Canada không có loại "visa thăm thân" riêng: người Việt sang thăm người thân dùng visa khách thăm (TRV), với mục đích thăm gia đình và hồ sơ kèm thư mời của người đang ở Canada. Thư mời giúp viên chức hiểu bạn đến gặp ai, ở đâu, bao lâu, ai chi trả; nó không phải điều kiện bắt buộc và cũng không bảo đảm được cấp visa. Người quyết định vẫn nhìn vào bạn: mục đích có thật không, có tiền không, có lý do quay về Việt Nam không.
Hồ sơ thăm thân có điểm khó riêng. Chính việc có người thân ở Canada là một sức kéo khiến viên chức cân nhắc khả năng bạn ở lại. Vì vậy hồ sơ tốt không né mối quan hệ, mà trình bày nó minh bạch và cho thấy cuộc sống của bạn ở Việt Nam đủ nặng để kéo bạn về. Bài này đi qua thư mời, giấy tờ của từng phía, và các tình huống điển hình: cha mẹ thăm con du học, anh chị em thăm nhau, người yêu, dự lễ cưới hay lễ tốt nghiệp.
Người mời ở Canada có thể là ai và giữ vai trò gì
Người mời có thể là công dân, thường trú nhân, hoặc người đang ở Canada hợp pháp với giấy phép du học hay giấy phép lao động. Tư cách của người mời ảnh hưởng đến cách viên chức đọc hồ sơ. Một người con đã là công dân, có nhà, có việc ổn định mời cha mẹ sang thăm cháu là câu chuyện dễ hiểu. Một du học sinh năm nhất mời cả cha mẹ và em sang ở ba tháng sẽ khiến viên chức hỏi ai trả tiền và người mời lấy đâu thời gian tiếp đón.
Về pháp lý, thư mời thông thường không tạo ra nghĩa vụ bảo lãnh như hồ sơ thường trú. Người mời không phải ký cam kết với chính phủ, không bị phạt nếu khách của mình ở quá hạn, trừ khi chính người mời tham gia giúp vi phạm. Nhưng viên chức có thể đọc lịch sử của người mời: nếu những người thân từng được người này mời đều đã ở lại trái phép, hồ sơ mới sẽ bị nhìn với con mắt khác.
Người mời nên hiểu giới hạn của mình. Không có cách nào "bảo lãnh du lịch" để ép visa được cấp, và không ai ở Canada có thể nộp thay hay đứng tên đương đơn. Việc người mời làm được là viết thư đúng, cung cấp giấy tờ của mình đầy đủ, và trả lời trung thực khi được hỏi.
Thư mời cần có những gì
IRCC có hướng dẫn nội dung thư mời trên canada.ca. Thư không cần công chứng trong phần lớn trường hợp, nhưng phải đủ thông tin để viên chức kiểm được. Một thư mời đầy đủ thường có:
- Về người được mời: họ tên đầy đủ, ngày sinh, địa chỉ ở Việt Nam, số điện thoại liên lạc, quan hệ với người mời.
- Về chuyến thăm: mục đích cụ thể (thăm cháu mới sinh, dự lễ tốt nghiệp ngày nào, dự đám cưới ngày nào), thời gian dự kiến đến và đi, nơi ở trong thời gian thăm.
- Về chi phí: ai trả vé máy bay, ăn ở, đi lại; nếu người mời chi trả một phần, ghi rõ phần nào.
- Về người mời: họ tên, ngày sinh, địa chỉ, nghề nghiệp, tư cách ở Canada (công dân, thường trú nhân, du học, lao động) và số giấy tờ tương ứng.
- Về gia đình người mời: tên vợ hoặc chồng, con, số người trong hộ, đặc biệt khi khách sẽ ở cùng nhà.
- Chữ ký và ngày ký của người mời.
