Người Việt sang Úc thăm con cháu, anh chị em dùng visa khách thăm subclass 600, và có hai luồng để chọn: luồng Tourist (người xin tự nộp, người thân ở Úc chỉ gửi thư mời) và luồng Sponsored Family (người thân là công dân hoặc thường trú nhân Úc đứng bảo trợ chính thức). Không có loại visa riêng mang tên "visa thăm thân"; đó là cách gọi phổ biến của visa 600 với mục đích thăm người thân.
Chọn luồng nào phụ thuộc vào hồ sơ của người sang thăm và tình trạng của người ở Úc. Luồng Tourist linh hoạt hơn, nộp được cả khi đang ở Úc. Luồng Sponsored Family có thể giúp hồ sơ khó hơn được xét kỹ trong một khuôn khổ có người chịu trách nhiệm, nhưng đổi lại người bảo trợ phải được duyệt trước và có thể phải ký quỹ. Bài này so sánh hai luồng, hướng dẫn thư mời, bảo hiểm, thời gian ở, và lựa chọn cho cha mẹ muốn ở lâu.
So sánh luồng Tourist và Sponsored Family
Bảng tóm tắt khác biệt chính tính đến thời điểm viết; chi tiết từng luồng đăng trên trang subclass 600 tại immi.homeaffairs.gov.au.
| Tiêu chí | Luồng Tourist | Luồng Sponsored Family |
|---|---|---|
| Ai đứng đơn | Người sang thăm tự nộp | Người thân ở Úc nộp đơn bảo trợ trước, sau đó người sang thăm nộp visa |
| Người ở Úc cần là | Bất kỳ ai, thậm chí không cần người thân; thư mời chỉ là bằng chứng | Công dân Úc hoặc thường trú nhân, là người thân đủ điều kiện, được Bộ Nội vụ duyệt làm người bảo trợ |
| Nộp ở đâu | Từ Việt Nam hoặc khi đang ở Úc | Người xin phải ở ngoài Úc khi nộp |
| Thời gian ở | Thường 3, 6 hoặc 12 tháng mỗi lần | Tối đa 12 tháng |
| Ký quỹ | Không có | Có thể bị yêu cầu, hoàn lại nếu tuân thủ điều kiện visa |
| Quyền khiếu nại khi bị từ chối | Nộp từ ngoài Úc thường không có quyền xem xét lại | Người bảo trợ có thể đề nghị xem xét lại theo quy định |
Luồng Sponsored Family không phải đường tắt cho hồ sơ yếu. Nó có thêm một người chịu trách nhiệm, nhưng các tiêu chí khách thăm thật sự, sức khoẻ, nhân thân vẫn áp dụng đầy đủ.
Khi nào nên chọn luồng nào
Luồng Tourist hợp với người có hồ sơ ở Việt Nam rõ ràng: đang đi làm hoặc có lương hưu, có tài sản, từng đi nước ngoài và về đúng hạn. Người thân ở Úc chỉ cần gửi thư mời, giấy tờ tình trạng cư trú và, nếu chi trả, giấy tờ tài chính. Lợi thế lớn là người đang ở Úc có thể nộp visa mới trong nước nếu visa hiện tại không có điều kiện cấm ở thêm.
Luồng Sponsored Family thường được cân nhắc khi người thân ở Úc muốn đứng ra chịu trách nhiệm chính thức, hoặc khi hồ sơ người sang thăm có điểm Bộ Nội vụ có thể lo ngại về việc ở lại. Người bảo trợ cam kết hỗ trợ tài chính và bảo đảm người thân tuân thủ điều kiện visa. Ký quỹ, nếu bị yêu cầu, là cơ chế buộc trách nhiệm đó thành tiền: người sang thăm rời Úc đúng hạn thì tiền được hoàn, vi phạm thì có thể mất.
Một tiêu chí thực tế: nếu người bảo trợ đang giữ visa tạm thời (du học, visa làm việc), họ không đủ điều kiện làm người bảo trợ chính thức; khi đó chỉ còn luồng Tourist với thư mời.
Thư mời và giấy tờ phía người thân ở Úc
Thư mời viết gì. Ai mời, quan hệ thế nào, mục đích chuyến thăm (ví dụ thăm cháu mới sinh, dự lễ tốt nghiệp), thời gian dự kiến, nơi ở, ai chi trả những khoản nào. Thư nên cụ thể, có ngày tháng thật của sự kiện nếu có, ký tên và ghi thông tin liên lạc.
Giấy tờ tình trạng cư trú. Bản sao hộ chiếu Úc, giấy chứng nhận quốc tịch, hoặc thư cấp visa thường trú, hoặc visa tạm thời đang giữ. Viên chức muốn biết người mời đang ở Úc hợp pháp và còn ở đến khi chuyến thăm kết thúc.
Bằng chứng quan hệ. Giấy khai sinh của người ở Úc ghi tên cha mẹ, giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ hộ tịch khác. Giấy tờ Việt Nam cần dịch tiếng Anh.
