Trẻ em mang hộ chiếu Việt Nam đi Canada cần visa tạm trú riêng, không đi kèm visa của cha mẹ. Mỗi bé có một đơn IMM 5257, một bộ giấy tờ, một lệ phí xét hồ sơ. Trẻ dưới 14 tuổi không phải lấy sinh trắc học với hồ sơ khách thăm, theo quy định tại thời điểm viết.
Phần khó không nằm ở đơn của bé mà ở câu hỏi viên chức và biên phòng luôn đặt ra với trẻ dưới 18 tuổi: bé đi cùng ai, người còn lại có biết và đồng ý không, ai chịu trách nhiệm cho bé ở Canada. Bài này đi qua giấy tờ cơ bản, thư đồng ý, và các tình huống từ đi cùng cả cha mẹ tới đi với ông bà, đi theo đoàn trường.
Ai được xem là trẻ em và vì sao cần thận trọng
Với thủ tục khách thăm, Canada xem người dưới 18 tuổi là trẻ vị thành niên (minor). Tuổi trưởng thành ở từng tỉnh bang có thể là 18 hoặc 19, ảnh hưởng tới những việc như hợp đồng, rượu bia, nhưng với giấy tờ visa và cửa khẩu, cách nghĩ an toàn là: dưới 18 tuổi thì chuẩn bị như trẻ em.
Biên phòng Canada có trách nhiệm phòng ngừa bắt cóc trẻ em qua biên giới và tranh chấp quyền nuôi con giữa cha mẹ. Vì thế, một em bé đi với một phụ huynh, hoặc đi với ông bà, cô chú, thầy cô, có thể bị hỏi kỹ: người đi cùng là ai, cha mẹ ở đâu, có đồng ý không. Câu hỏi này không có nghĩa là bị nghi ngờ; đó là quy trình. Thư đồng ý chuẩn bị sẵn giúp cuộc hỏi chỉ kéo dài vài phút.
Ở bước xét visa, viên chức IRCC cũng nhìn vào cùng câu hỏi đó, cộng thêm việc bé có chỗ ở, người chăm sóc và kế hoạch quay về trường học ở Việt Nam hay không.
Với trẻ, ràng buộc quay về chủ yếu là ràng buộc của cha mẹ và việc học. Bé đi cùng cha mẹ có công việc, nhà cửa ở Việt Nam thường không cần chứng minh gì thêm. Bé đi với người khác, hoặc sang thăm một phụ huynh đang ở Canada theo diện tạm trú, thì viên chức xem kỹ hơn: ai ở Việt Nam đang chịu trách nhiệm chính cho bé, bé đang học ở đâu, và lịch nghỉ của trường có khớp với chuyến đi không. Giấy xác nhận học sinh và lịch năm học là giấy tờ nhỏ nhưng trả lời đúng câu hỏi này.
Giấy tờ cơ bản của bé
Danh sách chính xác do tài khoản IRCC sinh ra cho từng đơn. Những giấy tờ dưới đây xuất hiện ở gần như mọi hồ sơ trẻ em.
- Hộ chiếu riêng của bé, còn hạn đủ dài cho chuyến đi. Hộ chiếu trẻ em Việt Nam thường có thời hạn ngắn hơn hộ chiếu người lớn, nên visa của bé có thể hết sớm hơn của cha mẹ.
- Giấy khai sinh thể hiện tên cha mẹ, kèm bản dịch tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Đây là giấy tờ chứng minh quan hệ quan trọng nhất trong hồ sơ trẻ em.
- Đơn IMM 5257 và IMM 5645 của bé. Thông tin cha mẹ, anh chị em phải khớp tuyệt đối với đơn của người lớn trong cùng gia đình.
- Ảnh đúng chuẩn theo yêu cầu ảnh visa của IRCC, chụp gần đây vì gương mặt trẻ thay đổi nhanh.
- Xác nhận đang học và lịch nghỉ của trường nếu bé đi học. Chuyến đi rơi vào giữa năm học nên có thư cho phép nghỉ của nhà trường.
- Giấy tờ tài chính của người chi trả, thường là cha mẹ. Bé không cần chứng minh tài chính riêng.
- Thư đồng ý của phụ huynh không đi cùng, nếu bé không đi với cả cha lẫn mẹ.
- Giấy tờ về quyền nuôi con nếu cha mẹ đã ly hôn hoặc một người đã mất: bản án, quyết định ly hôn có phần giao con, giấy chứng tử.
Đơn của trẻ dưới 18 tuổi thường do cha mẹ hoặc người giám hộ ký thay. Kiểm phần hướng dẫn ký đơn trên canada.ca để biết ai được ký trong trường hợp của bạn.
Thư đồng ý: viết thế nào cho đủ
Canada không có mẫu thư đồng ý bắt buộc. Chính phủ Canada có công bố một mẫu tham khảo cho người đi du lịch cùng trẻ em, bạn có thể dựa vào đó. Một bức thư đủ thường có các phần sau.
