Người Việt đang sống ở Canada muốn sang Mỹ cần giấy tờ khác nhau tuỳ tình trạng của mình ở Canada: công dân Canada đi du lịch Mỹ thường không cần visa, còn thường trú nhân Canada vẫn mang hộ chiếu Việt Nam, du học sinh và lao động tạm thời ở Canada thì vẫn cần visa Mỹ như người ở Việt Nam. Thẻ thường trú Canada không thay được visa Mỹ.
Chuyển hẳn từ Canada sang Mỹ sinh sống là chuyện khác nữa: phải có một diện định cư hoặc làm việc của Mỹ, và với nhiều người thì đó là bài toán cân nhắc giữa quyền lợi đang có ở Canada với cơ hội ở Mỹ. Bài này đi từ chuyến đi ngắn qua biên giới, sân bay có làm thủ tục nhập cảnh Mỹ ngay trên đất Canada, đến các đường chuyển hẳn sang Mỹ và điều cần giữ để không mất tình trạng ở Canada.
Tình trạng ở Canada quyết định giấy tờ vào Mỹ
Điểm xuất phát luôn là hộ chiếu bạn mang và tình trạng của bạn ở Canada. Bảng dưới đây áp dụng cho chuyến đi ngắn như du lịch, thăm thân, công tác.
| Tình trạng của bạn | Đi Mỹ ngắn ngày cần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Công dân Canada (kể cả gốc Việt, đã nhập tịch) | Hộ chiếu Canada; thường không cần visa hay ESTA | Một số diện làm việc vẫn cần giấy tờ riêng |
| Thường trú nhân Canada, còn quốc tịch Việt Nam | Visa Mỹ B1/B2 trên hộ chiếu Việt Nam | Thẻ PR không thay visa |
| Du học sinh, lao động có giấy phép ở Canada | Visa Mỹ phù hợp mục đích | Cần tính chuyện quay lại Canada |
| Khách du lịch đang ở Canada | Visa Mỹ đã có từ trước | Thường không xin được visa Mỹ ở Canada nếu không cư trú ở đó |
Người có cả quốc tịch Canada và Việt Nam nên dùng hộ chiếu Canada khi vào Mỹ, và khai nhất quán quốc tịch kép nếu được hỏi. Công dân Canada được miễn thị thực khi đi du lịch, công tác ngắn ngày, nhưng vẫn qua kiểm tra của CBP như mọi người và vẫn có thể bị từ chối nếu thuộc diện không được nhập cảnh, ví dụ từng vi phạm luật di trú Mỹ.
Xin visa Mỹ khi đang sống ở Canada
Thường trú nhân, du học sinh và lao động hợp pháp ở Canada có thể nộp đơn xin visa Mỹ tại Đại sứ quán Mỹ ở Ottawa hoặc các Tổng Lãnh sự quán Mỹ ở các thành phố lớn của Canada, vì họ là người cư trú ở Canada. Quy định của Bộ Ngoại giao Mỹ từ tháng 9/2025 yêu cầu nộp ở nước mang quốc tịch hoặc nước cư trú; Canada đúng là nước cư trú của nhóm này. Khách du lịch ngắn ngày ở Canada thì không thuộc diện.
Hồ sơ giống như ở Việt Nam: DS-160, phí, lịch hẹn, phỏng vấn. Khác ở chỗ bằng chứng ràng buộc lúc này là cuộc sống ở Canada: thẻ PR hoặc giấy phép du học, lao động còn hạn, công việc, hợp đồng thuê nhà hay sở hữu nhà, con cái đi học. Viên chức xét xem bạn có lý do quay về Canada sau chuyến đi hay không. Thời gian chờ lịch ở các cơ quan lãnh sự Mỹ tại Canada có lúc rất dài; kiểm trang thời gian chờ visa của Bộ Ngoại giao trước khi hứa hẹn ngày đi.