Kèm theo thư nên có bản sao giấy tờ tư cách của người mời (hộ chiếu Canada, thẻ thường trú, giấy phép du học hay lao động), và nếu người mời trả tiền thì thêm thư xác nhận công việc, bản đánh giá thuế hoặc sao kê. Một thư mời rất dài, cảm xúc nhưng thiếu ngày tháng cụ thể không giúp được gì; thư ngắn đủ dữ kiện có ích hơn.
Giấy tờ hai phía: ai lo phần nào
Hồ sơ thăm thân là sự ghép giữa giấy tờ của người đi và người mời. Bảng dưới đây chia việc để hai bên chuẩn bị song song.
| Phần | Người được mời ở Việt Nam | Người mời ở Canada |
|---|---|---|
| Quan hệ | Giấy khai sinh, giấy kết hôn, giấy tờ hộ tịch chứng minh quan hệ | Bản sao giấy tờ hộ tịch của mình nếu cần nối quan hệ (anh chị em cần khai sinh của cả hai) |
| Mục đích | Lịch trình, đơn nghỉ phép | Thư mời; giấy mời lễ tốt nghiệp hay thiệp cưới; giấy khai sinh của cháu nếu thăm cháu mới sinh |
| Tài chính | Sao kê, sổ tiết kiệm, giấy tờ thu nhập | Nếu chi trả: xác nhận công việc, bản đánh giá thuế, sao kê |
| Ràng buộc | Công việc, kinh doanh, nhà đất, con cái hoặc cha mẹ ở lại Việt Nam | Không thay được phần này; người mời không chứng minh ràng buộc thay khách |
| Tư cách | Hộ chiếu, lịch sử du lịch | Bằng chứng đang ở Canada hợp pháp |
Hàng cuối cùng của phần ràng buộc là chỗ nhiều gia đình hiểu sai. Người mời giàu có, nhà to ở Canada không làm khách mạnh lên về mặt ràng buộc; ngược lại nó có thể khiến viên chức nghĩ khách có nơi để ở lại lâu dài. Ràng buộc phải đến từ cuộc sống của chính người đi.
Các tình huống thăm thân thường gặp
Cha mẹ thăm con du học. Con là du học sinh nên tư cách chưa ổn định, cha mẹ thường tự chi trả. Hồ sơ nên cho thấy cha mẹ có công việc hoặc kinh doanh đang chạy ở Việt Nam, chuyến đi ngắn, gắn với một sự kiện như nhập học, nghỉ hè hay lễ tốt nghiệp. Kèm xác nhận đang học của con và bảng điểm cho thấy con học thật.
Cha mẹ thăm con đã định cư, sang trông cháu. Mục đích rõ và dễ hiểu, nhưng thời gian thường dài. Nếu định ở trên sáu tháng hoặc đi lại nhiều lần trong nhiều năm, cân nhắc Super Visa thay vì visa thường. Với visa thường, nêu thời gian thật; khai ba tháng rồi ở sáu tháng là điều sẽ phải giải thích ở lần sau.
Anh chị em thăm nhau. Quan hệ khó chứng minh hơn vì cần giấy khai sinh của cả hai người cùng cha mẹ. Người đi ở độ tuổi lao động, độc thân, công việc chưa ổn định là hồ sơ hay bị hỏi kỹ; công việc và thu nhập ở Việt Nam là phần cần đầu tư nhất.
Người yêu ở Canada. Không có giấy tờ pháp lý, nên mối quan hệ được chứng minh qua lịch sử liên lạc, ảnh chụp chung, các lần gặp ở nước thứ ba. Viên chức có thể nghĩ đến khả năng kết hôn và ở lại; hồ sơ nên nói thật mục đích chuyến thăm, và nếu hai người có dự định kết hôn thì con đường đúng là hồ sơ bảo lãnh vợ chồng, không phải dùng visa khách thăm để "sang trước".