- Thông tin bé: họ tên, ngày sinh, số hộ chiếu.
- Thông tin người không đi cùng: họ tên, số hộ chiếu hoặc căn cước, địa chỉ, cách liên lạc (ghi vào thư thật, không đăng công khai).
- Thông tin người đi cùng bé: họ tên, quan hệ với bé, số hộ chiếu.
- Chuyến đi: đi đâu, từ ngày nào tới ngày nào, ở địa chỉ nào ở Canada.
- Câu đồng ý rõ ràng rằng người viết cho phép bé đi cùng người được nêu tên trong chuyến đi đó.
- Chữ ký của người không đi cùng, kèm bản sao giấy tờ tùy thân của họ. Chứng thực chữ ký không bắt buộc theo luật Canada nhưng làm thư dễ được chấp nhận hơn; bản tiếng Việt cần có bản dịch.
Mang bản gốc khi bay, không chỉ tải lên hồ sơ visa. Biên phòng hỏi ở cửa khẩu, không mở tài khoản IRCC của bạn để xem. Hãng bay cũng có thể hỏi khi làm thủ tục.
Các tình huống đi cùng và giấy tờ cần thêm
Bảng dưới đây gom các tình huống gia đình Việt hay gặp. Đây là tổng hợp thực hành; với trường hợp đặc biệt, đọc trang du lịch cùng trẻ em trên canada.ca và trang của CBSA.
| Bé đi cùng ai | Giấy tờ nên mang thêm | Điểm dễ vướng |
|---|---|---|
| Cả cha lẫn mẹ | Giấy khai sinh có tên cả hai | Họ của bé khác họ cha mẹ (mang họ mẹ, đổi tên) cần giấy tờ giải thích |
| Chỉ cha hoặc chỉ mẹ | Thư đồng ý của người còn lại, bản sao giấy tờ tùy thân của họ | Cha mẹ ly hôn: mang quyết định giao con; một người mất: giấy chứng tử |
| Ông bà, cô chú, người thân | Thư đồng ý của cả cha và mẹ, giấy tờ chứng minh quan hệ | Ông bà đi visa thăm thân, bé đi visa riêng: hai hồ sơ phải khai cùng lịch trình |
| Đoàn trường, trại hè | Thư đồng ý của cha mẹ, thư của đơn vị tổ chức, danh sách người phụ trách | Chương trình học dài hơn sáu tháng thì không còn là khách thăm |
| Đi một mình | Thư đồng ý của cha mẹ, thông tin người đón ở Canada, dịch vụ hỗ trợ trẻ đi một mình của hãng bay | Hãng bay có quy định riêng về độ tuổi được đi một mình |
| Sang thăm cha hoặc mẹ đang ở Canada | Thư đồng ý của người ở Việt Nam, giấy tờ tư cách của phụ huynh ở Canada | Phụ huynh ở Canada theo diện tạm trú: viên chức xem kỹ kế hoạch quay về của bé |
Sinh trắc học, lệ phí và nộp đơn cùng gia đình
Dưới 14 tuổi không lấy sinh trắc học. Với hồ sơ khách thăm, trẻ dưới 14 tuổi được miễn, nên không phải đưa bé tới trung tâm tiếp nhận. Bé từ 14 tuổi trở lên thì lấy như người lớn. Gia đình có con sắp tròn 14 tuổi nên tính ngày: tuổi được xét theo thời điểm nộp đơn.
Nộp chung một lần. Tài khoản IRCC cho phép nộp đơn cho cả gia đình cùng lúc, mỗi người một đơn nhưng gắn với nhau. Nộp chung giúp viên chức xét hồ sơ như một nhóm, tránh tình huống cha mẹ có visa còn con thì chưa.
Lệ phí theo đầu người. Phí xét hồ sơ khách thăm tính cho từng người, có mức trần cho một gia đình nộp cùng lúc; phí sinh trắc học cũng có trần gia đình. Các mức này thay đổi theo thời kỳ, nên kiểm trên canada.ca ngay trước khi trả.
Kết quả có thể khác nhau. Mỗi đơn được quyết định riêng. Hiếm khi cha mẹ được và con bị từ chối, nhưng có xảy ra, thường vì thiếu giấy tờ quan hệ hoặc thư đồng ý. Khi đó gia đình phải quyết định đi tiếp hay hoãn; đừng để bé ở lại mà không có kế hoạch chăm sóc rõ ràng.
Ở cửa khẩu: biên phòng hỏi trẻ em những gì
Khi gia đình tới quầy kiểm soát nhập cảnh, viên chức CBSA có thể hỏi trực tiếp bé, nếu bé đủ lớn để trả lời: đi với ai, người đó là gì của bé, sang Canada để làm gì. Đây là câu hỏi đơn giản, nhưng trẻ mệt sau chuyến bay dài hoặc chưa hiểu tiếng Anh có thể trả lời lúng túng. Chuẩn bị cho bé biết trước chuyến đi là gì, đi bao lâu, gặp ai, bằng lời của bé, không học thuộc.
