CR1 là visa định cư Mỹ cấp cho vợ hoặc chồng của công dân Mỹ khi cuộc hôn nhân chưa tròn hai năm tính tới ngày người được bảo lãnh nhập cảnh. Người vào Mỹ bằng CR1 nhận thẻ xanh có điều kiện hạn hai năm, rồi cùng người phối ngẫu nộp đơn I-751 để gỡ điều kiện. Nếu hôn nhân đã đủ hai năm vào ngày nhập cảnh, visa là IR1 và thẻ xanh có hạn mười năm ngay từ đầu.
Phần khung này không đổi từ 2019. Thứ đã đổi là cách làm hồ sơ và vài quy định đi kèm: hồ sơ ở Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC) gần như chuyển hẳn sang nộp điện tử, biểu phí của USCIS được điều chỉnh lớn năm 2024, giấy biên nhận I-751 được kéo dài hiệu lực, còn quy định về gánh nặng xã hội thì siết rồi gỡ. Bài này đi qua từng điểm, nói rõ cái gì của 2019 nay không còn đúng, để bạn không làm theo hướng dẫn cũ đang trôi nổi trên mạng.
Bảng đối chiếu: thông tin 2019 và hiện nay
Nhiều bài viết cũ về CR1 vẫn được chia sẻ trong các nhóm. Bảng dưới gom những điểm hay gây nhầm nhất. Cột "hiện nay" là nguyên tắc tính tới thời điểm viết; chi tiết từng khoản bạn kiểm lại trên uscis.gov và travel.state.gov trước khi nộp.
| Nội dung | Cách hiểu phổ biến năm 2019 | Hiện nay |
|---|---|---|
| Nộp giấy tờ ở NVC | Nhiều hồ sơ còn gửi bản giấy qua bưu điện | Tải bản quét lên tài khoản trực tuyến của NVC; bản gốc mang theo ngày phỏng vấn |
| Lệ phí USCIS cho I-130 | Theo biểu phí cũ | Biểu phí mới có hiệu lực từ 1/4/2024; nộp trực tuyến thường rẻ hơn nộp giấy; tra số tiền ở trang biểu phí của uscis.gov |
| Gánh nặng xã hội | Quy định siết chặt năm 2019 làm nhiều người lo phải chứng minh cả tài sản riêng | Quy định 2019 đã bị gỡ năm 2021; đơn bảo trợ I-864 vẫn là trụ cột của phần tài chính |
| Giấy biên nhận I-751 | Kéo dài tình trạng thường trú thêm 12 rồi 18 tháng | Từ đầu năm 2023 USCIS kéo dài hiệu lực biên nhận lên 48 tháng kể từ ngày thẻ hết hạn |
| Nhận thẻ xanh | Nhiều người tưởng nhận thẻ tại sân bay | Thẻ được gửi qua bưu điện về địa chỉ ở Mỹ sau khi đóng phí USCIS Immigrant Fee |
| Thời gian chờ | Hay được nêu một con số cố định | Biến động theo từng giai đoạn; xem trang thời gian xử lý của USCIS và lịch của Lãnh sự quán |
Điểm cần ghi nhớ từ bảng: các con số trong bài viết năm 2019 gần như đều đã cũ. Bài nào ghi một mức phí hay một số tháng chờ mà không kèm năm và nguồn, bạn nên xem như tham khảo lịch sử, không dùng để lập kế hoạch.
CR1 hay IR1 được quyết định vào ngày nào
Hiểu lầm phổ biến nhất về CR1 là cho rằng loại visa phụ thuộc vào ngày nộp đơn I-130 hoặc ngày phỏng vấn. Thực ra mốc tính là ngày người được bảo lãnh được nhận vào Mỹ với tư cách thường trú. Nếu vào ngày đó hôn nhân chưa đủ hai năm, bạn nhận thẻ có điều kiện. Viên chức lãnh sự sẽ ghi loại visa theo ngày cấp, nhưng nếu bạn chần chừ chưa bay và ngày nhập cảnh rơi sau mốc hai năm, tình trạng thực tế khi vào cửa khẩu có thể là thường trú không điều kiện.
Vì vậy có cặp vợ chồng hỏi có nên "đợi qua mốc hai năm rồi mới bay" để khỏi làm I-751. Về lý thuyết, nếu visa còn hạn và mốc hai năm chỉ cách vài tuần, chuyện này có thể xảy ra. Nhưng visa định cư thường chỉ có hiệu lực tối đa sáu tháng và đi theo hạn của kết quả khám sức khoẻ; kéo dài hơn thì visa hết hạn, phải xin lại, tốn kém và rủi ro hơn nhiều so với một đơn I-751.