Nếu bạn đã có visa Mỹ còn hạn từ thời ở Việt Nam, visa đó vẫn dùng được khi bạn chuyển sang Canada, miễn mục đích chuyến đi đúng loại visa. Không cần xin lại chỉ vì đã đổi nơi ở. Khi trả lời câu hỏi tại cửa khẩu, nói rõ bạn hiện sống ở Canada theo tình trạng nào.
Qua cửa khẩu đường bộ bằng ô tô
Nhiều gia đình người Việt ở Toronto, Vancouver hay Montreal lái xe sang Mỹ vài ngày. Quy trình ở cửa khẩu đường bộ khác sân bay ở vài điểm.
- Chuẩn bị I-94 trước: người cần I-94 có thể nộp đơn và trả phí trước trên trang I-94 của CBP hoặc ứng dụng chính thức của CBP, rồi hoàn tất khi tới cửa khẩu. Cách này giúp giảm thời gian chờ.
- Kiểm giấy tờ xe: xe thuê phải được hãng cho phép chạy sang Mỹ; bảo hiểm xe phải có hiệu lực ở Mỹ.
- Tới làn kiểm tra: tài xế đưa giấy tờ của cả xe. Mỗi người trả lời câu hỏi của nhân viên CBP về mục đích, thời gian, nơi đến.
- Có thể được mời vào văn phòng để lấy vân tay, chụp ảnh và hoàn tất I-94, thường áp dụng với người không phải công dân Canada hay Mỹ.
- Khai hàng hoá: thực phẩm, rượu, quà tặng, tiền mặt và công cụ thanh toán trên 10.000 USD phải khai.
- Lưu I-94: sau khi qua, tra lại I-94 trên trang của CBP để biết ngày phải rời Mỹ.
Một lỗi nghiêm trọng hay gặp: mang cần sa hay sản phẩm có cần sa từ Canada sang Mỹ. Cần sa hợp pháp ở Canada nhưng vẫn bị cấm theo luật liên bang Mỹ, và việc mang qua biên giới có thể dẫn tới bị từ chối nhập cảnh hay hậu quả pháp lý nặng hơn. Đừng mang bất kỳ sản phẩm nào có thành phần cần sa, kể cả loại bán tự do ở Canada.
Bay từ sân bay Canada: thủ tục nhập cảnh Mỹ làm trước khi lên máy bay
Ở một số sân bay lớn của Canada như Toronto Pearson, Vancouver, Montreal hay Calgary, CBP đặt khu làm thủ tục ngay trong sân bay, gọi là preclearance. Bạn qua kiểm soát nhập cảnh và hải quan Mỹ trước khi lên máy bay; khi hạ cánh xuống Mỹ, chuyến bay được xử lý như chuyến nội địa, bạn ra thẳng mà không xếp hàng nhập cảnh nữa.
Preclearance có hai hệ quả thực tế. Thứ nhất, thời gian ở sân bay Canada dài hơn, vì bạn phải qua cả an ninh, nhập cảnh Mỹ và hải quan Mỹ trước giờ lên máy bay; nên đến sớm hơn chuyến bay nội địa thông thường. Thứ hai, nếu bị từ chối, bạn vẫn đang ở Canada, không bị kẹt ở sân bay Mỹ, nhưng việc bị từ chối vẫn được ghi nhận và ảnh hưởng lần xin visa hay nhập cảnh sau.
Ở khu preclearance, nhân viên CBP áp dụng luật Mỹ về nhập cảnh, kết hợp với một số giới hạn theo hiệp định giữa Mỹ và Canada. Với người đi đường, cứ coi đó là cửa khẩu Mỹ: mang đủ hộ chiếu, visa, giấy tờ cư trú ở Canada, trả lời trung thực, khai hàng hoá như khi đến sân bay Mỹ.