Bằng chứng tài chính và chỗ ở. Nếu người mời chi trả: xác nhận việc làm, phiếu lương, sao kê. Nếu ở nhà người mời: hợp đồng thuê nhà hoặc giấy tờ sở hữu, để viên chức thấy có chỗ ở thật.
Giấy tờ phía người sang thăm. Vẫn cần như hồ sơ du lịch thường: công việc hoặc lương hưu, tài sản, gia đình còn lại ở Việt Nam. Thư mời mạnh không thay được ràng buộc của chính người xin.
Bảo hiểm y tế, khám sức khoẻ và cha mẹ lớn tuổi
Khách thăm không được hưởng Medicare của Úc, trừ một số trường hợp theo hiệp định chăm sóc sức khoẻ đối ứng mà Việt Nam không thuộc. Chi phí khám chữa bệnh ở Úc cho người không có bảo hiểm có thể rất lớn, và nợ viện phí với bệnh viện công có thể ảnh hưởng tới các lần xin visa sau. Vì vậy mua bảo hiểm y tế khách thăm là cần thiết, dù không phải hồ sơ nào cũng bị buộc.
Với người lớn tuổi hoặc người xin ở dài, Bộ Nội vụ thường gắn điều kiện buộc duy trì bảo hiểm y tế đầy đủ trong suốt thời gian ở Úc, và có thể yêu cầu khám sức khoẻ tại phòng khám chỉ định ở Việt Nam. Bệnh nền như tim mạch, tiểu đường, huyết áp không tự động làm hồ sơ bị từ chối, nhưng bạn phải khai thật và bảo hiểm phải bao được tình trạng đó hoặc bạn chấp nhận rủi ro tự chi trả.
Khi chọn bảo hiểm, đọc kỹ phần loại trừ bệnh có sẵn, mức chi trả nằm viện, thời gian chờ. Bảo hiểm du lịch ngắn ngày mua ở Việt Nam đôi khi không đủ cho chuyến thăm dài; có những sản phẩm bảo hiểm khách thăm được thiết kế riêng cho người ở Úc nhiều tháng.
Cha mẹ muốn ở lâu: visa 600 nhiều lần và visa 870
Nhiều gia đình muốn cha mẹ sang ở lâu để chăm cháu. Visa 600 có thể được cấp nhiều lần nhập cảnh với thời hạn dài hơn một năm cho cha mẹ của công dân hoặc thường trú nhân, nhưng thời gian ở mỗi lần vẫn bị giới hạn, và thường kèm điều kiện giới hạn tổng thời gian ở trong một khoảng nhiều tháng. Mức cụ thể do viên chức quyết định theo hồ sơ; kiểm hướng dẫn hiện hành trên immi.homeaffairs.gov.au.
Nếu cần ở dài hơn nữa, Úc có visa cha mẹ tạm thời có bảo trợ, subclass 870, cho cha mẹ ở Úc theo từng đợt nhiều năm. Visa này cần người con được duyệt làm người bảo trợ trước, lệ phí cao hơn nhiều so với visa 600, và yêu cầu bảo hiểm y tế suốt thời gian ở. Visa 870 không dẫn lên thường trú; muốn cha mẹ ở hẳn thì phải đi diện bảo lãnh cha mẹ thường trú, là một hồ sơ khác với hàng chờ dài.
Lựa chọn hợp lý phụ thuộc vào nhu cầu thật: thăm vài tháng mỗi năm thì visa 600 thường là đủ; giúp con chăm cháu liên tục nhiều năm thì cân nhắc 870; muốn đoàn tụ lâu dài thì tìm hiểu diện bảo lãnh cha mẹ trong danh mục Định cư Úc.
Trình tự hồ sơ luồng Sponsored Family
Luồng này có hai bước tách biệt, người ở Úc làm trước.
- Người ở Úc kiểm điều kiện bảo trợ: là công dân hoặc thường trú nhân, có quan hệ gia đình đủ điều kiện, đủ khả năng hỗ trợ.
- Người ở Úc nộp đơn bảo trợ (sponsorship) qua ImmiAccount kèm giấy tờ cư trú, quan hệ, tài chính.
- Khi đơn bảo trợ được duyệt hoặc theo hướng dẫn hiện hành, người sang thăm nộp visa 600 luồng Sponsored Family từ ngoài Úc, liên kết với đơn bảo trợ.
- Làm khám sức khoẻ, sinh trắc học nếu được yêu cầu; mua bảo hiểm y tế phù hợp.
- Nộp tiền ký quỹ nếu Bộ Nội vụ yêu cầu, theo hướng dẫn trong thư.
- Khi có visa, đọc kỹ điều kiện; sau chuyến thăm, rời Úc đúng hạn và làm thủ tục nhận lại tiền ký quỹ nếu có.
Nếu bị từ chối ở luồng này, người bảo trợ thường có quyền đề nghị Toà Xem xét Hành chính (Administrative Review Tribunal) xem xét lại trong thời hạn ghi trong thư từ chối. Đọc kỹ thời hạn ngay khi nhận thư.
