Visa Bulletin (bản tin thị thực) là văn bản Bộ Ngoại giao Mỹ công bố mỗi tháng một lần, cho biết hồ sơ định cư diện ưu tiên nào đã tới lượt được cấp visa, dựa trên ngày ưu tiên của hồ sơ. Nó chỉ áp dụng cho các diện có hạn ngạch hằng năm (diện gia đình F1–F4, diện việc làm EB-1 đến EB-5, diện xổ số); vợ chồng, con nhỏ và cha mẹ của công dân Mỹ không phải theo dõi bản tin này.
Bản tháng 7/2019 mà nhiều người Việt từng tìm đọc đã không còn giá trị tra cứu: các mốc ngày trong đó đã bị thay bằng hơn bảy năm bản tin mới. Thứ còn giá trị là cách bản tin vận hành, vốn gần như không đổi, và một số thay đổi lớn từ 2019 tới nay mà người đang chờ hồ sơ nên biết.
Bài này giải thích bản tin là gì, hạn ngạch nào đứng sau nó, người sinh ở Việt Nam được xếp ở cột nào, và những gì đã đổi. Bản tin hiện hành luôn ở mục Visa Bulletin trên travel.state.gov; đừng dùng ảnh chụp bảng của người khác, vì rất dễ là bản cũ.
Bản tin thị thực sinh ra để làm gì
Luật di trú Mỹ đặt trần số visa định cư cho từng diện mỗi năm tài chính (từ 1/10 đến 30/9 năm sau), và trần riêng cho mỗi nước. Số người đủ điều kiện ở hầu hết các diện vượt xa số visa có sẵn, nên phải có một hàng đợi. Bản tin thị thực là cách công bố hàng đợi đó tiến tới đâu: mỗi diện, mỗi nhóm nước có một mốc ngày; hồ sơ có ngày ưu tiên sớm hơn mốc thì đã tới lượt.
Mốc ngày không do ai tuỳ ý đặt. Bộ Ngoại giao tính dựa trên số hồ sơ đã sẵn sàng (đã nộp đủ giấy, đã khám, chờ phỏng vấn), số visa còn lại trong năm, và dự báo số hồ sơ sắp tới. Vì vậy một mốc có thể đứng yên nhiều tháng rồi nhảy xa, hoặc lùi lại khi nhu cầu tăng đột ngột.
Mỗi bản tin thường được đăng vào khoảng giữa tháng trước, áp dụng cho tháng sau. Ngoài các bảng, bản tin còn có phần ghi chú cuối, nơi Bộ Ngoại giao cảnh báo khả năng lùi ngày, giải thích lý do các mốc thay đổi, hoặc thông báo các thay đổi về luật. Phần ghi chú này thường hữu ích hơn bảng số đối với người muốn đoán xu hướng.
Hạn ngạch đứng sau bản tin
Các con số dưới đây là trần theo luật di trú Mỹ (INA), đã ổn định nhiều năm. Số visa thực tế mỗi năm có thể khác chút ít do visa không dùng hết của năm trước được chuyển sang.
| Diện | Đối tượng | Trần hằng năm theo luật |
|---|---|---|
| Tổng diện ưu tiên gia đình | F1 đến F4 | Tối thiểu 226.000 |
| F1 | Con độc thân từ 21 tuổi của công dân Mỹ | 23.400 cộng phần F4 không dùng hết |
| F2 | Vợ chồng, con của thường trú nhân (F2A và F2B) | 114.200, trong đó khoảng 77% dành cho F2A |
| F3 | Con đã lập gia đình của công dân Mỹ | 23.400 cộng phần dư từ diện trên |
| F4 | Anh chị em của công dân Mỹ | 65.000 cộng phần dư từ diện trên |
| Diện việc làm | EB-1 đến EB-5 | Khoảng 140.000, chia theo tỷ lệ từng diện |
| Trần mỗi nước | Người sinh ở một nước | Khoảng 7% tổng visa ưu tiên gia đình và việc làm |
Thân nhân trực hệ của công dân Mỹ không bị giới hạn số, nhưng số lượng của họ lại được dùng trong công thức tính trần diện gia đình. Đó là lý do trần F tổng chỉ được ghi là "tối thiểu" 226.000.
Bản tháng 7/2019 và bối cảnh lúc đó
Bản tin tháng 7/2019 được nhắc nhiều vì đó là thời điểm diện F2A (vợ chồng và con nhỏ của thường trú nhân) trở thành "hiện hành" (ký hiệu C) ở bảng Final Action Dates: hồ sơ F2A có ngày ưu tiên nào cũng được xét ngay, không phải chờ. Tình trạng này kéo dài nhiều năm, rồi diện F2A có mốc ngày trở lại từ năm 2023. Người nộp F2A ở giai đoạn đó có thể đã chờ ngắn hơn hẳn người nộp trước hay sau.
