét trình độ tiếng Anh. Bạn được trả lời bằng tiếng Việt; Lãnh sự quán thường có người thông dịch. |
| Phải chứng minh ràng buộc ở Việt Nam để quay về | Đó là tiêu chí của visa du lịch. Visa định cư là để sang sống lâu dài; nói "sẽ quay về sau vài năm" không giúp gì. |
| Mang càng nhiều ảnh, càng nhiều giấy càng tốt | Mang đủ giấy theo thư mời và một tập bằng chứng quan hệ chọn lọc, sắp theo thời gian. Viên chức không có thời gian xem hết một va-li giấy. |
| Không biết thì nên đoán cho có câu trả lời | Nói "không nhớ chính xác" hay "không biết" tốt hơn đoán sai. Câu đoán sai lệch với hồ sơ có thể bị coi là khai không đúng. |
| Bị hỏi nhiều là sắp bị từ chối | Số câu hỏi phụ thuộc vào hồ sơ. Hồ sơ vợ chồng quen qua mạng thường bị hỏi nhiều hơn, không có nghĩa là kết quả xấu. |
| Có người quen trong Lãnh sự quán sẽ dễ hơn | Không có kênh "quen biết" nào hợp pháp. Lời mời "lo phỏng vấn" có thu tiền là kịch bản lừa đảo phổ biến. |
Điểm chung của các hiểu lầm trên là coi buổi phỏng vấn như một kỳ thi cần mẹo. Thực ra nó gần với buổi xác minh hơn: hồ sơ nói gì, người đi phỏng vấn xác nhận điều đó.
Cách trả lời giúp buổi phỏng vấn đi đúng hướng
Nghe hết câu hỏi rồi mới trả lời. Nếu không rõ, xin nhắc lại. Trả lời một câu khác với câu được hỏi là cách nhanh nhất để buổi phỏng vấn kéo dài.
Trả lời ngắn, đúng trọng tâm, rồi dừng. Viên chức cần hỏi thêm sẽ hỏi. Kể dài, nhất là kể những chuyện không được hỏi, dễ mở ra câu hỏi mới mà bạn không chuẩn bị.
Dùng thông dịch khi cần. Nếu không chắc tiếng Anh, nói rằng bạn muốn trả lời bằng tiếng Việt. Một câu trả lời đúng qua thông dịch tốt hơn một câu tiếng Anh sai nghĩa.
Trung thực tuyệt đối với điều đã xảy ra. Tiền án, lần bị từ chối visa, thời gian ở quá hạn, hôn nhân trước: viên chức thường đã có dữ liệu. Khai sai một điều quan trọng có thể dẫn tới lệnh cấm vĩnh viễn, nặng hơn nhiều so với chính sự việc.
Không đưa giấy chưa được hỏi. Chuẩn bị sẵn, nhưng đưa khi viên chức yêu cầu. Xếp giấy theo nhóm để lấy ra nhanh.
Những tình huống khó cần chuẩn bị riêng
Từng bị từ chối visa du lịch hay du học. Lần từ chối vì chưa chứng minh ý định quay về không ảnh hưởng tới điều kiện định cư. Điều quan trọng là bạn đã khai những gì trong lần đó; nếu từng khai sai về công việc hay tài chính, nên trao đổi với luật sư trước buổi phỏng vấn, vì vấn đề lúc này là khai sai, không phải lần bị từ chối.
Từng sang Mỹ và ở quá hạn. Thời gian ở bất hợp pháp tính theo luật có thể tạo lệnh cấm 3 năm hoặc 10 năm. Cần biết chính xác ngày vào, ngày ra, và liệu đã hết thời gian cấm chưa.
Tiền án ở Việt Nam. Phiếu lý lịch tư pháp sẽ thể hiện. Mang theo bản án và giấy chứng nhận đã chấp hành xong, sẵn sàng giải thích ngắn. Một số tội không ảnh hưởng điều kiện nhập cảnh; một số cần đơn miễn trừ.
Chênh lệch tuổi lớn, quen qua mai mối, cưới nhanh. Không có điều nào là lý do từ chối, nhưng đều là lý do bị hỏi kỹ. Chuẩn bị bằng chứng liên lạc thường xuyên và các chuyến thăm thật.