Những lý do hồ sơ thăm thân hay bị từ chối
Người sang thăm không còn ràng buộc ở Việt Nam. Cha mẹ đã nghỉ hưu, không có lương hưu, các con đều ở nước ngoài, xin ở 12 tháng là hồ sơ viên chức đánh giá rủi ro ở lại cao. Cách giảm rủi ro là chứng minh nhà cửa, tài sản, người thân còn ở Việt Nam, lịch sử đi lại và về đúng hạn.
Thời gian xin quá dài so với mục đích. Dự lễ tốt nghiệp mà xin sáu tháng, thăm cháu mà xin một năm không có lý do cụ thể. Thời gian xin nên gắn với một mốc thật như ngày sinh dự kiến, ngày tốt nghiệp.
Thư mời chung chung. Thư không nói ai trả tiền, ở đâu, làm gì, như thể chép mẫu. Viên chức không có căn cứ để tin kế hoạch chuyến thăm.
Lịch sử visa của gia đình. Người thân từng đi rồi ở lại, từng có visa bị huỷ, hoặc người mời từng bảo trợ người khác không về đúng hạn đều làm hồ sơ mới khó hơn. Khai thật và giải thích thay vì giấu.
Sức khoẻ chưa được khai rõ. Bỏ trống câu hỏi sức khoẻ, không đi khám khi được yêu cầu hoặc khám quá hạn trả lời. Yêu cầu khám có hạn, trễ hạn là hồ sơ có thể bị quyết định trên những gì đang có.
Chuẩn bị cho chuyến thăm dài: những việc gia đình hay quên
Cha mẹ ở Úc nhiều tháng cần chuẩn bị thuốc điều trị bệnh mãn tính đủ dùng kèm đơn thuốc tiếng Anh, hồ sơ bệnh án tóm tắt để bác sĩ ở Úc đọc được khi cần, và danh sách liên lạc khẩn cấp. Thuốc mang theo phải khai báo theo quy định nhập cảnh; một số loại thuốc nam, thực phẩm chức năng có thành phần bị hạn chế.
Ở Việt Nam, người đi lâu nên sắp xếp người trông nhà, thanh toán định kỳ các khoản như điện nước, và nếu còn đi làm thì có văn bản cho nghỉ phép. Những thứ này vừa giúp chuyến đi suôn sẻ, vừa là bằng chứng ràng buộc với Việt Nam khi viên chức hỏi.
Người con ở Úc nên tính trước phương án khi cha mẹ ốm: phòng khám đa khoa gần nhà nhận khám cho khách thăm, cách dùng bảo hiểm khách thăm, và số tiền có thể phải trả trước rồi đòi lại. Gia đình chuẩn bị kỹ ít khi phải xin ở thêm vì sự cố, và lịch sử chuyến thăm suôn sẻ giúp lần xin sau dễ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Cha mẹ sang Úc thăm con được ở bao lâu?
Với visa 600, thời gian ở mỗi lần thường là 3, 6 hoặc 12 tháng tuỳ hồ sơ và luồng xin. Cha mẹ của công dân hoặc thường trú nhân có thể được cấp visa nhiều lần nhập cảnh, kèm giới hạn tổng thời gian ở. Muốn ở nhiều năm liên tục thì cân nhắc visa 870.
Con đang du học ở Úc có mời cha mẹ sang được không?
Được, qua luồng Tourist với thư mời của con, kèm giấy tờ du học của con. Con đang giữ visa tạm thời không đủ điều kiện làm người bảo trợ chính thức cho luồng Sponsored Family. Hồ sơ của cha mẹ ở Việt Nam là phần quyết định.
Tiền ký quỹ khi thăm thân Úc là bao nhiêu?
Mức ký quỹ do Bộ Nội vụ quyết định theo từng hồ sơ và không phải hồ sơ nào cũng bị yêu cầu. Thư yêu cầu sẽ ghi số tiền và cách nộp. Tiền được hoàn khi người sang thăm tuân thủ điều kiện visa và rời Úc đúng hạn.
Ông bà sang chăm cháu có được coi là làm việc không?
Chăm cháu trong gia đình mình, không nhận lương, thường không bị coi là làm việc. Nhận tiền công trông trẻ cho nhà khác, phụ giúp tiệm của người thân có trả công là làm việc và vi phạm điều kiện cấm làm việc của visa 600.
Đang ở Úc bằng visa 600 có xin visa 600 mới được không?
Chỉ khi visa hiện tại không có điều kiện 8503 cấm ở thêm và bạn nộp trước khi visa hết hạn. Luồng Sponsored Family thì phải nộp từ ngoài Úc. Thời gian ở liên tục quá dài cũng làm viên chức nghi ngờ mục đích khách thăm.
Thăm thân có bắt buộc mua bảo hiểm y tế không?
Không phải hồ sơ nào cũng bị buộc, nhưng người lớn tuổi và người xin ở dài thường bị gắn điều kiện duy trì bảo hiểm y tế đầy đủ. Kể cả khi không bị buộc, khách thăm không có Medicare nên mua bảo hiểm là việc nên làm để tránh viện phí lớn.