Năm 2019, bản tin đã có hai bảng cho mỗi nhóm diện: bảng Final Action Dates (ngày được cấp visa) và bảng Dates for Filing (ngày được nộp giấy tờ trước), áp dụng từ cuối năm 2015. Cách đọc hai bảng không đổi tới nay. Điều đã khác là mốc ngày của từng diện: mốc F1, F2B, F3, F4 của năm 2019 không còn dùng được để ước tính hồ sơ hôm nay.
Nếu bạn đang giữ một bản ghi chép từ 2019 kiểu "diện F4 đang xét hồ sơ năm 2006", hãy bỏ nó đi. Muốn biết xu hướng, nên đặt cạnh nhau bản tin cùng tháng của năm năm gần nhất trên travel.state.gov, tính xem mốc của diện mình tiến bao nhiêu trong mỗi năm. Con số đó cũng chỉ là xu hướng, không phải lời hứa.
Những thay đổi lớn từ 2019 tới nay
Không phải mọi thay đổi đều nằm trong bảng số. Một số nằm ở cách xử lý hồ sơ phía sau bản tin:
- Giai đoạn đại dịch 2020–2021: nhiều Lãnh sự quán trên thế giới giảm mạnh hoặc tạm dừng phỏng vấn visa định cư. Hồ sơ tới lượt theo bản tin nhưng không có lịch phỏng vấn, tạo tồn đọng kéo dài sang các năm sau. Visa diện gia đình không dùng hết trong giai đoạn này được chuyển sang diện việc làm theo luật.
- F2A có mốc trở lại (2023): diện F2A hết "hiện hành" và có ngày cắt, người nộp sau phải chờ theo hàng như các diện khác.
- Diện việc làm của nhóm nước chung bị lùi ngày: từ khoảng 2023, nhiều diện việc làm của nhóm "các nước còn lại", trong đó có người sinh ở Việt Nam, không còn hiện hành và có mốc ngày, có giai đoạn lùi.
- EB-5 có thêm cột dành riêng (2022): sau luật cải cách EB-5 năm 2022, bản tin có thêm các cột cho phần visa dành riêng cho dự án vùng nông thôn, vùng thất nghiệp cao và hạ tầng.
- Biểu phí USCIS đổi năm 2024: không nằm trong bản tin nhưng ảnh hưởng tới người đang chờ, nhất là hồ sơ nộp đơn I-130 hay I-140 sau ngày 1/4/2024.
Các thay đổi chính sách khác theo từng chính quyền, như thay đổi cách xếp lịch phỏng vấn hay yêu cầu giấy tờ, cũng tác động tới thời gian thực tế. Theo dõi phần ghi chú của bản tin và thông báo của Lãnh sự quán là cách nắm sớm nhất.
Người sinh ở Việt Nam xếp ở cột nào
Bản tin chia thành các cột theo "nơi tính hạn ngạch" (chargeability). Các nước có nhu cầu vượt trần 7% có cột riêng; hiện các cột riêng thường gặp là Trung Quốc đại lục, Ấn Độ, Mexico và Philippines. Việt Nam không có cột riêng, nên người sinh ở Việt Nam được xếp vào cột "All Chargeability Areas Except Those Listed".
Nơi tính hạn ngạch dựa trên nơi sinh, không dựa trên quốc tịch hay nơi đang sống. Một người quốc tịch Việt Nam nhưng sinh ở Philippines sẽ theo cột Philippines. Ngược lại, một người sinh ở Việt Nam đã có quốc tịch nước khác vẫn theo cột chung. Luật có ngoại lệ: người đi kèm có thể được tính theo nơi sinh của vợ hoặc chồng nếu có lợi hơn, và trong một số trường hợp con được tính theo nơi sinh của cha mẹ.
Ở diện gia đình, cột chung thường tiến nhanh hơn hẳn cột Mexico hay Philippines, nên so sánh thời gian chờ với người quen ở cộng đồng khác dễ dẫn tới kỳ vọng sai. Ở diện việc làm, việc Việt Nam nằm trong cột chung có nghĩa là người Việt chờ cùng hàng với phần lớn thế giới, không bị kẹt như người sinh ở Ấn Độ hay Trung Quốc ở một số diện.
Vì sao mốc ngày đứng yên hoặc lùi lại
Nhu cầu tăng bất ngờ. Khi số hồ sơ sẵn sàng phỏng vấn tăng nhanh hơn dự báo, Bộ Ngoại giao phải giữ hoặc lùi mốc để không vượt trần năm.