Người bảo lãnh từng bảo lãnh vợ hoặc chồng trước. Viên chức có thể hỏi về cuộc hôn nhân cũ và thời điểm kết thúc. Nên biết rõ câu chuyện đó dù không phải chuyện của mình.
Ngày phỏng vấn: hậu cần gọn gàng
Phần hậu cần không quyết định kết quả nhưng quyết định bạn có vào được phòng phỏng vấn đúng giờ, bình tĩnh hay không:
- Đọc lại thư mời và trang của Lãnh sự quán vài ngày trước để cập nhật quy định an ninh, giờ có mặt, cách xếp hàng.
- Mang giấy tờ trong bìa trong suốt hoặc túi giấy, chia nhóm theo thứ tự trong thư mời; giữ bản sao riêng một bộ.
- Chỉ mang người có tên trong hồ sơ; người thân đi cùng thường phải chờ bên ngoài.
- Ăn sáng, đi sớm, tính thời gian kẹt xe ở khu trung tâm TP.HCM.
- Sau phỏng vấn, giữ kỹ mọi tờ giấy viên chức đưa: tờ màu hoặc tờ hướng dẫn cho biết hồ sơ đang ở trạng thái nào và bước tiếp theo.
Nếu được thông báo cấp visa, hộ chiếu thường được trả qua dịch vụ chuyển phát đã đăng ký. Kiểm ngay thông tin trên visa khi nhận: họ tên, ngày sinh, diện; sai thì báo Lãnh sự quán trước khi bay.
Câu hỏi thường gặp
Có được mang theo người thông dịch riêng vào phỏng vấn không?
Thường không cần và không được tự đưa người vào. Lãnh sự quán Mỹ ở TP.HCM tổ chức phỏng vấn bằng tiếng Việt hoặc có thông dịch khi cần. Bạn chỉ cần nói rằng muốn trả lời bằng tiếng Việt nếu không chắc tiếng Anh của mình.
Người bảo lãnh có nên về Việt Nam đi cùng buổi phỏng vấn không?
Không bắt buộc. Người bảo lãnh thường không được vào phòng phỏng vấn cùng người được bảo lãnh. Với diện vợ chồng, việc người bảo lãnh về thăm trong thời gian chờ là bằng chứng quan hệ tốt hơn việc có mặt ở cổng Lãnh sự quán hôm phỏng vấn.
Trả lời lệch với vợ hoặc chồng một vài chi tiết có bị từ chối không?
Lệch chi tiết nhỏ như ngày cụ thể hay tên một người họ hàng là bình thường. Điều viên chức để ý là lệch ở những mốc lớn: quen nhau thế nào, gặp mấy lần, cưới ở đâu, có sống chung không. Nếu nhớ không chắc, nói thật là không nhớ rõ.
Có nên học thuộc bộ câu hỏi phỏng vấn mẫu không?
Đọc để biết dạng câu hỏi thì được, học thuộc câu trả lời thì không nên. Câu trả lời học thuộc nghe giống nhau giữa hai vợ chồng và dễ lệch khi bị hỏi theo cách khác. Hiểu rõ hồ sơ của chính mình là sự chuẩn bị tốt nhất.
Bị hỏi về lần xin visa du lịch bị từ chối trước đây thì trả lời sao?
Nói thật năm nào, loại visa nào, kết quả ra sao. Lần bị từ chối vì chưa chứng minh ý định quay về không làm mất điều kiện định cư. Chỉ khi lần đó có khai sai sự thật quan trọng mới cần chuẩn bị kỹ hơn, tốt nhất là hỏi luật sư trước.
Sau phỏng vấn nhận tờ giấy màu thì có nghĩa là gì?
Tờ giấy cho biết trạng thái hồ sơ: được cấp, cần bổ sung, đang xét hành chính hay bị từ chối theo điều khoản cụ thể. Đọc kỹ, làm đúng hướng dẫn và giữ lại. Trạng thái cập nhật cũng xem được trên trang CEAC bằng mã hồ sơ.