Yêu cầu sức khoẻ của Úc làm nhiều gia đình lo lắng nhất khi trong nhà có người mang bệnh mãn tính, có con khuyết tật hay chậm phát triển. Nỗi lo này có cơ sở: với nhiều visa, chỉ cần một thành viên không đạt yêu cầu sức khoẻ, cả gia đình có thể không được cấp visa, kể cả thành viên không đi cùng trong một số trường hợp.
Nhưng yêu cầu sức khoẻ không có nghĩa là "chỉ người khoẻ mạnh mới được đi". Nó là một phép đánh giá về nguy cơ cộng đồng và chi phí cho hệ thống y tế, cộng đồng của Úc, và với một số visa, người không đạt vẫn có thể được xem xét miễn trừ. Bài này giải thích cơ chế đánh giá, visa nào có và không có miễn trừ, Bộ Nội vụ xét miễn trừ dựa trên những gì, và cách một gia đình chuẩn bị hồ sơ thực tế.
Yêu cầu sức khoẻ thật ra hỏi những gì
Yêu cầu sức khoẻ của Úc xoay quanh vài câu hỏi chính. Thứ nhất, người nộp có mang bệnh gây nguy cơ cho sức khoẻ cộng đồng không, điển hình là lao đang hoạt động. Thứ hai, tình trạng sức khoẻ của người nộp có khả năng tạo ra chi phí đáng kể cho hệ thống y tế và dịch vụ cộng đồng của Úc không. Thứ ba, tình trạng đó có làm người Úc khó tiếp cận các dịch vụ đang khan hiếm, như ghép tạng, một số liệu pháp đặc biệt, hay không.
Việc đánh giá do bác sĩ của Liên bang thực hiện, dựa trên kết quả khám sức khoẻ di trú và hồ sơ y tế bạn nộp. Bác sĩ này không quyết định cấp hay không cấp visa; họ đưa ra ý kiến về việc người nộp có đạt yêu cầu sức khoẻ hay không. Người xét visa dựa trên ý kiến đó để quyết định, và với visa có miễn trừ, mới xét tiếp đến chuyện miễn trừ.
Lao là trường hợp riêng: người mắc lao đang hoạt động thường phải điều trị xong và được xác nhận trước khi visa được xét tiếp. Đây không phải là từ chối vĩnh viễn, mà là điều kiện về thời điểm. Phần lớn các trường hợp khó trong thực tế thuộc câu hỏi thứ hai: chi phí đáng kể.
Ngưỡng chi phí đáng kể được tính thế nào
Bộ Nội vụ đặt một ngưỡng gọi là ngưỡng chi phí đáng kể. Từ ngày 1 tháng 7 năm 2024, ngưỡng này được nâng lên khoảng 86.000 đô la Úc, theo công bố của Bộ Nội vụ. Ngưỡng có thể tiếp tục được điều chỉnh, nên kiểm mức hiện hành trên trang chính thức. Nếu chi phí ước tính cho tình trạng sức khoẻ của người nộp vượt ngưỡng này, người đó thường bị đánh giá là không đạt yêu cầu sức khoẻ.
Chi phí ước tính không chỉ gồm tiền khám chữa bệnh. Nó có thể gồm thuốc được trợ giá, chăm sóc trong bệnh viện, các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật, giáo dục đặc biệt cho trẻ, trợ cấp xã hội liên quan tới tình trạng sức khoẻ. Với visa thường trú, chi phí thường được ước tính trong một khoảng nhiều năm, và với tình trạng lâu dài, khoảng tính có thể dài hơn. Đây là lý do một tình trạng tưởng như nhẹ ở Việt Nam, như chậm phát triển ngôn ngữ cần can thiệp, có thể có chi phí ước tính lớn ở Úc.
Một điểm cần biết: chi phí được ước tính theo mức trung bình của dịch vụ mà người có tình trạng tương tự có thể được hưởng ở Úc, không phải theo việc gia đình bạn có dùng hay không. Lời cam kết "gia đình sẽ tự lo toàn bộ chi phí" không làm thay đổi phép tính chi phí, dù nó có thể có giá trị khi xét miễn trừ.
