Đơn I-864 (Affidavit of Support) đòi người bảo lãnh chứng minh thu nhập hộ gia đình từ mức 125% chuẩn nghèo liên bang trở lên, tính theo số người trong hộ. Nhiều người bảo lãnh ở Mỹ làm công việc lương giờ, mới nghỉ hưu, hoặc vừa đổi việc nên thu nhập năm gần nhất không chạm ngưỡng. Phản xạ thường gặp là đi tìm ngay một người đồng bảo trợ. Nhưng trước khi nhờ người ngoài, bạn nên xem một cửa khác mà luật cho phép: dùng tài sản để bù phần thu nhập còn thiếu.
Đường này hợp với gia đình có tiền tiết kiệm, có nhà đã trả bớt nợ, hoặc người được bảo lãnh có tài sản riêng. Nó cũng có những cái bẫy riêng: tính sai bội số, đưa vào thứ không được tính, hoặc không chứng minh được tài sản đã đứng tên đủ lâu. Phần dưới đi qua cơ chế, cách tính bằng ví dụ giả định, từng loại tài sản và cách trình bày để viên chức đọc một lần là hiểu. Ngưỡng chuẩn nghèo đổi hằng năm, bạn đọc bảng hiện hành (mẫu I-864P) trên uscis.gov trước khi tính.
Cơ chế: tài sản không cộng thẳng vào thu nhập
Điểm nhiều người hiểu sai nhất là nghĩ có bao nhiêu tiền trong tài khoản thì cộng bấy nhiêu vào thu nhập. Không phải vậy. Hướng dẫn của mẫu I-864 bắt bạn tính phần thiếu trước: lấy ngưỡng 125% áp cho cỡ hộ của bạn trừ đi tổng thu nhập hộ đã khai. Sau đó, tổng giá trị ròng của tài sản phải bằng một bội số của phần thiếu đó.
Bội số chung là năm lần. Khi người được bảo lãnh là vợ hoặc chồng của công dân Mỹ, hoặc là con từ 18 tuổi trở lên của công dân Mỹ, bội số giảm xuống ba lần. Với trẻ mồ côi được công dân Mỹ nhận nuôi và sẽ nhập quốc tịch khi vào Mỹ, bội số là một lần. Các bội số này nằm trong hướng dẫn mẫu I-864 của USCIS; bạn mở bản hướng dẫn đang dùng để đối chiếu, vì mẫu đơn có thể được sửa theo từng đợt.
Lý do của cách tính này khá dễ hiểu: cam kết I-864 kéo dài nhiều năm, nên chính phủ coi một khoản tiết kiệm như nguồn có thể rút dần để bù cho mỗi năm thu nhập hụt. Bội số năm lần tương ứng với ý tưởng tài sản phải đủ bù trong nhiều năm, chứ không chỉ một năm đầu. Hiểu cơ chế này giúp bạn khỏi trình một số dư "trông có vẻ lớn" nhưng thật ra chưa đạt khi nhân bội số.
Ví dụ giả định: tính từng bước
Các con số dưới đây là ví dụ giả định, đặt tròn cho dễ theo dõi, không phải ngưỡng thật của năm nào. Anh Phúc là công dân Mỹ, bảo lãnh mẹ diện IR5. Hộ của anh gồm anh, vợ, một con và mẹ sắp sang, tức bốn người.
| Bước | Cách tính | Kết quả giả định |
|---|---|---|
| 1. Ngưỡng 125% cho hộ 4 người | Đọc bảng I-864P năm hiện hành | Giả sử 40.000 USD |
| 2. Thu nhập hộ đã khai | Lương anh Phúc, vợ không ký I-864A | 33.000 USD |
| 3. Phần thiếu | Ngưỡng trừ thu nhập | 7.000 USD |
| 4. Bội số áp dụng | Mẹ là cha mẹ của công dân, không thuộc nhóm ba lần | 5 lần |
| 5. Tài sản ròng cần có | Phần thiếu nhân bội số | 35.000 USD |
| 6. So với tài sản thực có | Tiết kiệm 20.000 + chứng khoán 18.000 | 38.000 USD — đạt |
Cùng con số đó, nếu người được bảo lãnh là vợ của anh Phúc thì bội số chỉ là ba lần, tài sản cần có giảm còn 21.000 USD giả định. Ngược lại, nếu vợ anh có việc làm và đồng ý ký I-864A để gộp thu nhập, phần thiếu có thể biến mất và không cần đến tài sản. Hãy luôn thử phương án gộp thu nhập trong hộ trước, vì nó đơn giản hơn chứng minh tài sản.
Tài sản nào được tính và tài sản nào không
Tiền gửi ngân hàng, tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi. Đây là loại dễ chứng minh nhất. Bạn nộp sao kê nhiều tháng gần nhất, không chỉ một trang số dư, để thấy tiền đã nằm đó một thời gian chứ không vừa được ai chuyển vào.
Cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư. Được tính theo giá trị thị trường ở thời điểm nộp. Vì giá dao động, nên để một khoảng an toàn thay vì vừa sát mức cần có.