Một hệ quả khác: con riêng của người được bảo lãnh không tự động đi theo. Diện vợ chồng công dân Mỹ là diện thân nhân trực hệ, mà thân nhân trực hệ không có người phụ thuộc đi kèm. Con riêng chỉ được bảo lãnh theo diện con của công dân (CR2 hoặc IR2) nếu cuộc hôn nhân được đăng ký trước khi đứa trẻ tròn 18 tuổi, và người bảo lãnh phải nộp một đơn I-130 riêng cho từng con. Nhiều gia đình nộp đơn cho vợ hoặc chồng xong mới biết điều này, làm con đi sau cả năm.
Quy trình CR1 hiện nay, từng chặng
Thứ tự các chặng giữ nguyên so với 2019, chỉ khác ở cách nộp và nơi theo dõi. Dưới đây là đường đi của một hồ sơ điển hình cho người đang ở Việt Nam.
- Người bảo lãnh là công dân Mỹ nộp đơn I-130 cho vợ hoặc chồng tại USCIS, trực tuyến hoặc bằng giấy, kèm chứng minh quốc tịch, giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ chấm dứt các cuộc hôn nhân trước và bằng chứng quan hệ thật.
- USCIS duyệt đơn và chuyển sang NVC. NVC mở hồ sơ, gửi mã số và hướng dẫn đăng nhập. Hai khoản phí ở chặng này là phí xử lý visa định cư và phí đơn bảo trợ tài chính, đóng trực tuyến.
- Người được bảo lãnh điền đơn DS-260 trực tuyến. Người bảo lãnh lập đơn I-864, kèm hồ sơ thuế năm gần nhất; nếu thu nhập không đủ thì thêm người đồng bảo trợ.
- Tải lên NVC bản quét giấy tờ hộ tịch, lý lịch tư pháp, hộ chiếu. NVC rà xem hồ sơ đủ chưa; đủ thì xếp lịch phỏng vấn tại Lãnh sự quán Mỹ ở TP.HCM.
- Khám sức khoẻ tại phòng khám được Lãnh sự chỉ định, đăng ký nhận lại hộ chiếu, rồi đi phỏng vấn với bản gốc mọi giấy tờ đã tải lên.
- Được cấp visa thì đóng phí USCIS Immigrant Fee trước khi bay, nhập cảnh trong thời hạn visa. Thẻ xanh có điều kiện được gửi tới địa chỉ ở Mỹ đã khai.
- Trong 90 ngày trước khi thẻ hai năm hết hạn, hai vợ chồng cùng nộp I-751 để gỡ điều kiện.
Mỗi chặng có thể phát sinh yêu cầu bổ sung. Ở USCIS là thư yêu cầu bằng chứng; ở Lãnh sự là quyết định tạm từ chối theo điều 221(g) kèm danh sách giấy cần nộp thêm. Trả lời đúng và đủ ngay lần đầu thường giúp tiết kiệm nhiều tháng.
Bằng chứng hôn nhân thật: thứ không hề thay đổi
Nếu có một phần của hồ sơ CR1 mà bài viết năm 2019 và hôm nay giống nhau hoàn toàn, đó là yêu cầu chứng minh hôn nhân thật. Luật Mỹ phân biệt hôn nhân hợp pháp về hình thức với hôn nhân bona fide, tức là hai người cưới nhau để cùng chung sống chứ không nhằm mục đích di trú. Giấy đăng ký kết hôn chỉ trả lời câu hỏi thứ nhất.
Bằng chứng cho câu hỏi thứ hai thường gồm: ảnh qua nhiều thời điểm và có người thân hai bên, lịch sử liên lạc kéo dài, vé máy bay và dấu nhập cảnh cho thấy những lần thăm nhau, giấy tờ tài chính chung nếu có, con chung nếu có. Không có danh sách bắt buộc, và số lượng không thay được tính nhất quán: một trăm tấm ảnh chụp trong một buổi chiều có giá trị kém hơn hai mươi tấm trải qua hai năm.
