Người Việt sang Úc để họp, đàm phán, ký hợp đồng, dự hội nghị hay hội chợ dùng visa khách thăm subclass 600, luồng Business Visitor; còn sang để trực tiếp làm một công việc chuyên môn ngắn hạn như lắp đặt, sửa chữa, đào tạo kỹ thuật thì cần visa làm việc ngắn hạn subclass 400; tham gia sự kiện, nghiên cứu hay chương trình đặc biệt theo lời mời thì có thể là visa 408. Ranh giới giữa ba loại nằm ở câu hỏi: chuyến đi có tạo ra sản phẩm, dịch vụ cho bên Úc hay không.
Chọn sai không chỉ làm hồ sơ bị từ chối. Sang bằng visa 600 rồi làm việc thuộc diện 400 là vi phạm điều kiện cấm làm việc, có thể dẫn tới huỷ visa ngay ở sân bay và ảnh hưởng hồ sơ của cả bạn lẫn đối tác Úc. Bài này phân biệt ba loại visa bằng tình huống cụ thể, liệt kê hồ sơ công ty cần chuẩn bị và những câu hỏi doanh nghiệp Việt hay đặt ra. Lệ phí và điều kiện chi tiết đổi theo năm, kiểm trên immi.homeaffairs.gov.au.
Ba loại visa ngắn hạn cho chuyến đi liên quan công việc
Bảng dưới tóm tắt khác biệt chính tính đến thời điểm viết. Đây là khung để định hướng; quyết định cuối cùng dựa trên mô tả chuyến đi cụ thể của bạn so với điều kiện từng visa.
| Tiêu chí | 600 Business Visitor | 400 Short Stay Specialist | 408 Temporary Activity |
|---|---|---|---|
| Mục đích | Họp, đàm phán, ký hợp đồng, hội nghị, hội chợ, khảo sát thị trường, chuyến thăm chính thức | Làm công việc chuyên môn cao, ngắn hạn, không thường xuyên | Tham gia sự kiện theo lời mời, nghiên cứu, biểu diễn, thể thao, chương trình đặc biệt |
| Được làm việc | Không | Có, đúng công việc đã khai | Có, đúng hoạt động đã khai |
| Thời gian ở | Thường tối đa 3 tháng mỗi lần | Thường tới 3 tháng, có trường hợp dài hơn | Tuỳ luồng hoạt động |
| Bên Úc cần làm gì | Gửi thư mời | Thường là thư mời, mô tả công việc; một số trường hợp cần chứng minh lý do không tuyển được người tại chỗ | Có thể cần tổ chức bảo trợ hoặc chứng nhận của tổ chức sự kiện |
| Điển hình người Việt | Giám đốc sang gặp đối tác nhập khẩu | Kỹ sư hãng sang lắp dây chuyền đã bán cho khách Úc | Nghệ sĩ được mời biểu diễn, nhà nghiên cứu được mời hợp tác |
Visa 600 Business Visitor còn được gọi là visa công tác; tên gọi tiếng Việt này dễ khiến người ta nghĩ nó cho phép "đi làm công tác", trong khi thực chất nó cấm làm việc. Nhớ cách phân biệt: đi để bàn công việc là 600, đi để làm công việc là 400 hoặc 408.
Ranh giới làm việc: những tình huống doanh nghiệp Việt hay gặp
Sang dự hội chợ, đứng gian hàng giới thiệu sản phẩm. Giới thiệu, nhận đơn hàng cho công ty Việt Nam thường thuộc hoạt động kinh doanh cho phép với visa 600. Bán lẻ trực tiếp cho khách tại hội chợ, thu tiền tại chỗ là vùng xám cần đọc kỹ điều kiện hoặc hỏi tư vấn có đăng ký.
Sang đàm phán và ký hợp đồng phân phối. Đúng mục đích visa 600. Thư mời của đối tác Úc nên ghi rõ nội dung cuộc gặp và thời gian.
Sang lắp đặt, chạy thử máy móc đã bán cho khách Úc. Đây là công việc tạo ra dịch vụ cho bên Úc, thường cần visa 400, kể cả khi bạn vẫn nhận lương ở Việt Nam và chỉ ở hai tuần.
Sang đào tạo nhân viên cho chi nhánh ở Úc. Đào tạo có tính chất làm việc, thường không thuộc phạm vi visa 600. Tuỳ thời gian và tính chất, có thể là 400 hoặc visa khác.
Sang làm việc với văn phòng mẹ ở Úc, xử lý công việc của công ty Việt Nam từ xa. Làm việc từ xa cho chủ ở Việt Nam trong một chuyến công tác ngắn thường được xem như hoạt động phụ của chuyến đi, nhưng nếu mục đích chính của chuyến đi là làm việc thì không còn là khách thăm. Đây là chỗ nên mô tả trung thực trong tờ khai.
Diễn giả được mời nói chuyện tại hội thảo. Phát biểu không nhận thù lao có thể nằm trong visa 600; nhận thù lao hoặc là nghệ sĩ biểu diễn thì thường thuộc 408. Kiểm điều kiện từng luồng trước khi nhận lời.