Tài khoản hưu trí. Có thể tính, nhưng nhiều người trừ đi phần thuế và phạt rút sớm nếu rút trước tuổi, vì đó mới là số tiền thật sự dùng được. Trình bày phần trừ này giúp con số đáng tin hơn.
Nhà ở và bất động sản. Được tính phần giá trị ròng, tức giá trị thị trường trừ nợ thế chấp và các khoản nợ gắn với tài sản. Muốn tính nhà, bạn cần một bản định giá của người định giá có giấy phép hoặc tài liệu tương đương, cùng sao kê khoản vay còn lại.
Xe cộ. Chiếc xe dùng hằng ngày không được tính. Chỉ khi bạn có nhiều hơn một xe thì chiếc thứ hai trở đi mới có thể đưa vào, và phải chứng minh chiếc chính không bị tính.
Tài sản phải chuyển thành tiền được trong khoảng một năm. Đây là tiêu chí chung: tài sản khó bán, tranh chấp, đồng sở hữu không đồng thuận, hoặc chỉ là phần vốn trong một doanh nghiệp không có thị trường thì dễ bị bỏ qua.
Tài sản của chính người được bảo lãnh, kể cả ở Việt Nam
Mẫu I-864 cho phép tính tài sản của người được bảo lãnh, không chỉ của người bảo lãnh. Đây là chi tiết nhiều gia đình Việt bỏ sót: cha mẹ sắp sang Mỹ có sổ tiết kiệm, có nhà hoặc đất đứng tên ở Việt Nam, hoàn toàn có thể dùng để bù phần thiếu, miễn là chứng minh được quyền sở hữu và khả năng chuyển thành tiền.
Thực tế, tài sản ở Việt Nam đòi giấy tờ kỹ hơn. Sổ tiết kiệm cần xác nhận số dư của ngân hàng, có bản dịch tiếng Anh. Nhà đất cần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản định giá có căn cứ, và cách quy đổi sang đô la nêu rõ tỷ giá dùng ở ngày nào. Viên chức có quyền nghi ngờ một bản định giá cao bất thường, hoặc một mảnh đất chung của nhiều anh chị em mà người được bảo lãnh chỉ có một phần.
Ví dụ giả định: bà Lan, mẹ anh Phúc, có sổ tiết kiệm tương đương 15.000 USD đứng tên bà từ ba năm nay. Phần tài sản này cộng với tài sản của anh Phúc. Điều cần tránh là gom tiền của họ hàng vào sổ của bà vài tuần trước khi nộp: tiền mới vào, không giải thích được nguồn gốc, dễ bị hỏi và nếu khai không trung thực thì hậu quả nặng hơn nhiều so với việc phải tìm người đồng bảo trợ.
Chuẩn bị bộ chứng từ tài sản cho gọn
Viên chức xem hàng chục hồ sơ một ngày, nên cách trình bày ảnh hưởng tới việc họ có phải hỏi thêm hay không. Một bộ chứng từ tài sản rõ ràng thường có:
- Một trang tóm tắt tự lập: liệt kê từng tài sản, chủ sở hữu, giá trị, nợ gắn kèm, giá trị ròng và tổng cộng, ghi rõ phần thiếu và bội số bạn dùng.
- Sao kê nhiều tháng cho từng tài khoản, đánh dấu số dư cuối kỳ khớp với con số trong trang tóm tắt.
- Với nhà: bản định giá, giấy tờ sở hữu, sao kê khoản vay còn lại; với chứng khoán: sao kê của công ty môi giới.
- Với tài sản ở Việt Nam: giấy tờ gốc, bản dịch, cách quy đổi tỷ giá và ngày quy đổi.
- Nếu có khoản tiền lớn mới chuyển vào: giấy tờ giải thích nguồn, ví dụ hợp đồng bán tài sản, quà tặng có xác nhận.
- Điền đúng phần tài sản trong mẫu I-864 (và mẫu I-864A nếu thành viên hộ đóng góp tài sản), không chỉ đính kèm giấy tờ rời.
Nộp lên trung tâm NVC theo hướng dẫn hiện hành, sau đó mang bản gốc và bản cập nhật mới nhất khi đi phỏng vấn. Nếu từ lúc nộp tới lúc phỏng vấn số dư giảm đáng kể, hãy cập nhật chứ đừng để viên chức tự phát hiện.
Sai lầm hay gặp khi dùng tài sản
Quên nhân bội số. Trình 20.000 USD tiết kiệm để bù phần thiếu 7.000 USD trong khi bội số là năm lần, tức cần 35.000 USD. Hồ sơ sẽ bị đánh giá chưa đạt và nhận yêu cầu bổ sung.
Đưa vào giá trị nhà mà không trừ nợ. Nhà trị giá cao nhưng khoản vay còn gần bằng thì giá trị ròng nhỏ hơn nhiều. Tính theo giá trị ròng ngay từ đầu.