Visa nào có miễn trừ, visa nào không
Mỗi visa gắn với một tiêu chí sức khoẻ cụ thể, có hoặc không có khả năng miễn trừ. Bảng dưới mô tả nguyên lý cho các nhóm visa người Việt hay nộp; kiểm tiêu chí chính xác của từng visa trên trang Bộ Nội vụ trước khi chọn đường.
| Nhóm visa | Có xét miễn trừ không | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|---|
| Tay nghề tính điểm 189, 190, 491 | Thường không có | Không đạt yêu cầu sức khoẻ là bị từ chối, không có bước xét tiếp |
| Chủ lao động bảo lãnh 482, 186, 494 | Thường có | Sự hỗ trợ của chủ lao động có thể là yếu tố có lợi khi xét |
| Vợ chồng, hôn phu thê, con | Thường có | Quan hệ gia đình với người ở Úc là yếu tố quan trọng |
| Cha mẹ | Nhiều diện không có | Đọc kỹ tiêu chí từng visa cha mẹ trước khi nộp |
| Nhân đạo | Thường có | Xét theo hoàn cảnh nhân đạo |
| Du lịch, thăm thân ngắn hạn | Tuỳ trường hợp | Yêu cầu và cách xét khác visa định cư |
Hệ quả chiến lược: nếu trong gia đình có người khó đạt yêu cầu sức khoẻ, việc chọn loại visa quan trọng ngang với việc chuẩn bị hồ sơ. Một gia đình đủ điểm cho visa 189 vẫn có thể nên đi đường chủ lao động bảo lãnh, vì chỉ đường đó có cửa xét miễn trừ.
Một người không đạt, cả nhà không đạt
Với nhiều visa định cư, mọi thành viên trong đơn đều phải đạt yêu cầu sức khoẻ. Nếu một người không đạt và không được miễn trừ, cả đơn có thể bị từ chối, kể cả những người hoàn toàn khoẻ mạnh. Quy tắc này thường được gọi là "một người không đạt, cả nhà không đạt".
Điều nhiều gia đình không ngờ là với một số visa thường trú, thành viên gia đình không đi cùng, như con đã có gia đình riêng ở Việt Nam, hoặc con sống với người cha mẹ kia sau ly hôn, vẫn có thể phải khám sức khoẻ. Nếu thành viên đó không đạt, hồ sơ của bạn cũng có thể bị ảnh hưởng. Có những ngoại lệ, như khi Bộ Nội vụ thấy việc yêu cầu khám là không hợp lý, nhưng đừng giả định mình thuộc ngoại lệ.
Đây là lý do khai đầy đủ thành viên gia đình ngay từ đầu là việc bắt buộc, không phải lựa chọn. Bỏ sót một người con để "tránh phải khám" có thể dẫn tới việc người đó không bao giờ được bảo lãnh sang theo diện con phụ thuộc về sau, và còn có thể bị coi là khai sai thông tin.
Bộ Nội vụ xét miễn trừ dựa trên những gì
Khả năng giảm chi phí cho cộng đồng. Gia đình có thể chứng minh sẽ tự chi trả một phần chi phí, có bảo hiểm y tế tư nhân phù hợp, có chủ lao động hỗ trợ. Những cam kết này không làm thay đổi đánh giá chi phí ban đầu, nhưng là yếu tố được cân nhắc khi xét miễn trừ.
Đóng góp của gia đình cho Úc. Nghề nghiệp đương đơn chính đang thiếu ở Úc, thu nhập, thuế đóng góp, vai trò trong cộng đồng, đặc biệt ở vùng regional. Một bác sĩ, điều dưỡng, kỹ sư đang làm việc ở vùng xa có lập luận mạnh hơn.
Gắn bó với Úc. Thời gian gia đình đã sống ở Úc, có người thân là công dân hoặc thường trú nhân, con đã đi học ở Úc. Gia đình đã sống ở Úc nhiều năm theo visa tạm trú thường có nhiều bằng chứng gắn bó hơn.
Lý do nhân đạo và quyền lợi của trẻ em. Hậu quả cho gia đình nếu bị từ chối, nhất là khi gia đình bị chia cắt; quyền lợi tốt nhất của trẻ em liên quan được xem xét.
Thông tin y tế đầy đủ và cập nhật. Báo cáo của chuyên gia về chẩn đoán, mức độ, tiên lượng, kế hoạch điều trị giúp người xét hiểu đúng tình trạng, tránh ước tính chi phí theo trường hợp xấu nhất.
Chuẩn bị hồ sơ khi trong gia đình có người có vấn đề sức khoẻ
Thứ tự hợp lý cho gia đình biết trước có thành viên khó đạt yêu cầu sức khoẻ:
- Gom hồ sơ y tế đầy đủ của thành viên đó: chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, quá trình điều trị, tình trạng hiện tại, dịch thuật sang tiếng Anh.
- Xin báo cáo của bác sĩ chuyên khoa về mức độ, tiên lượng, nhu cầu hỗ trợ dự kiến, viết cụ thể chứ không chỉ một dòng chẩn đoán.
