Bạn đã có thẩm định tay nghề, có điểm tiếng Anh, đã tạo hồ sơ bày tỏ nguyện vọng (EOI) trên SkillSelect, và giờ chỉ chờ. Một tháng, ba tháng, một năm trôi qua, EOI vẫn ở trạng thái đã nộp. Đây là cảm giác của rất nhiều người đi diện tay nghề Úc, và nó làm nảy ra hàng loạt quyết định vội vàng: trả tiền cho dịch vụ "đẩy hồ sơ", tạo nhiều EOI khai điểm chưa có, hoặc bỏ cuộc giữa chừng.
Sự thật là EOI chưa được mời có thể vì nhiều nguyên nhân khác nhau, và mỗi nguyên nhân cần một cách xử lý khác. Bài này giải thích SkillSelect xếp hàng thế nào, cách đọc dữ liệu vòng mời do Bộ Nội vụ công bố, và những việc nên làm, không nên làm trong lúc chờ.
SkillSelect xếp hàng như thế nào
SkillSelect không xét hồ sơ theo thứ tự đến trước, cũng không có người ngồi đọc EOI của bạn. Mỗi vòng mời, hệ thống chọn EOI theo kế hoạch số suất của chương trình di cư năm đó. Với visa 189, người có điểm cao hơn được mời trước; người bằng điểm được xếp theo ngày hiệu lực của điểm, tức ngày EOI đạt mức điểm hiện tại. Với visa 190 và 491, bang hoặc vùng lãnh thổ chọn người theo tiêu chí của mình, rồi hệ thống gửi thư mời.
Một số nghề có giới hạn số suất mời trong năm. Khi một nghề đã dùng gần hết suất, số người được mời ở nghề đó giảm mạnh hoặc dừng, dù bạn có điểm cao. Ngoài ra, chính phủ có thể đặt thứ tự ưu tiên cho một số nhóm nghề như y tế, giáo dục, và điều chỉnh tần suất vòng mời theo kế hoạch di cư.
Ngày hiệu lực là chi tiết nhiều người không để ý. Khi điểm của bạn thay đổi, chẳng hạn tăng vì có thêm điểm tiếng Anh, ngày hiệu lực cũng đổi sang ngày điểm mới bắt đầu. Ở mức điểm mới, bạn đứng cuối hàng của những người cùng điểm. Hiểu điều này giúp bạn không ngạc nhiên khi thấy người cùng điểm được mời trước mình.
Năm nguyên nhân phổ biến nhất
Điểm chưa đủ cạnh tranh cho nghề đó. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Đạt 65 điểm chỉ là điều kiện để tạo EOI, không phải để được mời. Ở các nghề đông người, điểm mời thực tế có thể cao hơn nhiều.
Nghề bị giới hạn hoặc không được ưu tiên năm đó. Cùng một mức điểm, nghề này được mời còn nghề khác thì không, vì suất của nghề đã gần hết hoặc nghề không nằm trong nhóm được ưu tiên.
EOI chỉ chọn một loại visa hoặc một bang. Chọn mỗi 189 trong khi điểm của bạn hợp với 190 hoặc 491 hơn là bỏ lỡ cửa. Chọn một bang không có nghề của bạn trong danh sách cũng tương tự.
Bang có quy trình riêng mà bạn chưa nộp. Một số bang không chọn trực tiếp từ EOI mà đòi bản đăng ký quan tâm riêng trên cổng của bang. Nếu bạn chỉ có EOI, bang đó sẽ không bao giờ thấy bạn.
Thông tin trên EOI đã lỗi thời. Kết quả tiếng Anh, thẩm định đã hết hạn, điểm tuổi đã giảm sau sinh nhật, nhưng EOI chưa được cập nhật. Điểm hiển thị có thể khác điểm thật, và nếu được mời với điểm sai, hồ sơ visa sẽ gặp rủi ro.
Đọc dữ liệu vòng mời thay vì đọc diễn đàn
Bộ Nội vụ công bố kết quả các vòng mời và số liệu về EOI theo nghề, theo mức điểm, theo trạng thái. Đây là nguồn chính thức duy nhất để biết nghề của bạn đang được mời ở mức điểm nào, có bao nhiêu EOI cùng nghề đang chờ ở mức điểm của bạn và cao hơn. Đọc kỹ dữ liệu này cho bạn câu trả lời thực tế hơn mọi câu chuyện trên mạng xã hội.
Cách đọc đơn giản: tìm nghề của bạn, xem mức điểm thấp nhất đã được mời trong các vòng gần đây, rồi xem số EOI đang chờ ở mức điểm của bạn và cao hơn. Nếu số người cao điểm hơn bạn đang chờ đã vượt quá số suất thường được mời cho nghề đó trong một năm, khả năng bạn được mời ở mức điểm hiện tại là thấp, và bạn nên tính nâng điểm hoặc đổi chiến lược.
