Sinh trắc học trong hồ sơ visa và định cư là việc cơ quan di trú lấy dấu vân tay và ảnh khuôn mặt của bạn để gắn chặt danh tính với hồ sơ. Canada, Anh, khối Schengen, Mỹ đều lấy, nhưng khác nhau về lúc lấy, ai được miễn và dữ liệu dùng lại được bao lâu: Canada thường dùng lại trong mười năm cho hồ sơ tạm trú, Schengen dùng lại vân tay trong 59 tháng.
Với người Việt, việc lấy sinh trắc học thường diễn ra tại trung tâm tiếp nhận hồ sơ visa ở Hà Nội hoặc TP.HCM sau khi nộp đơn trực tuyến, hoặc ngay tại buổi phỏng vấn với hồ sơ Mỹ. Bài này đi qua từng hệ thống, những trục trặc hay gặp và một điều nhiều người không để ý: dữ liệu sinh trắc học được nhiều nước chia sẻ với nhau.
Bốn hệ thống hay gặp nhất
Bảng dưới tóm tắt nguyên tắc tại thời điểm viết. Độ tuổi, thời hạn dùng lại, nơi lấy có thể được điều chỉnh; kiểm trên trang chính thức theo loại hồ sơ của bạn.
| Nước | Lúc lấy | Độ tuổi | Dùng lại |
|---|---|---|---|
| Canada | Sau khi nộp đơn, khi nhận thư yêu cầu sinh trắc học; thường có hạn khoảng 30 ngày | Khoảng 14 đến 79 tuổi | Thường 10 năm cho hồ sơ tạm trú; hồ sơ thường trú có thể phải lấy lại |
| Anh | Tại trung tâm tiếp nhận sau khi nộp đơn trực tuyến | Theo quy định từng loại visa | Theo từng hồ sơ; giấy phép cư trú đã chuyển dần sang dạng điện tử (eVisa) |
| Khối Schengen | Khi nộp hồ sơ visa ngắn hạn | Từ 12 tuổi | Vân tay lưu trong hệ thống VIS, dùng lại trong 59 tháng |
| Mỹ | Visa: thường lấy khi phỏng vấn; hồ sơ nộp trong nước Mỹ: tại trung tâm ASC theo lịch hẹn | Theo loại hồ sơ | Theo từng hồ sơ |
Úc yêu cầu sinh trắc học với một số quốc tịch và địa điểm nộp; nếu hồ sơ của bạn thuộc diện phải lấy, thư yêu cầu sẽ ghi rõ. New Zealand thường dùng ảnh và thông tin hộ chiếu, ít khi có buổi lấy vân tay riêng. Với mọi nước, thư yêu cầu là tài liệu có giá trị nhất: nó cho biết bạn có phải lấy không, lấy ở đâu, hạn chót là ngày nào.
Canada: hạn 30 ngày và quy tắc mười năm
Canada mở rộng yêu cầu sinh trắc học cho người nộp từ châu Á, gồm Việt Nam, từ cuối năm 2018. Quy trình: bạn nộp đơn, đóng phí sinh trắc học, nhận thư hướng dẫn lấy sinh trắc học trong tài khoản, rồi đặt lịch tại trung tâm tiếp nhận. Thư thường cho khoảng 30 ngày; nếu không thể lấy kịp, liên hệ IRCC xin gia hạn trước khi hết hạn, kèm lý do.
Quy tắc mười năm rất có lợi cho gia đình hay đi lại: một khi đã lấy sinh trắc học cho visa du lịch, du học hoặc lao động, bạn thường không phải lấy lại cho hồ sơ tạm trú khác trong mười năm. Công cụ kiểm trên canada.ca cho biết dữ liệu của bạn còn hiệu lực hay không. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của IRCC, hồ sơ thường trú có thể yêu cầu lấy lại dù dữ liệu cũ còn hạn; đừng mặc định là được miễn.
Phí sinh trắc học Canada tính theo người, có mức trần cho cả gia đình nộp cùng lúc. Mức phí cụ thể thay đổi theo thời gian, xem bảng phí trên canada.ca. Một mẹo nhỏ: nếu cả gia đình nộp cùng lúc, đặt lịch chung một buổi ở trung tâm tiếp nhận để không phải đi nhiều lần.
Schengen và hệ thống ra vào mới
Vân tay trong VIS. Khi xin visa Schengen lần đầu, người từ 12 tuổi lấy dấu mười ngón và ảnh. Dữ liệu lưu trong Hệ thống thông tin thị thực (VIS) và được dùng lại cho các lần xin sau trong 59 tháng, kể cả khi bạn nộp ở đại sứ quán của nước Schengen khác. Bạn vẫn phải nộp hồ sơ và có mặt nếu đại sứ quán yêu cầu.
