Khi nộp hồ sơ thường trú qua Express Entry theo diện tay nghề liên bang (FSW) hoặc diện thợ tay nghề (FST), bạn phải chứng minh có đủ quỹ định cư để tự lo cho bản thân và gia đình trong thời gian đầu ở Canada. Đây không phải lệ phí, không ai thu số tiền đó; nó là bằng chứng bạn sẽ không phải dựa vào trợ cấp ngay khi đặt chân tới. Mức yêu cầu tính theo số thành viên gia đình và được IRCC cập nhật hằng năm.
Nghe đơn giản, nhưng đây là phần hồ sơ người Việt hay bị yêu cầu bổ sung: tiền nằm ở nhiều sổ tiết kiệm, tiền vừa chuyển vào một khoản lớn không rõ nguồn, thư ngân hàng thiếu số dư trung bình, hoặc người nộp tính nhầm quy mô gia đình. Bài dưới đây đi qua ai phải chứng minh, tiền nào được tính, thư ngân hàng cần những gì và cách xử lý các tình huống thường gặp. Mức tiền cụ thể của năm hiện tại bạn tra trên canada.ca.
Ai phải chứng minh và ai được miễn
Diện FSW và FST. Người nộp theo hai diện này phải chứng minh quỹ định cư, trừ trường hợp được miễn nêu dưới. Đây là điều kiện đủ điều kiện, không phải điểm cộng: thiếu tiền là hồ sơ không đạt.
Diện Kinh nghiệm Canada (CEC). Người được mời theo CEC không phải chứng minh quỹ định cư. Lý do là họ đã sống và làm việc ở Canada. Tuy vậy, khi tạo hồ sơ, bạn vẫn có thể được hỏi số tiền đang có; khai trung thực, đừng bỏ trống.
Người có lời mời làm việc hợp lệ và được phép làm việc tại Canada. Nếu bạn đang được phép làm việc ở Canada và có lời mời làm việc hợp lệ theo quy định của Express Entry, bạn được miễn chứng minh quỹ dù nộp theo FSW hay FST. Cả hai điều kiện phải cùng có; chỉ có thư mời làm việc mà đang ở Việt Nam thì chưa được miễn.
Người có đề cử tỉnh bang. Đề cử tỉnh bang không tự động miễn quỹ ở tầng liên bang nếu bạn được mời theo FSW. Nhiều tỉnh còn có yêu cầu quỹ riêng ở tầng tỉnh. Bạn nên đọc cả hướng dẫn của tỉnh lẫn của IRCC.
Mức yêu cầu tính theo quy mô gia đình
IRCC công bố một bảng mức quỹ theo số người trong gia đình, thường cập nhật vào giữa năm. Ví dụ, mức cho một người trong năm 2025 vào khoảng mười lăm nghìn đô Canada, và mỗi người thêm vào gia đình làm mức tăng thêm một khoản. Con số này chỉ để bạn hình dung độ lớn; mức đúng cho năm bạn nộp phải tra trên canada.ca, vì nó thay đổi theo chuẩn thu nhập thấp của Canada.
Điều quan trọng hơn con số là cách đếm quy mô gia đình. Quy mô gia đình gồm bạn, vợ hoặc chồng, con phụ thuộc của bạn, và con phụ thuộc của vợ hoặc chồng. Nhiều người chỉ đếm những ai đi cùng, trong khi hướng dẫn tính cả thành viên gia đình không đi theo. Ví dụ, nếu bạn sang trước một mình nhưng đã có vợ và một con ở Việt Nam, quy mô gia đình là ba người, không phải một.
Mức cũng phải được duy trì. Bạn khai số tiền khi tạo hồ sơ, chứng minh khi nộp hồ sơ thường trú, và phải còn có số tiền đó khi nhập cảnh để nhận thường trú. Nếu số dư tụt xuống dưới mức yêu cầu trong lúc hồ sơ đang xét, bạn phải thông báo cho IRCC, vì điều kiện không còn thoả.
Tiền nào được tính, tiền nào không
Được tính. Tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm đứng tên bạn hoặc đứng tên chung với vợ chồng, chứng chỉ tiền gửi, các khoản đầu tư rút ra được thành tiền mặt trong thời gian ngắn như cổ phiếu niêm yết hay trái phiếu. Nguyên tắc là tiền phải sẵn có, chuyển được ra nước ngoài và không bị ràng buộc bởi nợ.
Không được tính. Giá trị nhà, đất, xe, vàng cất ở nhà, cổ phần trong công ty tư nhân chưa bán. Tiền đứng tên cha mẹ, anh chị em dù họ hứa cho. Tiền vay mượn: nếu khoản tiền đi kèm một món nợ, phần nợ phải được trừ ra.
