Có hồ sơ EB-5 đang chờ không tự động làm bạn mất quyền xin visa du lịch, công tác B1/B2. Nhưng nó đặt bạn vào một tình thế khó hơn: theo điều 214(b) của luật di trú Mỹ, người xin visa không định cư bị coi là có ý định định cư cho tới khi chứng minh ngược lại, và một đơn I-526E đã nộp là bằng chứng rõ ràng nhất về ý định định cư. Viên chức lãnh sự phải tin rằng chuyến đi này là ngắn hạn và bạn sẽ quay về đúng hẹn.
Nhiều nhà đầu tư EB-5 vẫn được cấp visa B1/B2 để khảo sát dự án, thăm con đang học, dự hội nghị, khi chuyến đi có mục đích rõ và hồ sơ ràng buộc ở Việt Nam vững. Cũng có nhiều người bị từ chối. Bài này giải thích điều gì khác đi khi bạn đã có hồ sơ định cư, cách khai trung thực trên DS-160, chuẩn bị phỏng vấn, những gì xảy ra ở cửa khẩu Mỹ, và vì sao không nên dùng visa du lịch để sang chờ thẻ xanh.
Vì sao hồ sơ EB-5 làm việc xin visa du lịch khó hơn
Visa B1/B2 là visa không định cư. Viên chức xét ba điều: mục đích chuyến đi có đúng loại visa không, bạn có đủ tài chính không, và bạn có ý định quay về không. Với hầu hết người Việt, câu hỏi thứ ba là khó nhất, và đó cũng là căn cứ của phần lớn các lần từ chối theo điều 214(b).
Khi bạn đã nộp I-526E, bạn đã chính thức nói với chính phủ Mỹ rằng bạn muốn sống lâu dài ở Mỹ. Điều đó không mâu thuẫn với việc muốn đi một chuyến ngắn trong lúc chờ, nhưng viên chức cần thấy rằng bạn có lý do và kế hoạch để quay về Việt Nam sau chuyến đi, chứ không phải sang rồi tìm cách ở lại. Luật không có ngoại lệ cho nhà đầu tư EB-5 về điểm này.
Visa B1/B2 không cho phép "ý định kép" như một số loại visa làm việc. Vì thế mỗi lần xin, bạn phải thuyết phục viên chức từ đầu, kể cả khi đã từng có visa du lịch trước đó.
Khai DS-160: trung thực là điều kiện, không phải lựa chọn
Câu hỏi về đơn định cư. Đơn DS-160 có câu hỏi liệu đã có ai nộp đơn định cư cho bạn chưa. Với nhà đầu tư tự nộp I-526E, cách an toàn là khai có và nêu rõ đó là đơn nhà đầu tư tự nộp, kèm thông tin hồ sơ theo yêu cầu. Người phụ thuộc cũng cần khai trung thực theo đúng câu hỏi.
Viên chức có thể thấy hồ sơ của bạn. Hệ thống của Bộ Ngoại giao và USCIS có liên thông. Khai không có trong khi đã nộp đơn là khai sai một sự thật trọng yếu, có thể dẫn tới bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn và làm hỏng luôn hồ sơ EB-5. Không chuyến du lịch nào đáng với rủi ro đó.
Mục đích chuyến đi phải cụ thể. Ghi rõ đi đâu, làm gì, bao lâu: thăm công trường dự án ở thành phố nào, dự lễ tốt nghiệp của con ngày nào, hội nghị gì. Mục đích mơ hồ như "du lịch, thăm thân" trong khi có hồ sơ định cư dễ bị nghi ngờ hơn.
Thông tin phải khớp với hồ sơ EB-5. Địa chỉ, nghề nghiệp, thu nhập, thành viên gia đình trên DS-160 cần khớp với những gì đã khai trong I-526E. Lệch thông tin, dù vô tình, làm viên chức nghi ngờ cả hai hồ sơ.
Chuẩn bị cho buổi phỏng vấn
Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM và Đại sứ quán ở Hà Nội phỏng vấn visa không định cư. Buổi phỏng vấn thường ngắn; viên chức quyết định chủ yếu dựa trên câu trả lời và hồ sơ DS-160, giấy tờ mang theo chỉ được xem khi cần.
| Viên chức muốn biết | Câu trả lời nên thể hiện | Giấy tờ nên mang |
|---|---|---|
| Vì sao đi lúc này | Một mục đích cụ thể, có thời điểm rõ, không thể làm từ xa | Thư mời, lịch hội nghị, thư báo lễ tốt nghiệp, lịch thăm dự án |
| Hồ sơ EB-5 đang ở đâu | Biết rõ tình trạng, hiểu rằng phải chờ visa định cư ở Việt Nam | Thông báo nhận hồ sơ I-526E |
| Vì sao sẽ quay về | Công việc, doanh nghiệp, gia đình, con cái đang ở Việt Nam; kế hoạch chờ visa định cư đúng quy trình | Giấy tờ doanh nghiệp, hợp đồng lao động, xác nhận nghỉ phép có ngày quay lại |
| Đi bao lâu | Ngắn, tương xứng với mục đích | Lịch trình, vé khứ hồi đã đặt |
| Ai chi trả | Tự chi trả từ thu nhập hợp pháp | Sao kê, nhưng thường chỉ khi được hỏi |
Một câu trả lời thẳng thắn kiểu "gia đình có hồ sơ EB-5, dự kiến còn chờ vài năm, chuyến này đi một tuần để xem tiến độ công trình rồi về" thường tốt hơn cố né tránh chủ đề định cư.