Dùng tài sản của người không ký đơn. Tiền của anh chị em không sống cùng hộ, không ký I-864A, không được tính vào tài sản của bạn. Họ muốn giúp thì phải trở thành người đồng bảo trợ với trách nhiệm riêng.
Cho rằng tài sản thay hẳn cho việc khai thuế. Người bảo lãnh vẫn phải nộp giấy tờ thuế theo yêu cầu, kể cả khi dựa chủ yếu vào tài sản. Không khai thuế là một lỗ hổng khác, tài sản không che được.
Bỏ qua cam kết dài hạn. Ký I-864 nghĩa là bạn chịu trách nhiệm tài chính đến khi người được bảo lãnh nhập tịch, có đủ thời gian làm việc theo quy định, rời Mỹ hẳn hoặc qua đời. Đem tài sản ra cam kết thì cũng nên hiểu rằng nếu người thân dùng một số trợ cấp công, cơ quan có thể đòi lại từ bạn.
Khi nào nên chọn người đồng bảo trợ thay vì tài sản
Tài sản không phải lúc nào cũng là đường tốt hơn. Nếu phần thiếu lớn, bội số năm lần đẩy con số cần có lên mức mà ít gia đình đạt được bằng tiền mặt. Khi đó một người đồng bảo trợ có thu nhập ổn định, khai thuế đầy đủ, thường là lựa chọn gọn hơn. Người đồng bảo trợ phải tự mình đạt ngưỡng cho hộ của họ cộng thêm người được bảo lãnh, và chịu trách nhiệm pháp lý như người bảo lãnh chính.
Trường hợp ngược lại: phần thiếu nhỏ, gia đình có tiền tiết kiệm sẵn, hoặc không muốn kéo người ngoài vào một cam kết nhiều năm, thì tài sản là đường sạch sẽ. Có gia đình kết hợp cả hai: người bảo lãnh chính dùng thu nhập cộng tài sản, đồng thời chuẩn bị sẵn một người đồng bảo trợ dự phòng nếu viên chức chưa thấy đủ.
Dù chọn đường nào, nguyên tắc là con số phải đúng, nguồn phải rõ, giấy tờ phải khớp nhau. Việc chứng minh tài chính chỉ là một phần trong quyết định của viên chức về khả năng trở thành gánh nặng xã hội, nên một bộ hồ sơ tài chính sạch giúp buổi phỏng vấn tập trung vào chuyện quan hệ gia đình thay vì chuyện tiền.
Câu hỏi thường gặp
Tài sản ở Việt Nam của người bảo lãnh có được tính không?
Có thể được tính nếu chứng minh được quyền sở hữu và khả năng chuyển thành tiền trong khoảng một năm. Bạn cần giấy tờ gốc, bản dịch tiếng Anh, bản định giá có căn cứ và cách quy đổi tỷ giá rõ ràng. Viên chức có thể đánh giá thấp tài sản khó bán hoặc đồng sở hữu.
Bội số ba lần áp dụng cho những ai?
Theo hướng dẫn mẫu I-864, bội số ba lần dành cho trường hợp người được bảo lãnh là vợ hoặc chồng của công dân Mỹ, hoặc con từ 18 tuổi trở lên của công dân Mỹ. Cha mẹ, anh chị em và các diện khác thường dùng bội số năm lần. Kiểm bản hướng dẫn hiện hành trên uscis.gov.
Có thể vừa dùng tài sản vừa có người đồng bảo trợ không?
Được. Người bảo lãnh chính có thể khai thu nhập cộng tài sản của mình, đồng thời có thêm người đồng bảo trợ nộp mẫu I-864 riêng. Mỗi người đồng bảo trợ phải tự đạt ngưỡng cho hộ của chính họ, không gộp phần thiếu của người này với người kia.
Tiền vừa chuyển vào tài khoản trước khi nộp có được tính không?
Về nguyên tắc vẫn là tài sản của bạn, nhưng một khoản lớn vừa xuất hiện sẽ khiến viên chức hỏi nguồn gốc. Bạn nên có giấy tờ giải thích như hợp đồng bán tài sản hoặc xác nhận quà tặng. Tiền mượn tạm để làm đẹp số dư là khai không trung thực và có thể dẫn tới hậu quả nặng.
Nhà đang ở có cần định giá chuyên nghiệp không?
Muốn tính giá trị ròng của nhà, bạn nên có bản định giá của người định giá có giấy phép hoặc tài liệu tương đương mà hướng dẫn mẫu đơn chấp nhận, kèm sao kê khoản vay còn lại. Giá ước tính từ trang mua bán nhà trên mạng thường không đủ thuyết phục.
Số dư giảm sau khi nộp NVC thì có sao không?
Viên chức đánh giá ở thời điểm phỏng vấn. Nếu số dư giảm xuống dưới mức cần có, hồ sơ có thể nhận yêu cầu bổ sung theo 221(g). Bạn nên mang sao kê mới nhất và chủ động bổ sung tài sản khác hoặc người đồng bảo trợ trước ngày phỏng vấn.