Dự lễ cưới, lễ tốt nghiệp, tang lễ. Sự kiện có ngày cụ thể là mục đích rõ nhất. Kèm thiệp cưới, thư mời của trường, hoặc giấy báo tử. Với tang lễ cần đi gấp, canada.ca có hướng dẫn về xử lý khẩn trong một số trường hợp; nêu rõ tính khẩn cấp và kèm bằng chứng.
Ràng buộc quay về: viết sao cho thật và đủ
Luật Canada yêu cầu viên chức chỉ cấp visa khi tin bạn sẽ rời Canada khi hết thời gian lưu trú được phép. Với hồ sơ thăm thân, đây gần như luôn là câu hỏi quyết định. Bằng chứng ràng buộc không có danh sách cố định, mà là bức tranh tổng thể: bạn đang làm gì, ai phụ thuộc vào bạn, bạn có gì để mất nếu không về.
Người đi làm công ăn lương nên có hợp đồng lao động, thư xác nhận công việc ghi chức vụ, thâm niên, mức lương, và thư đồng ý cho nghỉ phép ghi ngày quay lại làm việc. Chủ doanh nghiệp kèm giấy đăng ký kinh doanh, tờ khai thuế, sao kê tài khoản doanh nghiệp, và một đoạn giải thích ai điều hành trong lúc mình vắng. Người đã nghỉ hưu kèm quyết định hưu và sổ lương hưu, giấy tờ nhà đất, và nếu có thì giấy tờ về người thân đang được mình chăm sóc ở Việt Nam.
Ví dụ giả định: một cô giáo ở Cần Thơ, 52 tuổi, xin sang Calgary bốn tuần dự lễ tốt nghiệp của con gái vào tháng Sáu. Hồ sơ có xác nhận của trường nơi cô dạy, đơn nghỉ trùng kỳ nghỉ hè, sổ đỏ căn nhà đứng tên vợ chồng, chồng ở lại Việt Nam, sổ tiết kiệm tích luỹ nhiều năm, thư mời của con kèm giấy báo lễ tốt nghiệp. Mỗi giấy tờ trả lời một câu hỏi, và không giấy nào phải gánh hết.
Những sai lầm khiến hồ sơ thăm thân bị từ chối
Sai lầm phổ biến nhất là khai không khớp giữa người mời và người được mời. Thư mời ghi ở hai tuần, đơn ghi ở hai tháng; người mời nói khách ở nhà mình, lịch trình lại có đặt khách sạn; người mời khai mình đang học, trong khi giấy phép du học đã hết hạn. Hai bên nên ngồi đọc chung bộ hồ sơ trước khi nộp.
Sai lầm thứ hai là giấu người thân ở Canada trong mục thông tin gia đình, vì nghĩ khai ra sẽ bị từ chối. Đơn IMM 5645 hỏi thẳng về anh chị em, con cái, và nơi họ đang sống. Thông tin này IRCC có thể kiểm chéo được với hồ sơ của chính người thân đó. Khai thiếu có thể bị coi là khai sai, hậu quả nặng hơn nhiều so với một hồ sơ bị từ chối vì ràng buộc yếu.
Sai lầm thứ ba là tưởng người mời có thể "bảo lãnh" bằng cách nộp thật nhiều giấy tờ tài sản của mình. Tài chính của người mời giúp trả lời câu hỏi ai chi trả chuyến đi, nhưng không thay được ràng buộc của người đi. Hồ sơ có năm trang tài sản của người mời và một tờ giấy duy nhất về cuộc sống của khách ở Việt Nam là hồ sơ lệch.
Sai lầm thứ tư là chọn thời điểm không hợp lý: đi đúng mùa cao điểm công việc mà không giải thích, hoặc xin ở rất lâu khi mục đích chỉ là một sự kiện một ngày.
Trình tự chuẩn bị cho hai phía ở hai nước
Hồ sơ thăm thân hay chậm vì hai bên chờ nhau. Trình tự dưới đây giúp làm song song mà không lệch thông tin.