Khi đã có visa: kiểm tra ở cửa khẩu Mỹ
Visa chỉ cho phép bạn đến cửa khẩu và xin nhập cảnh. Quyết định cho vào thuộc về nhân viên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP). Nhân viên CBP cũng thấy được thông tin hồ sơ định cư và có thể hỏi lại mục đích chuyến đi, thời gian ở, vé về.
Mang theo vé khứ hồi, lịch trình, giấy tờ cho mục đích chuyến đi và giấy tờ ràng buộc ở Việt Nam trong hành lý xách tay. Trả lời ngắn gọn, nhất quán với những gì đã khai khi xin visa. Nếu CBP nghi ngờ ý định, họ có thể từ chối cho nhập cảnh và cho bạn rút đơn nhập cảnh để quay về, hoặc trong trường hợp nặng hơn áp dụng thủ tục trục xuất nhanh kèm lệnh cấm nhập cảnh nhiều năm.
Thời hạn được phép ở ghi trên hồ sơ I-94 điện tử, không phải thời hạn của visa. Tra I-94 trên trang của CBP sau khi nhập cảnh và rời Mỹ trước hạn. Ở quá hạn, dù vài ngày, có thể làm visa bị huỷ và ảnh hưởng nặng tới hồ sơ EB-5, vì vi phạm tình trạng là một trong những vấn đề viên chức xem xét ở bước visa định cư.
Không dùng visa du lịch để sang chờ thẻ xanh
Nộp I-485 sau khi nhập cảnh bằng visa du lịch là vùng nguy hiểm. Về kỹ thuật, người đang ở Mỹ hợp pháp có thể nộp điều chỉnh tình trạng khi visa EB-5 sẵn có. Nhưng nếu bạn vào Mỹ bằng visa du lịch trong khi đã có ý định ở lại để làm thủ tục, đó có thể bị coi là khai sai mục đích lúc xin visa hoặc lúc nhập cảnh.
Quy tắc 90 ngày của Bộ Ngoại giao. Theo hướng dẫn của Bộ Ngoại giao, nếu trong vòng 90 ngày sau khi nhập cảnh bằng visa không định cư mà người đó có hành vi trái với mục đích đã khai, như nộp đơn điều chỉnh tình trạng hay đi làm không phép, viên chức có thể suy đoán đã có khai sai. USCIS cũng xem xét thời điểm và hoàn cảnh khi xét đơn I-485. Hành vi sau 90 ngày không được miễn trừ, chỉ là không có suy đoán tự động.
Hậu quả có thể kéo cả gia đình. Kết luận khai sai một sự thật trọng yếu dẫn tới bị cấm nhập cảnh, ảnh hưởng hồ sơ EB-5 của chính nhà đầu tư và người phụ thuộc. Miễn trừ cho lý do này không có sẵn cho nhà đầu tư EB-5 theo cách như một số diện gia đình.
Đường đúng cho người muốn chờ ở Mỹ. Nếu gia đình cần ở Mỹ trong lúc chờ, ví dụ con đi học, cần một tình trạng hợp pháp phù hợp với hoạt động thật, và kế hoạch điều chỉnh tình trạng được luật sư xem xét từ trước, không quyết định sau khi đã sang. Trường hợp nộp đồng thời I-526E và I-485 có điều kiện và rủi ro riêng.
Tình huống thường gặp và hướng xử lý
Những tình huống dưới đây gặp nhiều ở gia đình nhà đầu tư EB-5. Hướng xử lý là nguyên tắc chung để bàn với luật sư trước khi nộp đơn.
- Visa du lịch cũ còn hạn, nộp I-526E sau đó. Visa vẫn có giá trị đến khi hết hạn hoặc bị huỷ. Bạn có thể dùng để đi những chuyến ngắn, nhưng CBP có thể hỏi kỹ hơn. Chuẩn bị giấy tờ như khi đi phỏng vấn.
- Bị từ chối visa du lịch sau khi nộp EB-5. Lần từ chối theo điều 214(b) không làm hỏng hồ sơ EB-5, vì đó là đánh giá về ý định cho chuyến đi ngắn, không phải về tư cách định cư. Đừng nộp lại ngay khi hoàn cảnh không đổi.
- Con đang du học, cha mẹ muốn sang thăm. Mục đích thăm con là chính đáng. Mang giấy tờ học của con, lịch chuyến đi, và chứng minh ràng buộc ở Việt Nam. Không ở lâu bất thường.