Dữ liệu này có độ trễ và chỉ phản ánh quá khứ. Kế hoạch di cư năm mới, thay đổi danh sách nghề, thay đổi chính sách ưu tiên có thể làm tình hình đổi nhanh. Đừng dùng dữ liệu để đoán "tháng sau sẽ được mời"; hãy dùng nó để biết mình đang đứng ở đâu so với hàng đợi.
Việc nên làm theo mức điểm còn thiếu
Bảng dưới gợi ý theo khoảng cách giữa điểm của bạn và mức đang được mời của nghề, theo nguyên lý. Con số "thiếu bao nhiêu" do bạn tự tính từ dữ liệu vòng mời chính thức.
| Khoảng cách | Ưu tiên hành động | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thiếu khoảng 5 điểm | Thi NAATI CCL, nâng một bậc tiếng Anh, bổ sung điểm bạn đời | Kiểm ngày hiệu lực mới sau khi điểm tăng |
| Thiếu khoảng 10 đến 15 điểm | Nhắm tiếng Anh Superior, kết hợp NAATI; mở rộng sang 190 ở các bang có nghề | Tính mốc tuổi trước khi đầu tư thời gian dài |
| Thiếu từ 20 điểm trở lên | Xem lại chiến lược: 491, đường chủ lao động, đổi đương đơn chính | 189 có thể không thực tế ở mức điểm này |
| Đủ điểm nhưng nghề bị giới hạn | Đa dạng hoá: 190, 491, chủ lao động; theo dõi kế hoạch năm mới | Không thể làm gì để vượt giới hạn nghề |
| Đủ điểm cho bang nhưng chưa được chọn | Đọc lại tiêu chí của bang, nộp đăng ký riêng nếu bang đòi, bổ sung bằng chứng gắn bó | Bang đổi tiêu chí theo năm tài chính |
Giữ EOI luôn đúng và còn hiệu lực
EOI có hiệu lực tối đa 2 năm kể từ ngày nộp. Hết hạn mà chưa được mời, EOI tự động bị xoá khỏi hệ thống và bạn phải tạo lại. Ghi lại ngày hết hạn và chuẩn bị tạo EOI mới trước đó, nhất là khi bạn đang ở gần mốc tuổi hoặc gần ngày hết hạn của kết quả tiếng Anh.
SkillSelect tính điểm dựa trên các ngày bạn khai: ngày sinh, ngày bắt đầu và kết thúc việc làm, ngày có kết quả tiếng Anh. Khi bạn bước qua một mốc, như sinh nhật làm giảm điểm tuổi hoặc đủ thêm năm kinh nghiệm, điểm hiển thị có thể thay đổi. Nhưng hệ thống không biết những thay đổi bạn chưa khai, như đổi việc, nghỉ việc, kết quả tiếng Anh cho mục đích tính điểm đã quá thời hạn được chấp nhận. Mỗi khi đời sống thay đổi, hãy mở EOI và cập nhật.
Lý do quan trọng nhất là ở bước sau: khi được mời, bạn phải chứng minh mọi điểm đã khai tại ngày được mời. Nếu khai sai, dù vô tình, visa có thể bị từ chối, và trong một số trường hợp còn bị coi là cung cấp thông tin sai, ảnh hưởng tới các lần nộp sau trong nhiều năm.
Trong lúc chờ: chuẩn bị sẵn hồ sơ cho 60 ngày sau thư mời
Khi thư mời tới, bạn chỉ có 60 ngày để nộp hồ sơ visa đầy đủ. Khoảng thời gian này nghe dài nhưng rất dễ hết nếu bạn bắt đầu từ con số không: xin lý lịch tư pháp ở Việt Nam và các nước từng sống, dịch thuật giấy tờ hộ tịch, gom bằng chứng việc làm cho cả giai đoạn được tính điểm, chuẩn bị giấy tờ cho từng thành viên gia đình đi kèm.
Thời gian chờ thư mời là lúc tốt nhất để chuẩn bị. Một số giấy tờ như lý lịch tư pháp có thời hạn hiệu lực, nên không nên xin quá sớm, nhưng bạn có thể biết trước cần xin ở đâu, mất bao lâu. Các giấy tờ không có hạn như khai sinh, kết hôn, bằng cấp, bảng điểm thì nên dịch sẵn. Thư xác nhận việc làm của các công ty cũ nên xin ngay, vì công ty có thể đổi người phụ trách, sáp nhập hoặc đóng cửa.