Quay về Canada: đừng để chuyến đi Mỹ làm mất tình trạng ở Canada
Thường trú nhân Canada phải có mặt ở Canada tổng cộng ít nhất 730 ngày trong bất kỳ giai đoạn năm năm nào để giữ tình trạng PR. Những chuyến đi Mỹ ngắn không đáng ngại, nhưng người bắt đầu làm việc hay sống phần lớn thời gian ở Mỹ cần đếm ngày cẩn thận. Khi về Canada, hãy mang thẻ PR còn hạn; thẻ hết hạn trong lúc ở nước ngoài có thể khiến bạn phải xin giấy thông hành thường trú (PRTD) trước khi lên máy bay về.
Người đang có giấy phép du học hay lao động ở Canada cần xem lại giấy tờ vào lại Canada. Canada có quy định cho phép một số người tạm trú quay lại sau chuyến đi chỉ sang Mỹ trong thời hạn được phép ở Canada mà không cần visa tạm trú mới, nhưng có điều kiện kèm theo và không áp dụng khi chuyến đi có ghé nước thứ ba. Kiểm trên canada.ca trước khi đi, vì kẹt ở biên giới phía Canada không giải quyết được bằng visa Mỹ.
Người muốn nhập tịch Canada cần có mặt thực tế 1.095 ngày trong năm năm trước khi nộp đơn. Những chuyến sang Mỹ kéo dài làm chậm mốc này. Với nhiều gia đình, quyết định hợp lý là nhập tịch Canada xong rồi mới tính chuyện sang Mỹ lâu dài, vì hộ chiếu Canada mở ra những đường đi Mỹ mà hộ chiếu Việt Nam không có.
Những điều hay vướng khi qua lại biên giới thường xuyên
Người sống gần biên giới, như ở vùng Vancouver hay Toronto, thường sang Mỹ mua sắm, thăm người thân nhiều lần trong năm. Đi nhiều lần thì những chi tiết nhỏ dễ thành thói quen sai.
- Đếm thời gian ở Mỹ trong năm. Đi nhiều chuyến ngắn liên tiếp, tổng thời gian ở Mỹ lớn so với thời gian ở Canada, có thể khiến nhân viên CBP nghi bạn thực chất đang sống ở Mỹ bằng visa du lịch.
- Không làm việc ở Mỹ, kể cả việc nhỏ. Giúp người quen làm tiệm cuối tuần, nhận việc giao hàng, sửa nhà có trả công đều là làm việc trái phép với người cầm visa du lịch.
- Khai hàng mua sắm khi về Canada. Phía Canada có quy định miễn thuế theo thời gian vắng mặt; mua vượt mức phải khai với CBSA. Không khai là vi phạm phía Canada, có thể ảnh hưởng lần qua lại sau.
- Giữ giấy tờ còn hạn ở cả hai bên. Hộ chiếu Việt Nam, visa Mỹ, thẻ PR hoặc giấy phép Canada nên được theo dõi ngày hết hạn trên cùng một danh sách; một tờ hết hạn có thể chặn cả chuyến đi.
- Trẻ em đi cùng một phụ huynh. Khi trẻ qua biên giới mà không có đủ cha mẹ đi cùng, nên mang thư đồng ý của phụ huynh vắng mặt và giấy khai sinh của trẻ; nhân viên biên giới hai bên có thể hỏi để phòng bắt cóc trẻ em.
Không có quy định nào cấm đi nhiều chuyến, và phần lớn người qua lại thường xuyên không gặp vấn đề gì. Điều quan trọng là mỗi chuyến đều có mục đích rõ, đúng phạm vi visa, và bạn trả lời nhất quán khi được hỏi.
Chuyển hẳn từ Canada sang Mỹ: các đường đi chính
Công dân Canada có thể dùng TN. Theo hiệp định thương mại Mỹ – Mexico – Canada (USMCA), công dân Canada làm một số nghề chuyên môn trong danh sách như kỹ sư, kế toán, nhà khoa học có thể làm việc ở Mỹ theo diện TN, thường xin ngay tại cửa khẩu hoặc preclearance với hồ sơ đầy đủ. TN chỉ dành cho công dân, không dành cho thường trú nhân Canada.
