Người đồng bảo trợ tài chính (joint sponsor) là người thứ hai ký đơn I-864 cam kết hỗ trợ tài chính cho người được bảo lãnh, khi người bảo lãnh chính không đủ thu nhập. Người này phải là công dân Mỹ, thường trú nhân hoặc công dân thuộc địa Mỹ, từ 18 tuổi, có nơi cư trú chính tại Mỹ, và tự mình đạt ngưỡng thu nhập tối thiểu cho quy mô hộ của họ cộng với những người họ bảo trợ. Không cần là họ hàng.
Ký I-864 không phải thủ tục cho có. Đó là một hợp đồng với chính phủ liên bang, người được bảo trợ có thể kiện để đòi thực hiện, và các cơ quan cấp phúc lợi có thể đòi hoàn trả. Bài này giúp cả hai phía: gia đình đang đi tìm người đồng bảo trợ, và người được nhờ ký cần biết mình đang cam kết điều gì.
Khi nào cần người đồng bảo trợ
Mọi hồ sơ bảo lãnh gia đình đều yêu cầu người nộp I-130 ký I-864, kể cả khi họ không có thu nhập. Họ là người bảo trợ chính. Ngưỡng tối thiểu là 125% mức chuẩn nghèo liên bang theo quy mô hộ, hoặc 100% nếu người bảo lãnh là quân nhân tại ngũ bảo lãnh vợ chồng hoặc con. Mức chuẩn do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ cập nhật hằng năm, USCIS đăng lại trong bảng I-864P; bảng cho Alaska và Hawaii cao hơn các bang khác.
Người bảo lãnh chính có thể bù thiếu hụt bằng ba cách trước khi phải tìm người ngoài. Thứ nhất, cộng thu nhập của người trong hộ: vợ chồng, con trưởng thành, cha mẹ sống cùng nhà hoặc được khai là người phụ thuộc trên tờ khai thuế, những người này ký đơn I-864A. Thứ hai, dùng tài sản quy đổi được ra tiền trong vòng một năm, như tiền gửi, cổ phiếu, nhà không phải nơi ở chính sau khi trừ nợ; tài sản phải đạt một bội số của phần thiếu, thường là năm lần, và ba lần nếu người được bảo lãnh là vợ chồng hoặc con thành niên của công dân. Thứ ba, chính người được bảo lãnh có thu nhập sẽ tiếp tục sau khi sang Mỹ, hoặc có tài sản ở Mỹ.
Khi cả ba cách đều không đủ, mới cần người đồng bảo trợ. Trường hợp điển hình với hồ sơ người Việt: người con mới đi làm bảo lãnh cha mẹ, người vợ hoặc chồng công dân đang đi học hoặc nghỉ làm, hoặc người bảo lãnh đã sống nhiều năm ở Việt Nam nên chưa có thu nhập tại Mỹ.
Người cùng hộ ký I-864A khác người đồng bảo trợ ký I-864 thế nào
Hai vai trò này hay bị nhầm. Khác biệt cốt lõi: thu nhập của người cùng hộ được cộng với người bảo lãnh chính, còn người đồng bảo trợ phải tự đủ, không cộng với ai.
| Tiêu chí | Người cùng hộ (I-864A) | Người đồng bảo trợ (I-864) |
|---|---|---|
| Quan hệ với người bảo lãnh | Sống cùng nhà hoặc là người phụ thuộc trên tờ khai thuế, có quan hệ gia đình | Không cần quan hệ, không cần sống cùng |
| Cách tính thu nhập | Cộng vào thu nhập người bảo lãnh chính | Tính riêng, phải tự đạt ngưỡng cho hộ của mình |
| Quy mô hộ dùng để tính | Hộ của người bảo lãnh chính | Hộ của chính người đồng bảo trợ cộng những người họ bảo trợ trong hồ sơ này |
| Tình trạng di trú | Không bắt buộc là công dân hay thường trú nhân trong một số trường hợp | Phải là công dân, thường trú nhân hoặc công dân thuộc địa Mỹ |
| Trách nhiệm | Liên đới với người bảo lãnh chính | Liên đới, ngang người bảo lãnh chính |
| Số lượng | Có thể nhiều người | Tối đa hai người đồng bảo trợ cho một hồ sơ |
Khi có hai người đồng bảo trợ, mỗi người bảo trợ cho một nhóm người được bảo lãnh khác nhau trong hồ sơ, ví dụ một người cho người đứng đơn chính và người kia cho vợ con đi kèm. Không được chia đôi trách nhiệm cho cùng một người.
Cách tính quy mô hộ: ví dụ giả định
Phần lớn sai sót trong I-864 nằm ở quy mô hộ. Quy mô hộ của người đồng bảo trợ gồm: chính họ, vợ hoặc chồng, con chưa thành niên, người phụ thuộc khai trong tờ khai thuế, những người họ đã ký I-864 trước đây mà cam kết còn hiệu lực, và những người họ đang bảo trợ trong hồ sơ này.