Người lớn đi cùng nên giữ thư đồng ý, giấy khai sinh và giấy tờ quyền nuôi con trong túi xách tay, không để trong vali ký gửi. Nếu họ của bé khác họ người đi cùng, điều rất thường gặp ở gia đình Việt khi ông bà ngoại dẫn cháu, hãy chủ động đưa giấy tờ chứng minh quan hệ.
Biên phòng quyết định thời hạn lưu trú cho từng người. Bé có thể được cho ở theo đúng thời hạn của người lớn đi cùng; nếu khác, kiểm riêng dấu nhập cảnh hoặc giấy tờ của bé để không lỡ hạn.
Kế hoạch chăm sóc, bảo hiểm và chuyến bay dài với trẻ nhỏ
Bảo hiểm y tế cho bé. Khách thăm không được hưởng bảo hiểm y tế của tỉnh bang. Trẻ nhỏ hay sốt, viêm tai, té ngã khi đổi khí hậu và múi giờ. Mua bảo hiểm du lịch có phần chi phí y tế cho từng thành viên, kể cả bé, và mang theo thông tin hợp đồng khi bay. Visa khách thăm thường không bắt buộc bảo hiểm, nhưng hoá đơn khám ở Canada cho người không có bảo hiểm có thể rất cao.
Thuốc và hồ sơ sức khoẻ. Bé có bệnh mạn tính như hen, dị ứng nặng, động kinh thì mang thuốc trong bao bì gốc, kèm đơn hoặc giấy của bác sĩ bằng tiếng Anh. Sổ tiêm chủng có bản dịch giúp ích nếu bé phải đi khám hoặc tham gia trại hè.
Ai chăm bé ở Canada. Với bé đi cùng ông bà hay người thân, hồ sơ visa nên nói rõ ai trông bé hằng ngày, ở đâu, và ai thay thế nếu người đi cùng ốm. Viên chức muốn thấy bé không bị đặt vào tình huống thiếu người chịu trách nhiệm.
Nối chuyến và quá cảnh. Phần lớn chuyến từ Việt Nam sang Canada nối chuyến qua một nước thứ ba. Kiểm yêu cầu quá cảnh của nước đó cho cả bé, và chọn thời gian nối chuyến đủ rộng khi đi cùng trẻ nhỏ, vì thủ tục an ninh với xe đẩy và sữa cho bé thường chậm hơn.
Câu hỏi thường gặp
Bé có quốc tịch Canada hoặc thẻ thường trú thì có cần visa không?
Không. Công dân Canada vào Canada bằng hộ chiếu Canada, thường trú nhân dùng thẻ PR hoặc giấy thông hành thường trú. Trẻ mang hai quốc tịch Việt Nam và Canada thường phải dùng hộ chiếu Canada để bay vào Canada, không xin visa bằng hộ chiếu Việt Nam.
Trẻ sơ sinh có cần hộ chiếu và visa riêng không?
Có. Từ khi mới sinh, trẻ mang quốc tịch Việt Nam đi nước ngoài cần hộ chiếu riêng, và với Canada cần visa riêng. Không có hình thức ghi tên con vào hộ chiếu cha mẹ cho visa Canada.
Cha mẹ ly hôn, một người không đồng ý cho con đi thì sao?
Nếu quyết định của toà án Việt Nam giao con cho một người và cho phép đưa con ra nước ngoài, mang quyết định đó kèm bản dịch. Nếu có tranh chấp chưa giải quyết, bạn nên hỏi luật sư gia đình trước khi đưa con đi, vì đưa trẻ qua biên giới khi đang tranh chấp có thể gây hệ quả pháp lý nặng.
Trẻ đi học khoá hè ở Canada có cần giấy phép du học không?
Khoá học ngắn dưới sáu tháng thường không cần giấy phép du học, bé đi bằng visa khách thăm. Học dài hơn hoặc học chương trình chính quy thì cần giấy phép du học, và trẻ vị thành niên đi học một mình thường cần người giám hộ tại Canada.
Có cần thư đồng ý khi bé đi với cả cha lẫn mẹ không?
Thường không. Nhưng nếu họ tên bé không thể hiện rõ quan hệ, ví dụ bé mang họ khác cả hai, nên mang giấy khai sinh và giấy tờ giải thích. Thư đồng ý chủ yếu dành cho trường hợp một hoặc cả hai phụ huynh không đi cùng.
Bé bị từ chối visa trong khi cha mẹ được cấp thì có nộp lại ngay được không?
Được. Đọc lý do trong thư từ chối, bổ sung đúng chỗ thiếu, thường là giấy tờ quan hệ, thư đồng ý hoặc giải thích kế hoạch chăm sóc, rồi nộp đơn mới. Không có thời gian chờ bắt buộc giữa hai lần nộp với visa khách thăm.