Bridging visa (visa bắc cầu) là visa tạm thời giữ cho bạn ở Úc hợp pháp trong khoảng giữa hai visa: visa cũ đã hết hạn, visa mới chưa có quyết định. Người nộp visa 820, 186, 189, 485 hay nhiều visa khác ngay tại Úc thường được cấp bridging visa tự động. Loại phổ biến nhất là Bridging A (BVA), cho phép ở lại nhưng không cho phép quay lại Úc nếu bạn xuất cảnh; muốn đi rồi về phải xin Bridging B (BVB) trước khi đi.
Hiểu sai bridging visa là nguyên nhân của nhiều tình huống đau lòng: rời Úc về Việt Nam đám tang người thân mà không có BVB, rồi không quay lại được; đi làm khi điều kiện không cho phép; tưởng mình vẫn hợp pháp trong khi bridging visa đã hết hiệu lực sau khi hồ sơ bị từ chối. Bài này giải thích từng loại, quyền đi làm, Medicare, đi lại, và cách tự kiểm tình trạng của mình bằng hệ thống VEVO.
Các loại bridging visa thường gặp
Bảng dưới tóm tắt bốn loại hay gặp nhất với người Việt. Điều kiện chi tiết ghi trong thư cấp visa của chính bạn mới là căn cứ cuối cùng.
| Loại | Được cấp khi nào | Đi lại | Đi làm |
|---|---|---|---|
| Bridging A (BVA) | Nộp visa mới trong Úc khi đang giữ visa chính còn hạn | Không quay lại được nếu rời Úc | Thường theo điều kiện của visa cũ; một số trường hợp được nới |
| Bridging B (BVB) | Người đang giữ BVA hoặc BVB xin để đi ra ngoài rồi về | Được quay lại trong thời hạn ghi trên visa | Như BVA đang giữ |
| Bridging C (BVC) | Nộp visa mới khi không còn giữ visa chính (ví dụ đang ở bằng một bridging visa khác) nhưng chưa ở bất hợp pháp | Không có quyền đi lại | Thường không, trừ khi xin và chứng minh khó khăn tài chính, hoặc tuỳ loại visa đã nộp |
| Bridging E (BVE) | Người không còn visa hợp lệ, đang thu xếp rời Úc hoặc chờ giải quyết một việc cụ thể | Không | Rất hạn chế, tuỳ trường hợp |
Ranh giới giữa BVA và BVC nằm ở một ngày: nộp hồ sơ khi visa chính còn hạn một ngày thì có BVA với đủ điều kiện của visa cũ; nộp sau khi visa chính đã hết hạn thì nhiều khả năng chỉ có BVC với quyền hạn chế hơn nhiều, hoặc tệ hơn là đã ở bất hợp pháp. Theo dõi ngày hết hạn visa là việc đơn giản nhất mà nhiều người vẫn quên.
Bridging A có hiệu lực từ lúc nào, hết hiệu lực khi nào
BVA được cấp ngay khi bạn nộp hồ sơ hợp lệ trong Úc, nhưng chỉ có hiệu lực khi visa chính đang giữ hết hạn. Ví dụ giả định: bạn giữ visa 485 hết hạn ngày 30/6, nộp 189 ngày 1/3. Từ 1/3 đến 30/6 bạn vẫn ở bằng 485 với đủ điều kiện của nó; từ 1/7 BVA mới bắt đầu có hiệu lực. Nếu visa chính có điều kiện tốt hơn, bạn hưởng nó đến ngày cuối.
BVA chấm dứt khi visa mới được cấp, khi hồ sơ bị rút, hoặc sau một khoảng thời gian ngắn kể từ khi bạn nhận quyết định từ chối nếu không nộp đơn xem xét lại. Khoảng thời gian này được thiết kế để bạn kịp nộp đơn lên tòa xem xét lại hoặc thu xếp rời Úc. Nếu bạn nộp xem xét lại đúng hạn, bridging visa thường tiếp tục cho đến khi có quyết định cuối.
Điều quan trọng nhất: rời khỏi Úc khi đang giữ BVA là BVA chấm dứt. Hồ sơ visa đang chờ của bạn có thể vẫn tiếp tục, nhưng bạn không có visa để quay lại. Với các visa đòi bạn có mặt ở Úc khi được cấp, việc ở ngoài Úc lúc Bộ ra quyết định có thể khiến hồ sơ không được cấp dù mọi điều kiện khác đều đạt.