Ví dụ giả định: chú Minh là công dân Mỹ, có vợ và hai con nhỏ, từng ký I-864 cho mẹ vợ năm năm trước và bà chưa nhập tịch. Nay chú đứng đồng bảo trợ cho hai vợ chồng người cháu đi diện F4, không có con đi kèm. Quy mô hộ của chú là 4 người trong nhà, cộng 1 người từ cam kết cũ, cộng 2 người trong hồ sơ này, tổng 7 người. Chú phải đạt ngưỡng 125% cho hộ 7 người theo bảng I-864P năm hiện hành, không phải hộ 4 người như chú nghĩ.
Thu nhập được tính chủ yếu dựa trên tờ khai thuế liên bang năm gần nhất, kèm bản ghi thuế (tax transcript) do Sở Thuế Mỹ cấp, giấy W-2 hoặc 1099, và thư xác nhận việc làm hay phiếu lương gần đây. Thu nhập hiện tại có thể được xem xét nếu khác năm khai thuế, nhưng phải chứng minh được. Người tự kinh doanh tính theo thu nhập ròng sau chi phí trên tờ khai thuế, không phải doanh thu, nên nhiều chủ tiệm có doanh thu lớn vẫn không đạt ngưỡng.
Trách nhiệm của người ký: đọc kỹ trước khi nhận lời
Nội dung cam kết. Người ký cam kết duy trì cho người được bảo trợ mức thu nhập ít nhất 125% chuẩn nghèo, và hoàn trả cho các cơ quan nếu người đó nhận một số phúc lợi dựa trên thu nhập của liên bang hoặc tiểu bang, như trợ cấp thực phẩm, trợ cấp tiền mặt cho gia đình, Medicaid ở những trường hợp nhất định.
Ai có quyền đòi. Chính người được bảo trợ có thể kiện người ký ra tòa để buộc thực hiện. Đã có nhiều bản án ở Mỹ buộc người bảo trợ trả tiền cho vợ hoặc chồng cũ sau ly hôn. Cơ quan cấp phúc lợi cũng có quyền đòi hoàn trả.
Kéo dài bao lâu. Cam kết chỉ chấm dứt khi người được bảo trợ nhập tịch Mỹ, được ghi nhận đủ 40 quý làm việc (khoảng mười năm), rời Mỹ và từ bỏ thường trú, hoặc qua đời. Cam kết cũng chấm dứt khi người ký qua đời, nhưng khoản nợ đã phát sinh trước đó vẫn có thể đòi từ di sản.
Những thứ KHÔNG chấm dứt cam kết. Ly hôn, cắt đứt quan hệ, người được bảo trợ chuyển bang, hay người ký mất việc đều không làm cam kết hết hiệu lực.
Thực tế mức rủi ro. Phần lớn người được bảo trợ không bao giờ đòi, nhất là trong quan hệ họ hàng tốt. Rủi ro tập trung ở các trường hợp hôn nhân đổ vỡ và người lớn tuổi bệnh nặng không có bảo hiểm. Người được nhờ ký nên ước lượng thẳng thắn hai kịch bản này.
Từng bước lập hồ sơ đồng bảo trợ
Người đồng bảo trợ thường ở xa và không quen giấy tờ. Trình tự dưới đây giúp hồ sơ không bị NVC trả lại.
- Người bảo lãnh chính tính trước phần thiếu: điền thử I-864 với thu nhập của mình và người cùng hộ, đối chiếu bảng I-864P để biết thiếu bao nhiêu.
- Tìm người đồng bảo trợ phù hợp, nói rõ về trách nhiệm pháp lý; đưa họ đọc phần hướng dẫn của mẫu I-864 trên uscis.gov.
- Người đồng bảo trợ điền I-864 riêng, khai quy mô hộ của chính họ, ký tay bằng mực.
- Chuẩn bị bằng chứng tình trạng: bản sao hộ chiếu Mỹ, giấy nhập tịch hoặc thẻ xanh hai mặt.
- Chuẩn bị bằng chứng thu nhập: bản ghi thuế năm gần nhất (hoặc ba năm nếu muốn), W-2/1099, thư xác nhận việc làm, phiếu lương gần đây.
- Người bảo lãnh chính tải lên NVC cả I-864 của mình (vẫn bắt buộc) và I-864 của người đồng bảo trợ, mỗi bộ đi kèm giấy tờ riêng.
- Trước buổi phỏng vấn, nếu thu nhập của người đồng bảo trợ thay đổi hoặc đã có tờ khai thuế năm mới, gửi bản cập nhật cho người được bảo lãnh mang theo.
NVC hay trả hồ sơ vì: thiếu bản ghi thuế, tính sai quy mô hộ, người đồng bảo trợ không chứng minh được nơi cư trú chính ở Mỹ, hoặc dùng phiên bản mẫu đơn cũ.
Những điều không được làm
Tìm người đồng bảo trợ là việc hợp pháp và phổ biến. Nhưng có một vùng xám mà gia đình người Việt đôi khi bị lôi kéo vào: trả tiền cho người lạ để "đứng tên bảo trợ". Luật không cấm trao đổi tiền một cách rõ ràng như một tội riêng, nhưng thoả thuận kiểu này thường đi kèm khai sai hoặc giấy tờ thu nhập không thật, và khi người đứng tên không có ý định thực hiện cam kết, hồ sơ có thể bị xem là gian dối. Lãnh sự cũng có quyền đánh giá cam kết của một người hoàn toàn xa lạ có đáng tin hay không.