- Đánh giá loại visa: visa mình định nộp có xét miễn trừ không; nếu không, có đường nào khác có miễn trừ.
- Tìm hiểu chi phí ước tính có thể như thế nào, nên hỏi đại lý di trú có đăng ký hoặc luật sư có kinh nghiệm về sức khoẻ di trú.
- Chuẩn bị bằng chứng cho phần miễn trừ: tài chính, bảo hiểm, thư hỗ trợ của chủ lao động, bằng chứng gắn bó với Úc, đóng góp nghề nghiệp.
- Khi nhận thư mời góp ý về kết quả sức khoẻ, trả lời đầy đủ và đúng hạn, kèm báo cáo y tế bổ sung nếu đánh giá ban đầu dựa trên thông tin chưa đủ.
Không bao giờ giấu bệnh trong tờ khai sức khoẻ. Bác sĩ khám di trú và người xét visa có quyền yêu cầu xét nghiệm, hồ sơ thêm, và khai sai về sức khoẻ có thể dẫn tới từ chối vì thông tin sai, nặng hơn nhiều so với không đạt yêu cầu sức khoẻ.
Ví dụ giả định: kỹ sư diện chủ lao động có con tự kỷ
Ví dụ giả định: anh Khoa, kỹ sư kết cấu, đã làm ở Toowoomba theo visa 482 được 3 năm cùng vợ và con trai 6 tuổi. Con trai được chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ ở mức cần hỗ trợ. Công ty muốn đề cử anh lên thường trú qua visa 186. Gia đình lo con sẽ không đạt yêu cầu sức khoẻ vì chi phí hỗ trợ ước tính có thể vượt ngưỡng.
Điều gia đình làm đúng: chọn đường 186, visa có xét miễn trừ, thay vì cố nộp 189 dù anh có đủ điểm. Họ chuẩn bị báo cáo của bác sĩ nhi và chuyên gia trị liệu ở Úc mô tả cụ thể mức độ, tiến bộ của con, nhu cầu hỗ trợ dự kiến. Họ có thư của công ty xác nhận vai trò của anh ở một vùng thiếu kỹ sư, và bằng chứng gia đình đã sống, đóng thuế, tham gia cộng đồng ở Toowoomba trong 3 năm.
Kết quả không ai bảo đảm được, và miễn trừ là quyết định của Bộ Nội vụ dựa trên toàn bộ hoàn cảnh. Nhưng so với một gia đình nộp 189 mà không biết visa đó không có miễn trừ, gia đình anh Khoa có một con đường để được xem xét đầy đủ. Ví dụ này cũng cho thấy giá trị của việc biết sớm: họ đã tính chuyện sức khoẻ ngay khi chọn visa, không phải khi nhận kết quả khám.
Câu hỏi thường gặp
Visa tay nghề 189 có được miễn trừ sức khoẻ không?
Theo quy định hiện hành, các visa tay nghề tính điểm như 189, 190, 491 thường không có cơ chế miễn trừ sức khoẻ. Nếu một thành viên không đạt, hồ sơ có thể bị từ chối. Kiểm tiêu chí sức khoẻ chính xác của visa trên trang Bộ Nội vụ.
Ngưỡng chi phí đáng kể của Úc hiện là bao nhiêu?
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2024, ngưỡng được Bộ Nội vụ nâng lên khoảng 86.000 đô la Úc. Ngưỡng có thể được điều chỉnh về sau, nên kiểm mức hiện hành trên trang chính thức trước khi đánh giá hồ sơ của gia đình bạn.
Con không đi cùng có phải khám sức khoẻ không?
Với một số visa thường trú, thành viên gia đình không đi cùng vẫn có thể phải khám sức khoẻ, và nếu không đạt có thể ảnh hưởng hồ sơ. Có ngoại lệ trong một số hoàn cảnh, nhưng phải được Bộ Nội vụ chấp nhận, không tự giả định.
Cam kết tự chi trả chi phí y tế có giúp được không?
Cam kết tự chi trả không làm thay đổi phép ước tính chi phí của bác sĩ Liên bang. Tuy vậy, với visa có xét miễn trừ, khả năng giảm chi phí cho cộng đồng như tài chính, bảo hiểm, hỗ trợ của chủ lao động là một yếu tố được cân nhắc.
Mắc lao có bị từ chối visa Úc vĩnh viễn không?
Thường không. Người mắc lao đang hoạt động phải điều trị xong và được xác nhận trước khi hồ sơ được xét tiếp. Đây là điều kiện về thời điểm, không phải từ chối vĩnh viễn, nhưng có thể làm hồ sơ chậm nhiều tháng.