Một việc nhỏ nhưng hay bị bỏ quên: đối chiếu tên, ngày sinh, địa chỉ giữa các giấy tờ. Hộ chiếu, khai sinh, bằng cấp, thư xác nhận việc làm ghi tên theo cách khác nhau là chuyện thường gặp ở Việt Nam, và cần được giải thích hoặc chỉnh trước khi nộp. Chuẩn bị sớm giúp bạn có hồ sơ gọn ngay khi được mời, thay vì chạy theo từng giấy tờ trong 60 ngày.
Ví dụ giả định: một kỹ sư cơ khí chờ 14 tháng
Ví dụ giả định: anh Đạt, 35 tuổi, kỹ sư cơ khí, có 75 điểm cho 189 và đã chờ 14 tháng. Anh đọc trên diễn đàn có người cùng nghề 75 điểm được mời sau ba tháng và nghi hồ sơ mình có vấn đề. Khi xem dữ liệu vòng mời chính thức, anh thấy những người 75 điểm được mời đều có ngày hiệu lực sớm hơn mình nhiều, và số EOI đang chờ ở mức 75 điểm trở lên của nghề này khá lớn so với số suất mời gần đây.
Anh có ba việc: thi lại tiếng Anh để từ Proficient lên Superior, thêm 10 điểm; mở rộng EOI sang 190 cho hai bang có kỹ sư cơ khí trong danh sách năm đó, và nộp bản đăng ký riêng cho một bang có quy trình này; kiểm lại ngày hết hạn EOI, vì còn 10 tháng nữa là tròn 2 năm. Anh cũng ghi nhận sinh nhật 40 tuổi còn xa, nên chưa có áp lực từ điểm tuổi.
Kết quả không phải chắc chắn được mời, nhưng anh chuyển từ thế ngồi chờ sang thế có ba phương án song song. Điều anh không làm: trả tiền cho người hứa "đẩy" EOI, vì không có ai làm được việc đó trong một hệ thống tự động xếp theo điểm và ngày.
Những việc không nên làm khi sốt ruột
Chờ lâu dễ đẩy người ta vào những quyết định làm hỏng cả hồ sơ:
- Tạo EOI khai điểm mình chưa có, như điểm tiếng Anh chưa thi, với ý định "được mời rồi tính". Được mời với điểm chưa chứng minh được là con đường dẫn tới từ chối.
- Tạo nhiều EOI với thông tin mâu thuẫn nhau về việc làm, bằng cấp, gia đình.
- Trả tiền cho dịch vụ hứa ưu tiên trong SkillSelect hoặc "có người quen trong Bộ".
- Để visa hiện tại ở Úc hết hạn trong lúc chờ, rơi vào tình trạng không có visa hợp lệ, làm mất cả các cửa khác.
- Bỏ thi lại tiếng Anh vì nghĩ "chờ thêm vài vòng là tới", trong khi dữ liệu cho thấy điều ngược lại.
Nếu bạn ở Úc theo visa tạm trú, việc giữ tình trạng visa hợp lệ quan trọng hơn chuyện được mời sớm hay muộn. Hãy có kế hoạch visa cho giai đoạn chờ, như gia hạn, chuyển sang visa phù hợp, trước khi visa hiện tại hết hạn.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì được mời sau khi nộp EOI?
Không có thời gian cố định. Tuỳ điểm của bạn so với mức đang được mời của nghề, số suất trong năm, giới hạn nghề và tiêu chí của bang. Có người được mời sau vài tuần, có người không được mời trước khi EOI hết hạn sau 2 năm.
Có thể hỏi Bộ Nội vụ vì sao EOI chưa được mời không?
EOI không phải là đơn xin visa, nên không có quá trình xét để hỏi. Hệ thống tự chọn theo điểm, ngày hiệu lực và kế hoạch suất. Cách tốt nhất là đọc dữ liệu vòng mời công bố trên trang Bộ Nội vụ.
Ngày hiệu lực của EOI là gì?
Ngày hiệu lực là ngày EOI đạt mức điểm hiện tại. Khi điểm thay đổi, ngày hiệu lực đổi theo. Với những người bằng điểm, người có ngày hiệu lực sớm hơn được mời trước, nên tăng điểm sẽ đưa bạn vào cuối hàng ở mức điểm mới.
EOI hết hạn 2 năm thì phải làm gì?
EOI hết hạn sẽ tự bị xoá khỏi SkillSelect. Bạn tạo EOI mới với thông tin cập nhật, nhưng cần kiểm kết quả tiếng Anh, thẩm định tay nghề còn hiệu lực và điểm tuổi lúc đó. Nên chuẩn bị trước ngày hết hạn để không bị gián đoạn.
Có nên tạo nhiều EOI cho nhiều nghề không?
Bạn có thể có nhiều EOI nếu thật sự khớp với nhiều nghề và có thẩm định cho từng nghề. Mọi thông tin trên các EOI phải đúng sự thật và nhất quán với nhau. Không nên tạo EOI cho nghề không có thẩm định hoặc khai điểm chưa có.