Tiền được tặng. Cha mẹ tặng tiền là chuyện bình thường. Để được tính, khoản tiền phải đã chuyển sang tên bạn, nằm trong tài khoản của bạn, và tốt nhất có thư tặng cho ghi rõ đây là quà, không phải khoản phải hoàn trả. Thư tặng không thay được việc chuyển tiền thật.
Tiền ở nhiều ngân hàng. Bạn có thể cộng nhiều tài khoản ở nhiều ngân hàng, miễn mỗi tài khoản có thư xác nhận riêng. Tiền đồng Việt Nam được quy đổi theo tỷ giá tại thời điểm nộp; nên để dư một khoảng cho biến động tỷ giá.
Thư xác nhận ngân hàng phải có gì
Thư xác nhận là giấy tờ chính. Thư thiếu thông tin là lý do phổ biến khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc bị đánh giá là không chứng minh được quỹ. Theo hướng dẫn của IRCC, thư từ mỗi ngân hàng nên có:
- In trên giấy có tiêu đề chính thức của ngân hàng, có thông tin liên hệ của chi nhánh và chữ ký của cán bộ ngân hàng.
- Họ tên chủ tài khoản đúng như hộ chiếu.
- Liệt kê mọi tài khoản và khoản nợ hiện có, gồm cả thẻ tín dụng và khoản vay.
- Với mỗi tài khoản: số tài khoản, ngày mở tài khoản, số dư hiện tại.
- Số dư trung bình của sáu tháng gần nhất cho mỗi tài khoản.
- Bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp; nếu ngân hàng chỉ cấp tiếng Việt thì cần bản dịch theo chuẩn IRCC.
Thư chỉ ghi "số dư tại ngày xác nhận" mà thiếu số dư trung bình sáu tháng là lỗi rất phổ biến với ngân hàng ở Việt Nam, vì mẫu xác nhận số dư thông thường không có dòng này. Bạn nên nói rõ yêu cầu với chi nhánh và mang theo danh sách mục cần có.
Sổ tiết kiệm có kỳ hạn thường được ngân hàng cấp xác nhận riêng. Bạn nên xin kèm sao kê để cán bộ di trú thấy dòng tiền, không chỉ thấy một con số tại một ngày.
Khoản tiền lớn vừa vào tài khoản: giải thích thế nào
Tình huống hay gặp: số dư trung bình sáu tháng thấp hơn số dư hiện tại vì gia đình vừa bán một mảnh đất, rút một sổ tiết kiệm đáo hạn, hoặc cha mẹ vừa tặng tiền. Đây không phải điều cấm. Điều cán bộ cần là hiểu tiền từ đâu ra. Một khoản lớn xuất hiện không có giải thích dễ bị nghi là tiền mượn để chứng minh rồi trả lại.
Cách xử lý đúng là kèm bằng chứng nguồn: hợp đồng mua bán đất đã công chứng và giấy tờ chuyển tiền, sổ tiết kiệm đáo hạn có ngày tất toán, thư tặng cho kèm sao kê chuyển khoản của người tặng. Một đoạn giải thích ngắn, ghi số tiền, ngày và nguồn, đặt ngay cạnh thư ngân hàng giúp người đọc hồ sơ nắm nhanh.
Ví dụ giả định: anh Phong và vợ có sổ tiết kiệm đứng tên anh với số dư ổn định trong một năm, cộng thêm một khoản mẹ vợ chuyển sang tên chị hai tháng trước khi nộp. Hồ sơ gồm thư xác nhận của hai ngân hàng, sao kê cho thấy dòng chuyển từ tài khoản của bà sang tài khoản của chị, thư tặng cho có chữ ký của bà và ghi rõ không hoàn lại. Hồ sơ như vậy rõ ràng; ngược lại, chỉ nộp thư xác nhận số dư mà không giải thích dòng tiền là để cán bộ tự đoán.
Điều tuyệt đối tránh là vay tiền ngắn hạn để "nuôi sổ" rồi trả lại sau khi có xác nhận. Ngoài việc tiền không đáp ứng điều kiện không bị ràng buộc nợ, đây là khai không trung thực và có thể dẫn tới cấm nộp hồ sơ trong nhiều năm.
Sai lầm hay gặp với quỹ định cư
Khai số tiền trong hồ sơ Express Entry cao hơn thực tế. Có người khai sẵn một con số "cho an toàn" khi tạo hồ sơ, định bụng sẽ gom đủ trước khi được mời. Nếu được mời sớm hơn dự kiến, con số khai và giấy tờ không khớp, và hồ sơ có nguy cơ bị đánh giá khai sai. Nên khai đúng số tiền đang có và cập nhật hồ sơ khi số tiền thay đổi.