Cuối năm tài chính. Mùa hè (tháng 7 tới tháng 9) là lúc số visa của năm gần cạn. Một số diện có thể bị ghi "U" (không có visa) cho tới đầu năm tài chính mới ngày 1/10.
Visa không dùng hết được chuyển diện. Theo luật, visa gia đình không dùng hết năm trước có thể chuyển sang diện việc làm năm sau và ngược lại. Lượng chuyển sang nhiều hay ít làm mốc của diện nhận chuyển tiến nhanh hay chậm.
Tốc độ xử lý ở các khâu trước. Nếu USCIS hay Lãnh sự quán chậm, ít hồ sơ sẵn sàng hơn, mốc có thể tiến nhanh để lấp chỗ. Khi tốc độ xử lý trở lại bình thường, mốc có thể phải lùi.
Thay đổi luật hoặc chính sách. Luật mới về diện cụ thể, hoặc chính sách tạm dừng cấp visa cho nhóm đối tượng nào đó, đều tác động tới mốc. Phần ghi chú của bản tin thường nêu lý do.
Dùng bản tin cho hồ sơ của mình
Bản tin chỉ có ích khi bạn đọc nó cùng thông tin hồ sơ của chính mình:
- Xác định chính xác diện (F1, F2A, F2B, F3, F4 hay EB) và ngày ưu tiên ghi trên giấy chấp thuận đơn.
- Xác định cột theo nơi sinh của người được bảo lãnh chính; với người sinh ở Việt Nam là cột chung.
- Mỗi tháng mở bản tin mới trên travel.state.gov, tìm hai bảng của nhóm diện gia đình hoặc việc làm, đọc ô giao giữa diện và cột.
- So ngày ưu tiên với bảng Dates for Filing để biết đã tới lúc nộp giấy tờ cho NVC chưa; so với Final Action Dates để biết đã tới lượt cấp visa chưa.
- Đọc phần ghi chú cuối bản tin để biết dự báo và cảnh báo lùi ngày.
- Ghi lại mốc của diện mình mỗi tháng vào một bảng riêng; sau một năm bạn có xu hướng của chính hồ sơ mình, đáng tin hơn mọi lời đồn.
Nếu hồ sơ của bạn ở diện thân nhân trực hệ (vợ chồng, con dưới 21, cha mẹ của công dân Mỹ), bạn không cần bản tin; thời gian chờ phụ thuộc vào tốc độ xử lý của USCIS, NVC và Lãnh sự quán.
Câu hỏi thường gặp
Bản tin thị thực có áp dụng cho diện vợ chồng của công dân Mỹ không?
Không. Vợ chồng, con độc thân dưới 21 tuổi và cha mẹ của công dân Mỹ là thân nhân trực hệ, không bị giới hạn số visa hằng năm, nên không có mốc ngày trong bản tin. Thời gian chờ của họ phụ thuộc vào tốc độ xử lý ở USCIS, NVC và Lãnh sự quán.
Chữ C và chữ U trong bản tin nghĩa là gì?
Chữ C (current) nghĩa là diện đó hiện hành: hồ sơ có ngày ưu tiên nào cũng đã tới lượt. Chữ U (unavailable) nghĩa là tạm thời không còn visa cho diện đó, thường gặp vào cuối năm tài chính; hồ sơ phải chờ tới khi diện được mở lại.
Bản tin tháng mới thường được đăng khi nào?
Thường được đăng vào khoảng giữa tháng trước tháng áp dụng, trên mục Visa Bulletin của travel.state.gov. Ngày đăng không cố định, có tháng sớm, có tháng muộn. Năm tài chính của Mỹ bắt đầu từ 1/10, nên bản tin tháng 10 thường có những thay đổi đáng chú ý.
Người sinh ở Việt Nam nhưng đã có quốc tịch Úc thì xếp cột nào?
Vẫn xếp theo nơi sinh là Việt Nam, tức cột chung "All Chargeability Areas Except Those Listed". Quốc tịch hiện tại không thay đổi nơi tính hạn ngạch. Ngoại lệ chỉ có khi được tính theo nơi sinh của vợ hoặc chồng hay của cha mẹ theo quy định riêng.
Có thể dựa vào bản tin để biết chính xác ngày phỏng vấn không?
Không. Bản tin chỉ cho biết hồ sơ đã tới lượt hay chưa. Sau khi tới lượt, hồ sơ còn phải đủ giấy ở NVC và chờ Lãnh sự quán có lịch. Ngày phỏng vấn cụ thể chỉ được biết khi nhận thư mời.