Hệ thống Nhập – Xuất cảnh (EES). Khối Schengen đã triển khai dần từ cuối năm 2025 một hệ thống ghi nhận điện tử việc ra vào của công dân ngoài EU, kèm vân tay và ảnh khuôn mặt tại cửa khẩu, thay cho việc đóng dấu hộ chiếu. Với người có visa, thông tin được đối chiếu với dữ liệu VIS. Lịch triển khai từng cửa khẩu và các chi tiết vận hành cần kiểm trên trang chính thức của EU.
Ý nghĩa với người định cư. Số ngày lưu trú được tính tự động và chính xác hơn. Ở quá hạn dù vài ngày sẽ được ghi nhận rõ ràng, có thể ảnh hưởng tới các hồ sơ sau ở châu Âu và ở nước khác. Đây là lý do nên ghi lại chính xác ngày ra vào của mình thay vì ước lượng.
Golden visa và thường trú. Các hồ sơ cư trú dài hạn ở châu Âu có quy trình sinh trắc học riêng của từng nước, thường lấy khi làm thẻ cư trú tại nước đó, tách biệt với vân tay visa ngắn hạn.
Đi lấy sinh trắc học: chuẩn bị và trình tự
Buổi lấy sinh trắc học thường chỉ mất vài phút ở quầy, nhưng thời gian xếp hàng, kiểm giấy tờ có thể kéo dài. Chuẩn bị như sau:
- Đặt lịch theo thư yêu cầu tại trung tâm được chỉ định, chọn khung giờ sớm nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.
- Mang hộ chiếu gốc đã dùng khi nộp đơn và thư yêu cầu (bản in hoặc trên điện thoại theo quy định của trung tâm).
- Chăm sóc tay vài ngày trước: không vẽ henna, không để vết cắt, không bôi kem dày ngay trước khi lấy. Nếu tay bị thương, báo trước để được hướng dẫn.
- Không đeo kính, mũ khi chụp ảnh khuôn mặt, trừ trường hợp được phép theo quy định.
- Kiểm thông tin trên phiếu xác nhận mà trung tâm cấp: họ tên, số hộ chiếu, ngày sinh.
- Giữ biên nhận đến khi hồ sơ có kết quả; đây là bằng chứng bạn đã hoàn thành bước này đúng hạn.
Trung tâm tiếp nhận hồ sơ visa là đơn vị hành chính do chính phủ nước đó uỷ quyền, không tham gia xét hồ sơ. Nhân viên ở đó không trả lời được câu hỏi về khả năng đậu hay thời gian xét, và cũng không có "dịch vụ ưu tiên xét" nào làm hồ sơ được đánh giá dễ hơn.
Vân tay mờ, khuyết tật và các trường hợp đặc biệt
Người làm nghề thủ công, nông dân, thợ xây, người lớn tuổi thường có vân tay mờ, máy quét khó đọc. Đây là tình huống phổ biến và các hệ thống đều có cách xử lý: quét lại nhiều lần, quét các ngón khác, hoặc ghi nhận là "không lấy được" kèm lý do. Hồ sơ không bị từ chối chỉ vì vân tay mờ. Tuy vậy, bạn có thể được yêu cầu lấy lại sau một thời gian, nên đừng mài, đánh bóng hay làm gì ảnh hưởng tới vân tay trước khi đi.
Người mất ngón tay, bị băng bó, hoặc khuyết tật tay sẽ được miễn phần không lấy được, theo xác nhận của nhân viên. Người không thể đến trung tâm vì lý do sức khoẻ nghiêm trọng nên liên hệ cơ quan di trú trước để hỏi về cơ chế miễn hoặc hoãn; mỗi nước có chính sách riêng.
Một trường hợp ít ai nghĩ đến: tên và ngày sinh trên hộ chiếu mới khác hộ chiếu cũ đã dùng khi lấy sinh trắc học lần trước (do cải chính hộ tịch). Hệ thống sẽ thấy cùng một bộ vân tay gắn với hai danh tính. Đây không phải gian lận nếu việc thay đổi là hợp pháp, nhưng bạn nên khai rõ tên cũ, thông tin cũ trong đơn mới và chuẩn bị giấy tờ thay đổi hộ tịch kèm theo.
Vì sao dữ liệu sinh trắc học quan trọng hơn bạn nghĩ
Canada, Mỹ, Anh, Úc và New Zealand có các thoả thuận chia sẻ thông tin di trú, gồm cả đối chiếu sinh trắc học trong những trường hợp nhất định. Nghĩa là một lần bị từ chối visa, ở quá hạn hoặc khai thông tin sai ở một nước có thể được nước khác biết khi bạn nộp hồ sơ ở đó. Châu Âu có hệ thống chung riêng cho khu vực Schengen.
Hệ quả thực tế rất rõ: mọi mẫu đơn đều hỏi bạn đã từng bị từ chối visa ở bất kỳ nước nào chưa, và câu trả lời phải đúng. Người từng trượt visa du lịch Úc năm năm trước rồi khai "chưa từng bị từ chối" khi nộp định cư Canada đang tự tạo ra một vấn đề khai sai, nghiêm trọng hơn nhiều so với chính lần trượt visa kia.