- Muốn sang khảo sát dự án trước khi nộp I-526E. Đây là lúc dễ nhất để xin visa công tác, vì chưa có đơn định cư. Khai đúng mục đích khảo sát đầu tư.
- Đã có visa định cư, chưa muốn sang ở hẳn. Visa định cư phải được dùng để nhập cảnh trong thời hạn ghi trên visa; không có lựa chọn dùng visa du lịch thay thế cho chuyến đầu.
Người Việt không thuộc chương trình miễn thị thực của Mỹ, nên mọi chuyến đi ngắn đều cần visa. Lên kế hoạch sớm, vì thời gian chờ lịch phỏng vấn visa không định cư có lúc kéo dài; tra trên travel.state.gov trước khi hẹn các mốc quan trọng.
Ràng buộc ở Việt Nam: thứ thật sự thuyết phục
Viên chức không chấm điểm theo danh sách giấy tờ, nhưng ràng buộc thật với Việt Nam là cơ sở để tin bạn sẽ về. Bảng dưới phân biệt thứ có sức nặng với thứ thường bị đánh giá thấp.
| Loại ràng buộc | Có sức nặng khi | Bị đánh giá thấp khi |
|---|---|---|
| Công việc, doanh nghiệp | Bạn đang điều hành thật, có vai trò không thể vắng lâu, có hợp đồng, nhân sự, nghĩa vụ đang chạy | Doanh nghiệp vừa lập, không hoạt động, hoặc đã bán chuẩn bị đi định cư |
| Gia đình | Con nhỏ, cha mẹ già, vợ hoặc chồng ở lại Việt Nam trong chuyến đi | Cả gia đình đi cùng một chuyến, không ai ở lại |
| Tài sản | Gắn với cuộc sống và công việc đang diễn ra | Chỉ là tài sản đứng tên, có thể bán bất cứ lúc nào |
| Lịch sử đi lại | Đã đi Mỹ hoặc nước khác và về đúng hạn nhiều lần | Chưa đi đâu, hoặc từng ở lâu bất thường |
| Kế hoạch EB-5 | Bạn hiểu và trình bày được rằng sẽ chờ visa định cư ở Việt Nam | Bạn nói mơ hồ hoặc mong "sang trước rồi tính" |
Hồ sơ EB-5 thường làm cho mục cuối trở nên quan trọng hơn mọi mục khác. Một nhà đầu tư hiểu rõ lộ trình hợp pháp của mình và không có dấu hiệu muốn đi tắt thường thuyết phục hơn một người mang theo nhiều giấy tờ tài sản.
Câu hỏi thường gặp
Nhà đầu tư EB-5 có nên đi Mỹ để xem dự án trước khi đầu tư không?
Nên, nếu điều kiện cho phép. Thấy tận mắt công trường, gặp đơn vị phát triển dự án giúp bạn đánh giá tốt hơn tài liệu. Chuyến đi trước khi nộp I-526E cũng dễ xin visa hơn sau khi nộp.
Vợ hoặc chồng là người phụ thuộc có khó xin visa du lịch như nhà đầu tư không?
Về nguyên tắc, người phụ thuộc có tên trong hồ sơ định cư cũng bị xem xét ý định tương tự. Mức độ khó phụ thuộc vào ràng buộc riêng của từng người với Việt Nam và mục đích chuyến đi cụ thể.
Xin visa du lịch có làm chậm hồ sơ EB-5 không?
Không có cơ chế nào làm hồ sơ EB-5 chậm đi vì bạn xin visa du lịch. Hai hồ sơ được xét riêng. Rủi ro duy nhất là thông tin khai không khớp, nên dùng cùng một bộ dữ liệu cá nhân cho mọi đơn.
Có được tham gia điều hành dự án EB-5 bằng visa B1 không?
Visa B1 cho phép các hoạt động công tác như họp, đàm phán, khảo sát, dự hội nghị, nhưng không cho phép làm việc nhận lương hoặc điều hành hằng ngày. Với nhà đầu tư trung tâm vùng, hoạt động thường chỉ là tìm hiểu, nên ít gặp vấn đề.
Đã nộp đồng thời I-485 ở Mỹ rồi có đi du lịch nước khác được không?
Rời Mỹ khi I-485 đang chờ mà không có giấy phép đi lại thường bị coi là bỏ đơn, trừ một số tình trạng visa nhất định. Cần xin giấy phép đi lại trước và hỏi luật sư trước khi đặt vé.
Từng ở quá hạn ở Mỹ nhiều năm trước có nên xin visa du lịch trong lúc chờ EB-5 không?
Lịch sử ở quá hạn là vấn đề ảnh hưởng cả visa du lịch lẫn visa định cư. Trước khi xin bất kỳ visa nào, cần luật sư đánh giá hậu quả của lần ở quá hạn đó với hồ sơ EB-5, vì một lần phỏng vấn visa du lịch cũng để lại dữ liệu.