Lãnh sự đặc biệt chú ý những hồ sơ có chênh lệch lớn về tuổi, không chung ngôn ngữ, gặp nhau rất ít trước khi cưới, người bảo lãnh từng bảo lãnh vợ hoặc chồng khác, hoặc người được bảo lãnh từng bị từ chối visa. Những yếu tố này không làm hồ sơ hỏng, nhưng bạn nên chuẩn bị giải thích được bằng lời của mình và có giấy tờ đi kèm. Kết hôn giả để lấy thẻ xanh là gian lận nặng: người bị kết luận có thể bị cấm nhập cảnh vĩnh viễn, người bảo lãnh có thể bị truy cứu, và một hồ sơ từng bị xác định là hôn nhân giả sẽ chặn mọi đơn I-130 sau này cho người đó.
I-751: chặng thứ hai mà nhiều người quên
Thời hạn nộp. Đơn I-751 nộp trong khoảng 90 ngày trước ngày thẻ có điều kiện hết hạn. Nộp sớm hơn thì bị trả lại; quá hạn mà không có lý do chính đáng thì tình trạng thường trú có thể chấm dứt và hồ sơ bị chuyển sang thủ tục trục xuất.
Nộp chung là mặc định. Hai vợ chồng cùng ký đơn và nộp bằng chứng cho thấy hôn nhân vẫn tiếp diễn sau khi sang Mỹ: hợp đồng thuê hoặc mua nhà chung, tài khoản ngân hàng chung, bảo hiểm ghi tên nhau, khai thuế chung, giấy khai sinh con chung.
Khi không nộp chung được. Nếu đã ly hôn, bị bạo hành, người phối ngẫu qua đời, hoặc việc mất thường trú gây khó khăn cực độ, người có thẻ được nộp I-751 kèm đơn xin miễn yêu cầu nộp chung. Ly hôn không làm mất quyền gỡ điều kiện, miễn chứng minh được lúc cưới là thật.
Biên nhận là giấy tờ tạm. Biên nhận I-751 cùng thẻ hết hạn là bằng chứng bạn vẫn còn thường trú trong thời gian chờ, dùng để đi làm và đi lại. Hiệu lực của biên nhận đã được kéo dài lên 48 tháng từ năm 2023 vì hồ sơ tồn đọng; trước khi xuất cảnh dài ngày, kiểm lại chữ ghi trên biên nhận của chính bạn.
Gộp với nhập tịch. Người có thẻ qua hôn nhân với công dân Mỹ có thể nộp nhập tịch sau ba năm nếu vẫn chung sống và đủ các điều kiện khác. Nếu I-751 chưa được duyệt khi nộp N-400, USCIS có thể xét hai đơn cùng lúc, nhưng bạn vẫn phải có đơn I-751 đang chờ hợp lệ.
Tài chính: I-864 sau khi quy định 2019 bị gỡ
Năm 2019 là năm nhiều gia đình lo lắng nhất về tài chính vì quy định mới về gánh nặng xã hội. Thời đó có hướng dẫn yêu cầu người được bảo lãnh khai cả tình trạng sức khoẻ, tài sản, trình độ tiếng Anh, và có lúc Lãnh sự yêu cầu thêm bảo hiểm y tế. Các quy định này đã bị gỡ bỏ năm 2021; bộ quy định hiện hành của Bộ An ninh Nội địa Mỹ ban hành cuối năm 2022 quay về tiêu chí gần với cách làm trước 2019.
Điều đó không có nghĩa phần tài chính đơn giản. Người bảo lãnh vẫn phải ký đơn I-864 và chứng minh thu nhập đạt ít nhất 125% mức chuẩn nghèo liên bang theo số người trong hộ, trừ trường hợp người bảo lãnh đang tại ngũ thì ngưỡng là 100%. Mức chuẩn được cập nhật hằng năm trong bảng I-864P trên uscis.gov. Thu nhập không đủ có thể bù bằng tài sản quy đổi, bằng thu nhập của người trong hộ ký thêm đơn I-864A, hoặc bằng một người đồng bảo trợ.
Điểm nhiều người Việt bỏ qua: I-864 là cam kết có hiệu lực pháp lý, kéo dài tới khi người được bảo lãnh nhập tịch, tích luỹ đủ 40 quý làm việc tại Mỹ, rời Mỹ vĩnh viễn hoặc qua đời. Ly hôn không chấm dứt cam kết này. Với một cuộc hôn nhân mới cưới, người bảo lãnh nên hiểu rõ trước khi ký.
Lời khuyên khi bạn đang đọc một hướng dẫn CR1 cũ
Nếu bạn tìm đến bài này từ một đường dẫn cũ, có thể bạn đang cầm một danh sách giấy tờ hay một bảng chi phí từ vài năm trước. Đây là cách dùng nó an toàn.