- Hai bên chốt kế hoạch chung: ngày đến, ngày đi, ở đâu, ai trả khoản nào. Ghi ra một trang để cả hai cùng dùng làm chuẩn.
- Người mời viết thư mời theo đúng kế hoạch đó, ký, chụp hoặc quét kèm giấy tờ tư cách và, nếu chi trả, giấy tờ tài chính của mình.
- Người đi gom giấy tờ ở Việt Nam: xác nhận công việc và nghỉ phép, sao kê, giấy tờ hộ tịch chứng minh quan hệ, giấy tờ nhà đất; dịch sang tiếng Anh.
- Người đi tự điền đơn trên tài khoản IRCC hoặc ngồi đọc lại từng dòng nếu nhờ người khác điền; chú ý mục thông tin gia đình phải khớp với thư mời.
- Viết thư trình bày ngắn của người đi: vì sao đi lúc này, sẽ làm gì, vì sao sẽ về đúng hẹn.
- Nộp, lấy sinh trắc học, theo dõi tài khoản; người mời giữ máy và email để trả lời nếu viên chức liên hệ xác minh.
Nếu cả gia đình cùng đi, mỗi người có đơn riêng nhưng nên nộp cùng nhóm. Nếu chỉ một trong hai vợ chồng đi, người ở lại là một ràng buộc tự nhiên; nêu rõ trong thư trình bày thay vì để viên chức tự suy đoán.
Câu hỏi thường gặp
Thư mời thăm thân Canada có cần công chứng không?
Thông thường không. IRCC không yêu cầu công chứng thư mời của khách thăm thông thường, trừ một số trường hợp như Super Visa có cam kết tài chính, hoặc khi viên chức yêu cầu thêm. Điều quan trọng là thư có đủ thông tin, có chữ ký, và kèm bằng chứng tư cách của người mời.
Người mời là du học sinh có mời được cha mẹ sang không?
Được. Người mời không cần là công dân hay thường trú nhân với visa khách thăm thông thường. Viên chức sẽ xem ai chi trả chuyến đi, nên nếu cha mẹ tự lo tài chính thì giấy tờ tài chính và ràng buộc của cha mẹ là trọng tâm.
Thăm thân có được ở quá sáu tháng không?
Biên phòng quyết định thời gian được ở, mặc định thường tối đa sáu tháng. Muốn ở lâu hơn, khách phải nộp gia hạn từ trong Canada trước khi hết hạn. Cha mẹ, ông bà của công dân hoặc thường trú nhân có thể dùng Super Visa để được ở lâu hơn mỗi lần.
Cả nhà người mời đi Canada thì người ở lại Việt Nam có xin thăm được không?
Được, nhưng viên chức sẽ để ý rằng hầu hết gia đình gần đã ở Canada. Hồ sơ cần trình bày rõ những gì giữ người đi ở lại Việt Nam: công việc, nhà, vợ chồng, con cái, trách nhiệm chăm sóc. Đừng giấu thông tin gia đình để tránh câu hỏi này.
Thăm người yêu ở Canada có cần giấy tờ chứng minh mối quan hệ?
Không có giấy tờ bắt buộc, nhưng nên kèm bằng chứng tự nhiên: ảnh chụp chung qua thời gian, lịch sử liên lạc, vé các lần gặp trước. Mục đích chuyến đi phải được trình bày thật; nếu dự định kết hôn và sinh sống tại Canada thì nên tìm hiểu hồ sơ bảo lãnh vợ chồng.
Có thể vừa thăm thân vừa làm thêm kiếm tiền ở Canada không?
Không. Khách thăm không được làm việc ở Canada, kể cả làm ngắn ngày cho người quen hay nhận tiền mặt. Giúp việc nhà cho chính gia đình mình không phải làm việc, nhưng làm cho người khác có trả công là vi phạm, có thể dẫn đến mất tư cách và bị cấm nhập cảnh.