Mặt tích cực: dữ liệu sinh trắc học cũng bảo vệ bạn. Nếu ai đó dùng giấy tờ giả mang tên bạn, vân tay sẽ không khớp, và lịch sử tốt của bạn (đi đúng hạn, về đúng hạn) được ghi nhận gắn với chính bạn. Một lịch sử du lịch sạch ở nhiều nước là lợi thế khi xin visa ở nước tiếp theo.
Hồ sơ Mỹ: vân tay ở buổi phỏng vấn và ở trung tâm ASC
Mỹ lấy sinh trắc học theo hai đường khác nhau tuỳ bạn nộp ở đâu. Với visa định cư và không định cư xin tại Lãnh sự quán ở Việt Nam, vân tay thường được quét ngay trong ngày phỏng vấn, trước khi gặp viên chức lãnh sự; ảnh khuôn mặt lấy từ ảnh bạn tải lên mẫu DS-160 hoặc DS-260 và ảnh chụp tại chỗ. Vì vậy ảnh nộp kèm đơn phải đúng quy cách và chụp trong vòng sáu tháng; ảnh cũ hoặc đã chỉnh sửa là lý do hay gặp khiến hồ sơ phải làm lại.
Với hồ sơ nộp trong nước Mỹ, như điều chỉnh tình trạng sang thường trú, gia hạn thẻ xanh, gỡ điều kiện thẻ xanh EB-5 bằng I-829 hay xin nhập tịch, USCIS gửi thư hẹn tới Trung tâm hỗ trợ nộp đơn (ASC) gần nơi bạn ở. Vân tay dùng để kiểm lý lịch qua hệ thống liên bang và để in thẻ. Lỡ lịch hẹn mà không đổi lịch kịp thời có thể khiến hồ sơ bị coi là bỏ dở; thư hẹn có hướng dẫn cách đổi lịch.
Trong một số trường hợp USCIS dùng lại sinh trắc học đã lấy trước đó thay vì hẹn lần mới, và thư thông báo sẽ ghi rõ. Người đang có hồ sơ EB-5 và chuẩn bị nộp I-829 nên giữ địa chỉ liên lạc cập nhật với USCIS, vì thư hẹn ASC gửi qua bưu điện tới địa chỉ trong hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Đã lấy sinh trắc học cho visa du học Canada thì khi xin thường trú có phải lấy lại không?
Theo hướng dẫn của IRCC, hồ sơ thường trú có thể yêu cầu lấy sinh trắc học dù dữ liệu cũ còn trong thời hạn mười năm. Hãy theo thư yêu cầu trong tài khoản của bạn. Nếu không nhận được thư yêu cầu, dùng công cụ kiểm trên canada.ca để biết tình trạng dữ liệu.
Trẻ em có phải lấy vân tay khi xin visa Schengen không?
Trẻ dưới 12 tuổi được miễn lấy vân tay cho visa Schengen nhưng vẫn cần ảnh và hồ sơ theo quy định. Với Canada, trẻ dưới 14 tuổi thường được miễn. Mỗi nước có quy định riêng, nên đọc phần độ tuổi trong hướng dẫn của nước bạn nộp.
Có thể lấy sinh trắc học ở nước thứ ba không?
Thường được, nếu nước đó có trung tâm tiếp nhận được chỉ định và bạn đang ở hợp pháp tại đó. Ví dụ người Việt đang du học ở Úc có thể lấy sinh trắc học cho hồ sơ Canada tại trung tâm ở Úc. Kiểm danh sách địa điểm trên trang chính thức.
Lấy sinh trắc học xong có nghĩa là hồ sơ sắp có kết quả không?
Không. Sinh trắc học chỉ là một bước bắt buộc; hồ sơ chỉ được xét đầy đủ sau khi bước này hoàn thành, nhưng thời gian xét còn phụ thuộc diện, khối lượng hồ sơ và việc kiểm tra lý lịch. Đừng dựa vào ngày lấy sinh trắc học để lên kế hoạch xuất cảnh.
Ảnh sinh trắc học có thay cho ảnh hộ chiếu nộp kèm hồ sơ không?
Không hẳn. Một số hồ sơ vẫn yêu cầu ảnh theo quy cách riêng nộp kèm đơn hoặc tải lên, độc lập với ảnh chụp tại trung tâm. Đọc danh mục giấy tờ của từng loại hồ sơ để không bỏ sót.
Dữ liệu sinh trắc học có bị dùng vào việc khác không?
Các nước thu thập sinh trắc học theo luật bảo vệ dữ liệu của họ, chủ yếu cho xác minh danh tính, kiểm tra an ninh và quản lý xuất nhập cảnh. Chính sách lưu trữ và chia sẻ được công bố trên trang của từng cơ quan; bạn có thể đọc phần thông báo quyền riêng tư đi kèm mẫu đơn.