- Giữ phần khung (I-130, NVC, DS-260, I-864, khám sức khoẻ, phỏng vấn, I-751) vì phần này vẫn đúng.
- Bỏ mọi con số về lệ phí và thời gian chờ; tra lại trên trang biểu phí của uscis.gov, trang phí visa của travel.state.gov và trang thời gian xử lý của USCIS.
- Bỏ hướng dẫn gửi bưu điện cho NVC; hiện bạn làm qua tài khoản trực tuyến và chỉ mang bản gốc ngày phỏng vấn.
- Kiểm lại phiên bản mẫu đơn: USCIS thay phiên bản đơn định kỳ, nộp bản cũ là bị trả hồ sơ.
- Kiểm lại danh sách tiêm chủng bắt buộc khi khám sức khoẻ, vì danh sách này do cơ quan y tế Mỹ điều chỉnh theo từng thời kỳ.
- Nếu bạn đang có hồ sơ dở dang từ trước, tra tình trạng bằng số biên nhận ở USCIS hoặc mã hồ sơ ở NVC; hồ sơ không bị huỷ chỉ vì quy định đổi, nhưng có thể được yêu cầu cập nhật giấy tờ đã quá hạn.
Với những tình huống không nằm trong khuôn mẫu như từng bị từ chối visa, từng ở quá hạn tại Mỹ hay có án tích, một buổi tư vấn với luật sư di trú có giấy phép tại Mỹ đáng giá hơn mọi bài viết tổng hợp.
Câu hỏi thường gặp
Visa CR1 có cho phép người được bảo lãnh đi làm ngay khi sang Mỹ không?
Có. Người vào Mỹ bằng CR1 là thường trú nhân có điều kiện từ lúc nhập cảnh. Con dấu trên hộ chiếu cùng visa định cư là bằng chứng tạm thời về tình trạng trong khoảng một năm cho tới khi thẻ xanh được gửi tới, đủ để đi làm và xin số an sinh xã hội.
Đã có hồ sơ K-1 đang chờ mà muốn cưới ở Việt Nam rồi chuyển sang CR1 thì sao?
Hai diện không chuyển qua lại được. Khi đã kết hôn, hồ sơ K-1 mất căn cứ và người bảo lãnh phải nộp đơn I-130 mới cho diện vợ chồng, xếp hàng lại từ đầu ở USCIS. Nên quyết định chọn diện nào trước khi tổ chức đăng ký kết hôn.
Thẻ xanh hai năm hết hạn mà chưa nhận kết quả I-751 thì có được về Việt Nam không?
Được, nếu bạn mang theo thẻ hết hạn cùng biên nhận I-751 còn hiệu lực. Cặp giấy này được chấp nhận để quay lại Mỹ. Tránh ở ngoài Mỹ quá lâu, vì vắng mặt kéo dài có thể bị xem là từ bỏ thường trú và ảnh hưởng thời gian tính để nhập tịch.
Người bảo lãnh là thường trú nhân thì vợ chồng có được đi diện CR1 không?
Không. CR1 và IR1 chỉ dành cho vợ hoặc chồng của công dân Mỹ. Thường trú nhân bảo lãnh vợ chồng theo diện F2A, phải chờ theo lịch chiếu khán. Nếu người bảo lãnh nhập tịch trong lúc hồ sơ đang chờ, hồ sơ được chuyển sang diện vợ chồng công dân mà không phải nộp lại.
Bài viết năm 2019 nói cần chứng minh bảo hiểm y tế, giờ còn không?
Yêu cầu chứng minh bảo hiểm y tế trước khi cấp visa định cư từng được ban hành cuối năm 2019 nhưng bị toà án chặn và sau đó bị thu hồi. Hiện bạn không phải nộp bảo hiểm y tế để được cấp visa, nhưng nên tự mua bảo hiểm ngay khi sang Mỹ vì chi phí y tế ở Mỹ rất cao.
Con riêng 19 tuổi của vợ có đi cùng hồ sơ CR1 được không?
Không đi kèm được, và cũng không thể bảo lãnh theo diện con riêng của công dân nếu cuộc hôn nhân được đăng ký sau khi cháu tròn 18 tuổi. Đường còn lại là chờ mẹ cháu có thẻ xanh rồi bảo lãnh cháu theo diện con độc thân của thường trú nhân, có thời gian chờ theo lịch chiếu khán.