Chuyển công tác nội bộ L-1. Người làm cho một công ty có chi nhánh hoặc công ty liên kết ở Mỹ, đủ thời gian làm việc ở nước ngoài theo quy định, có thể được chuyển sang Mỹ theo L-1. Công dân Canada có quy trình nộp tại cửa khẩu; người mang hộ chiếu Việt Nam thì đi theo quy trình thường.
H-1B và các diện lao động khác. Người có bằng đại học và việc làm chuyên môn có thể được chủ lao động Mỹ bảo lãnh H-1B, qua quy trình bốc thăm hằng năm nếu thuộc diện có hạn ngạch. Tình trạng ở Canada không cho lợi thế đặc biệt nào trong quy trình này.
Định cư theo diện gia đình hoặc việc làm. Thường trú Mỹ qua bảo lãnh gia đình, lao động EB hay đầu tư EB-5 không phụ thuộc bạn đang ở Canada; thời gian chờ theo diện và nước sinh. Người sinh ở Việt Nam vẫn tính theo Việt Nam trong Visa Bulletin dù đã nhập tịch Canada.
Tính kỹ trước khi rời Canada. Bỏ Canada khi chưa có tình trạng chắc chắn ở Mỹ có thể làm bạn mất PR Canada mà chưa có gì ở Mỹ. Cân nhắc cả bảo hiểm y tế, thuế khi trở thành cư dân thuế Mỹ, và việc con cái chuyển trường.
Câu hỏi thường gặp
Có thẻ thường trú Canada thì có được vào Mỹ không cần visa không?
Không, nếu bạn vẫn mang hộ chiếu Việt Nam. Thẻ PR Canada không thay được visa Mỹ. Bạn cần visa Mỹ phù hợp mục đích, có thể nộp tại cơ quan lãnh sự Mỹ ở Canada vì bạn đang cư trú ở đó.
Du học sinh ở Canada đi Mỹ chơi vài ngày rồi về có cần xin lại visa Canada không?
Canada có quy định cho phép một số người tạm trú quay lại sau chuyến đi chỉ sang Mỹ, trong thời hạn được phép ở Canada, mà không cần visa mới, nhưng có điều kiện kèm theo. Hãy kiểm trên canada.ca trước khi đi, đặc biệt nếu visa tạm trú Canada của bạn đã hết hạn.
Visa Mỹ xin ở Việt Nam trước đây có dùng được khi đang sống ở Canada không?
Được, nếu visa còn hạn, chưa bị huỷ và mục đích chuyến đi đúng loại visa. Không cần xin lại vì đổi nơi cư trú. Khi được hỏi ở cửa khẩu, nói rõ bạn đang sống ở Canada và tình trạng của mình.
Đi Mỹ bằng đường bộ có cần đặt I-94 trước không?
Không bắt buộc, nhưng nộp trước trên trang hoặc ứng dụng chính thức của CBP thường giúp rút ngắn thời gian ở cửa khẩu. Bạn vẫn phải trình diện tại cửa khẩu trong khoảng thời gian quy định để hoàn tất. Công dân Canada đi ngắn ngày thường không cần thủ tục này.
Thường trú nhân Canada có được làm việc từ xa cho công ty Canada khi đang ở Mỹ không?
Đây là vùng xám. Visa du lịch không cho phép làm việc ở Mỹ, và việc làm từ xa kéo dài có thể bị coi là vi phạm mục đích chuyến đi. Nếu công việc là lý do chính của việc ở Mỹ, hãy hỏi luật sư di trú trước.
Nhập tịch Canada rồi thì sang Mỹ định cư có dễ hơn không?
Hộ chiếu Canada giúp đi lại dễ và mở diện TN cho một số nghề. Còn định cư Mỹ theo diện gia đình hay việc làm vẫn tính theo nước sinh trong Visa Bulletin, nên người sinh ở Việt Nam không được đổi thứ tự chờ.