Muốn về Việt Nam trong lúc chờ: xin Bridging B đúng cách
Nếu bạn cần về nước giữa chừng, đây là trình tự an toàn:
- Kiểm visa đang giữ: nếu visa chính vẫn còn hạn và có quyền đi lại nhiều lần, bạn có thể đi và về bằng visa chính, chưa cần BVB. Nếu đã chuyển sang BVA thì cần BVB.
- Nộp đơn BVB trước ngày đi đủ sớm. Thời gian xét không cố định; Bộ khuyến nghị nộp trước nhiều tuần. Kèm lý do chuyến đi và bằng chứng (vé dự kiến, giấy mời, giấy tờ y tế của người thân).
- Chờ có BVB rồi mới xuất cảnh. Đơn BVB đang xét không cho bạn quyền quay lại.
- Đọc kỹ thời hạn được quay lại ghi trên BVB. Quay lại sau ngày đó thì BVB không còn dùng được.
- Về lại đúng hạn; khi quay lại, bạn giữ lại tình trạng bridging như trước khi đi.
Trường hợp khẩn cấp như người thân hấp hối, Bộ có thể xét nhanh hơn nếu bạn chứng minh được tình huống. Đừng bao giờ rời Úc với suy nghĩ "về rồi xin visa du lịch quay lại sau": visa du lịch có thể bị từ chối vì hồ sơ thường trú đang chờ cho thấy ý định ở lại.
Đi làm, học, Medicare khi giữ bridging visa
Đi làm. Quyền đi làm ghi trong điều kiện bridging visa. Người nộp visa thường trú từ visa có quyền đi làm thường giữ được quyền đó. Người có BVA với điều kiện hạn chế, hoặc BVC không có quyền làm việc, có thể xin cấp lại bridging visa với quyền làm việc nếu chứng minh khó khăn tài chính hoặc đáp ứng tiêu chí khác. Làm việc trái điều kiện có thể dẫn tới huỷ bridging visa.
Học tập. Nhiều bridging visa cho phép học, nhưng một số điều kiện giới hạn thời lượng học. Du học sinh đang chờ visa mới cần kiểm cả điều kiện của trường về tình trạng visa.
Medicare. Người đã nộp visa thường trú (trừ diện cha mẹ có quy định riêng) có thể đủ điều kiện Medicare khi đáp ứng một số điều kiện như có quyền làm việc hoặc có người thân trực hệ là công dân, thường trú nhân Úc. Nộp đơn đăng ký Medicare với Services Australia và mang theo thư xác nhận đã nộp visa.
Thời gian giữ bridging visa có tính để nhập tịch không. Điều kiện nhập tịch đòi thời gian cư trú hợp pháp và thời gian là thường trú nhân. Thời gian ở Úc hợp pháp bằng bridging visa thường được tính vào phần cư trú hợp pháp, nhưng không tính vào phần thường trú nhân. Kiểm bằng công cụ tính thời gian cư trú trên trang quốc tịch của Bộ.
Tự kiểm tình trạng của mình bằng VEVO và ImmiAccount
VEVO (Visa Entitlement Verification Online) là hệ thống miễn phí của Bộ Nội vụ cho phép bạn, chủ lao động, trường học, ngân hàng kiểm visa bạn đang có hiệu lực và các điều kiện đi kèm. Khi hồ sơ visa mới đang chờ, VEVO cho thấy bạn đang ở bằng visa nào lúc này: visa chính hay bridging visa, và bridging visa đó có quyền làm việc, đi lại hay không.
Nhiều người chỉ đọc thư xác nhận đã nộp hồ sơ và tưởng mình biết hết. Thực tế, một người có thể có nhiều bridging visa gắn với nhiều hồ sơ khác nhau, mỗi cái với điều kiện riêng, và visa có hiệu lực là visa được cấp gần nhất. Việc nộp thêm một hồ sơ khác trong lúc chờ có thể làm thay đổi bridging visa đang có hiệu lực, đôi khi theo hướng bất lợi. Trước khi nộp thêm bất kỳ visa nào khi đang ở bằng bridging visa, hãy kiểm VEVO và hỏi người tư vấn có đăng ký.
Khi chủ lao động hỏi về quyền làm việc, đưa họ kết quả VEVO thay vì thư xác nhận nộp hồ sơ. Chủ lao động có trách nhiệm kiểm quyền làm việc và quen với VEVO.
Nếu VEVO cho thấy bạn không còn visa nào có hiệu lực, hãy liên hệ Bộ Nội vụ ngay để được cấp Bridging E và thu xếp tình trạng của mình. Người ở Úc không có visa quá 28 ngày rồi rời đi thường bị áp thời gian loại trừ khoảng ba năm đối với nhiều visa tạm trú khi muốn quay lại, trừ khi chủ động liên hệ Bộ sớm hoặc có hoàn cảnh đặc biệt. Chủ động xử lý trong những ngày đầu luôn rẻ hơn rất nhiều so với để kéo dài.