Tương tự, không làm đẹp thu nhập bằng cách khai thuế cao hơn thực tế cho một năm, không mượn tên người cùng hộ không thật sự sống cùng, không dùng giấy xác nhận việc làm do người quen ký cho có. Sai lệch giữa giấy tờ thu nhập và bản ghi thuế là thứ dễ bị phát hiện nhất.
Cách làm lành mạnh nhất là người đồng bảo trợ là người thân hoặc bạn bè thật sự, hiểu hoàn cảnh của người được bảo lãnh, và gia đình hai bên có thoả thuận rõ ràng về việc hỗ trợ ban đầu: ở đâu, ai lo bảo hiểm y tế, bao lâu người mới sang tự đứng được.
Những điều nên thống nhất trước khi nhờ người đứng tên
Nhờ người đồng bảo trợ là nhờ một cam kết tài chính có thể kéo dài cả chục năm. Một cuộc nói chuyện thẳng thắn trước khi ký giúp giữ được quan hệ về sau. Dưới đây là các điểm nên nói rõ, nếu được thì ghi lại bằng văn bản giữa hai gia đình.
- Người mới sang sẽ ở đâu trong những tháng đầu, ai lo tiền thuê nhà, và khi nào họ dự kiến tự chi trả.
- Ai lo bảo hiểm y tế cho người mới sang, nhất là người lớn tuổi; đây là khoản rủi ro lớn nhất với người bảo trợ nếu xảy ra bệnh nặng.
- Người mới sang có kế hoạch tìm việc thế nào; với người trong độ tuổi lao động, đi làm sớm là cách nhanh nhất để tích luỹ quý làm việc và giảm phụ thuộc.
- Người được bảo trợ cam kết không đăng ký nhận các phúc lợi dựa trên thu nhập mà người bảo trợ có thể bị đòi hoàn trả, trừ khi đã bàn trước.
- Khi nào người được bảo trợ đủ điều kiện nhập tịch và có kế hoạch nộp; nhập tịch là cách sạch nhất để chấm dứt cam kết.
- Người đồng bảo trợ cần những giấy tờ gì, ai gửi cho NVC, ai giữ bản sao; tránh để thông tin thuế của người giúp mình bị chuyền tay qua nhiều người.
Văn bản thoả thuận giữa hai gia đình không thay đổi trách nhiệm của người ký với chính phủ Mỹ, nhưng giúp hai bên hiểu nhau và có cơ sở nói chuyện khi hoàn cảnh thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Người đồng bảo trợ có phải là người thân của người được bảo lãnh không?
Không. Bất kỳ ai là công dân hoặc thường trú nhân Mỹ, từ 18 tuổi, cư trú chính tại Mỹ và đủ thu nhập đều được. Tuy nhiên người thân hoặc bạn bè thân thiết thì lời cam kết đáng tin hơn và ít rủi ro tranh chấp sau này.
Hai người đồng bảo trợ có được cộng thu nhập với nhau không?
Không. Mỗi người đồng bảo trợ phải tự đạt ngưỡng cho quy mô hộ của mình. Hai người chỉ được chia nhau bảo trợ những người khác nhau trong cùng hồ sơ, ví dụ một người cho đương đơn chính và một người cho vợ con đi kèm.
Người đồng bảo trợ có cần nộp thuế ở Mỹ không?
Có. Người ký phải nộp bản ghi thuế liên bang năm gần nhất. Nếu năm đó họ không phải khai thuế theo luật, cần giải thích bằng văn bản. Người không nộp thuế dù có nghĩa vụ thì không đủ điều kiện làm người bảo trợ.
Người bảo lãnh chính đang sống ở Việt Nam thì có dùng người đồng bảo trợ thay được không?
Không thay được hoàn toàn. Người bảo lãnh chính vẫn phải chứng minh nơi cư trú chính ở Mỹ, hoặc chứng minh sẽ chuyển về Mỹ trước hoặc cùng lúc với người được bảo lãnh. Người đồng bảo trợ chỉ bù phần thu nhập, không bù được điều kiện cư trú.
Người được bảo trợ có thu nhập ở Việt Nam thì có được tính không?
Thu nhập ở Việt Nam thường không được tính vì sẽ chấm dứt khi sang Mỹ. Ngoại lệ là thu nhập tiếp tục được, ví dụ làm việc từ xa cho công ty Mỹ. Tài sản của người được bảo trợ có thể được tính nếu đáp ứng cách quy đổi của USCIS.
Đã ký I-864 rồi có rút lại được không?
Người đồng bảo trợ có thể rút trước khi người được bảo lãnh được cấp visa hoặc thẻ xanh, bằng cách báo bằng văn bản cho Lãnh sự hoặc USCIS. Sau khi người đó đã nhập cảnh với tư cách thường trú nhân, cam kết có hiệu lực và không rút đơn phương được.