Bỏ sót khoản nợ. Thư ngân hàng phải liệt kê cả nợ. Người có khoản vay mua nhà, vay tiêu dùng hay dư nợ thẻ tín dụng ở cùng ngân hàng mà thư không ghi, cán bộ có thể đặt câu hỏi khi đối chiếu với giấy tờ khác như hồ sơ thuế hay sao kê.
Dùng tài khoản đứng tên công ty. Tiền trong tài khoản doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp một chủ của bạn, không phải tiền cá nhân sẵn có. Muốn tính, bạn phải rút về tài khoản cá nhân theo đúng thủ tục kế toán và thuế, có chứng từ.
Quy đổi tỷ giá sát nút. Đồng Canada và tiền đồng Việt Nam đều dao động. Một hồ sơ đủ tiền vào ngày tạo hồ sơ có thể thiếu một ít vào ngày nộp nếu tỷ giá biến động. Nên để dư một khoản đủ cho dao động tỷ giá và cho phí sinh hoạt phát sinh trong thời gian chờ.
Tách quỹ ra nhiều tên không cần thiết. Tiền đứng tên vợ chồng được cộng chung, nhưng tiền đứng tên con đã trưởng thành, hay người thân, thì không. Gom tiền về tên vợ chồng trước, đủ sớm để dòng tiền có thời gian ổn định trong sao kê.
Khi nhập cảnh: mang tiền theo và khai báo
Bạn không cần mang toàn bộ quỹ định cư bằng tiền mặt. Phần lớn người mới đến giữ tiền trong tài khoản ở Việt Nam rồi chuyển dần sang tài khoản ở Canada theo quy định chuyển tiền ra nước ngoài của Việt Nam, hoặc mở tài khoản ngân hàng Canada từ trước. Cán bộ biên giới có thể hỏi bạn đang có bao nhiêu tiền, nên mang theo bản sao thư ngân hàng mới nhất.
Nếu bạn mang theo tiền mặt hoặc giấy tờ có giá trị tương đương từ mười nghìn đô Canada trở lên khi nhập cảnh, bạn phải khai với cơ quan biên giới Canada. Khai báo không có nghĩa là bị đánh thuế; không khai mới là vấn đề, vì tiền có thể bị tạm giữ. Đồng thời, ở chiều đi, quy định của Việt Nam về mang ngoại tệ và tiền đồng khi xuất cảnh cũng có ngưỡng khai báo riêng — bạn kiểm quy định hiện hành trước khi ra sân bay.
Một lưu ý thực tế: chuyển một khoản lớn ra nước ngoài cần hồ sơ chứng minh mục đích ở ngân hàng Việt Nam, như giấy xác nhận thường trú hoặc hồ sơ định cư. Bạn nên hỏi ngân hàng trước vài tuần để biết họ yêu cầu những giấy tờ gì, tránh trường hợp đã sang Canada mà tiền chưa chuyển được.
Câu hỏi thường gặp
Diện CEC có cần chứng minh quỹ định cư không?
Không. Người được mời theo diện Kinh nghiệm Canada được miễn chứng minh quỹ định cư. Nếu bạn đủ điều kiện nhiều chương trình và được mời theo FSW thì vẫn phải chứng minh, trừ khi có lời mời làm việc hợp lệ và đang được phép làm việc tại Canada.
Tiền đứng tên cha mẹ có được tính không?
Không được tính nếu vẫn đứng tên cha mẹ. Muốn được tính, cha mẹ phải chuyển tiền sang tài khoản đứng tên bạn hoặc vợ chồng bạn, kèm thư tặng cho và bằng chứng chuyển khoản. Lời hứa sẽ cho tiền không có giá trị chứng minh.
Giá trị nhà đất ở Việt Nam có thay được quỹ định cư không?
Không. Bất động sản không phải tiền sẵn có để dùng ngay. Nếu bạn bán nhà để có quỹ, khoản tiền thu về sau khi bán, nằm trong tài khoản của bạn và có giấy tờ nguồn rõ ràng, mới được tính.
Số dư phải giữ đến bao giờ?
Bạn phải có đủ quỹ khi nộp hồ sơ thường trú và khi nhập cảnh nhận thường trú. Nếu trong thời gian chờ số dư giảm xuống dưới mức yêu cầu, bạn cần thông báo cho IRCC. Kế hoạch an toàn là để dư một khoản so với mức tối thiểu.
Mức quỹ định cư năm nay là bao nhiêu?
Mức được IRCC công bố theo quy mô gia đình và cập nhật hằng năm, thường vào khoảng giữa năm. Bạn tra bảng hiện hành trên canada.ca tại thời điểm tạo hồ sơ và tại thời điểm nộp hồ sơ, vì hai thời điểm có thể rơi vào hai năm khác nhau.