Bốn tình huống người Việt hay gặp
Về nước gấp khi cha mẹ ốm nặng. Một người đang chờ visa 820 bằng BVA nhận tin cha ở Việt Nam nhập viện. Nếu bay ngay mà không có BVB, BVA chấm dứt khi máy bay rời Úc và người đó phải xin một visa khác để quay lại, có thể bị từ chối. Cách đúng là nộp BVB ngay, kèm giấy xác nhận của bệnh viện, và ghi rõ là trường hợp khẩn cấp.
Visa sinh viên hết hạn trước khi nộp 485. Một du học sinh bận thi, quên nộp visa 485 trước ngày visa 500 hết hạn. Nộp muộn một ngày nghĩa là không còn visa chính, không được cấp BVA, phải đáp ứng thêm tiêu chí dành cho người không còn visa, và với một số visa thì mất luôn quyền nộp trong Úc. Đây là lỗi rất khó sửa bằng giải trình; đặt nhắc lịch trước ít nhất một tháng.
Đi làm thêm vượt giờ khi đang giữ BVA từ visa sinh viên. BVA phát sinh từ visa sinh viên có thể mang theo giới hạn giờ làm của visa sinh viên trong một số trường hợp, hoặc được nới khi khoá học đã kết thúc. Người tưởng mình được làm toàn thời gian vì "đã nộp visa khác" có thể đang vi phạm điều kiện. Kiểm VEVO trước khi nhận ca.
Nộp thêm visa du lịch để "giữ chỗ". Có người đang chờ hồ sơ thường trú lại nộp thêm một visa khác cho chắc ăn. Visa được cấp gần nhất có thể thay thế bridging visa cũ, kéo theo điều kiện kém hơn, thậm chí làm mất quyền ở lại chờ hồ sơ chính. Nộp thêm bất cứ visa nào khi đang giữ bridging visa đều cần tính kỹ.
Câu hỏi thường gặp
Bridging visa có thời hạn cố định không?
Đa số không có ngày hết hạn cố định mà kéo dài cho tới khi có quyết định về visa đang chờ, cộng một khoảng thời gian ngắn sau đó. Bridging B có thời hạn đi lại riêng. Bridging E có thể có ngày hết hạn cụ thể gắn với việc bạn phải rời Úc.
Giữ bridging visa có mở tài khoản ngân hàng, thuê nhà được không?
Thường được. Ngân hàng và chủ nhà có thể yêu cầu hộ chiếu và kết quả VEVO. Một số dịch vụ yêu cầu visa còn thời hạn cụ thể nên có thể khó hơn; giải thích rằng hồ sơ visa đang chờ và cung cấp thư xác nhận nộp hồ sơ.
Rời Úc khi đang giữ BVA thì hồ sơ đang chờ có bị huỷ không?
Hồ sơ không tự huỷ, nhưng BVA chấm dứt và bạn cần visa khác để quay lại. Một số visa đòi bạn ở trong Úc lúc được cấp, nên ở ngoài khi Bộ ra quyết định có thể khiến hồ sơ không được cấp. Hỏi kỹ trước khi đi.
Con sinh ra ở Úc khi cha mẹ đang giữ bridging visa có quốc tịch Úc không?
Không tự động. Trẻ sinh ở Úc có quốc tịch Úc khi sinh nếu ít nhất một người cha hoặc mẹ là công dân hoặc thường trú nhân lúc đó. Con của người giữ bridging visa thường được xem như có cùng tình trạng visa với cha mẹ và cần được thêm vào hồ sơ đang chờ.
Đang có BVA mà muốn đổi sang hồ sơ visa khác thì sao?
Có thể nộp thêm hồ sơ, nhưng điều kiện của bridging visa mới có thể khác và đôi khi kém hơn. Nếu rút hồ sơ cũ, bridging visa gắn với nó cũng chấm dứt. Cân nhắc kỹ thứ tự nộp và rút, nên hỏi người tư vấn có đăng ký trước.
Bridging visa E có phải là đang ở bất hợp pháp không?
Không. Người giữ BVE đang ở Úc hợp pháp trong khuôn khổ visa đó, thường để thu xếp rời Úc hoặc chờ một quyết định. Tuy vậy BVE thường đi kèm điều kiện chặt, có thể không cho làm việc, và việc từng phải dùng BVE có thể ảnh hưởng hồ sơ visa sau này.