Hồ sơ cho chuyến công tác bằng visa 600
Hồ sơ Business Visitor gồm phần cá nhân như mọi hồ sơ visa 600 và phần doanh nghiệp. Phần doanh nghiệp cần cho viên chức thấy chuyến đi có thật, phục vụ công ty Việt Nam, và bạn có vị trí rõ ràng ở đó.
- Thư cử đi công tác của công ty Việt Nam: ai đi, chức vụ, mục đích, thời gian, ai chi trả, xác nhận vẫn giữ việc và trả lương trong thời gian đi.
- Thư mời của đối tác Úc: tên công ty, người liên hệ, nội dung làm việc, lịch các cuộc gặp, có sự kiện thì kèm xác nhận đăng ký.
- Giấy tờ công ty Việt Nam: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giới thiệu hoạt động, bằng chứng giao dịch với đối tác Úc nếu có (email trao đổi, hợp đồng nguyên tắc, hoá đơn xuất khẩu).
- Giấy tờ của người đi: hợp đồng lao động hoặc quyết định bổ nhiệm, xác nhận lương, sao kê; chủ doanh nghiệp thì nộp giấy tờ sở hữu và tình hình hoạt động.
- Lịch trình: thành phố, ngày, cuộc gặp, nơi ở. Lịch trình hợp lý với mục đích và độ dài chuyến đi.
- Lịch sử công tác: các chuyến đi nước ngoài trước, nhất là chuyến về đúng hạn.
Hồ sơ công tác mạnh nhất là hồ sơ có dấu vết giao dịch thật giữa hai công ty. Thư mời đơn thuần từ một công ty không có quan hệ trước thường bị viên chức đọc kỹ hơn.
Visa 400: khi nào cần và hồ sơ khác gì
Visa 400 dành cho người có kỹ năng, kiến thức chuyên môn cao, sang Úc làm một việc ngắn hạn, không thường xuyên, mà bên Úc không dễ tìm người làm thay ngay. Ví dụ điển hình là kỹ sư của nhà sản xuất sang lắp đặt, bảo trì thiết bị chuyên dụng, chuyên gia sang khắc phục sự cố kỹ thuật, hoặc người được cử sang thực hiện một phần hợp đồng dịch vụ chuyên môn. Visa này thường không cần chủ Úc bảo lãnh chính thức như visa tay nghề, nhưng cần thư mời và mô tả công việc rõ.
Điểm viên chức xét kỹ là tính "chuyên môn cao" và "ngắn hạn". Công việc phổ thông, lặp lại, hoặc kéo dài như một vị trí thường xuyên sẽ không phù hợp. Hồ sơ cần bằng cấp, kinh nghiệm của người đi, mô tả công việc, thời gian dự kiến, và lý do công việc cần chính người này. Người làm việc theo visa 400 phải được trả lương và điều kiện làm việc theo luật Úc tương ứng với công việc, tuỳ cách bố trí.
Nếu công việc dự kiến kéo dài nhiều tháng hoặc lặp lại nhiều lần trong năm, visa 400 có thể không phù hợp, và doanh nghiệp nên tìm hiểu visa có chủ bảo lãnh. Gộp nhiều chuyến 400 liên tục để thay cho một vị trí dài hạn là cách làm dễ bị từ chối.
Visa 408: sự kiện, nghiên cứu và chương trình đặc biệt
Visa 408 (Temporary Activity) gom nhiều hoạt động ngắn hạn có tổ chức. Những luồng người Việt hay gặp gồm: được mời tham gia sự kiện, hội thảo, chương trình giao lưu có tổ chức bảo trợ; nghệ sĩ, kíp biểu diễn được mời sang; vận động viên, huấn luyện viên tham gia giải đấu; nhà nghiên cứu sang hợp tác với trường, viện theo lời mời; và các chương trình được Chính phủ Úc chấp thuận.
Mỗi luồng có điều kiện riêng, nhiều luồng cần tổ chức ở Úc đứng ra bảo trợ hoặc xác nhận hoạt động. Điều này khác visa 600 ở chỗ bên Úc chịu một phần trách nhiệm với việc bạn ở Úc. Thời gian ở tuỳ hoạt động, có thể dài hơn một chuyến công tác thường.
Với người đi theo đoàn (biểu diễn, thi đấu), đơn vị tổ chức thường chuẩn bị phần hồ sơ chung, còn mỗi thành viên vẫn phải tự khai phần cá nhân và đáp ứng yêu cầu sức khoẻ, nhân thân. Thành viên đoàn bỏ đoàn ở lại là rủi ro mà viên chức tính tới khi xét những đoàn sau của cùng đơn vị.
Doanh nghiệp tự kiểm trước khi cử người sang Úc
Doanh nghiệp cử nhân viên đi thường xuyên nên có một quy trình nội bộ ngắn để tránh chọn sai visa.
- Viết một đoạn mô tả chuyến đi: gặp ai, làm gì, sản phẩm đầu ra là gì, ai hưởng lợi.
- Đối chiếu với câu hỏi "có làm ra sản phẩm, dịch vụ cho bên Úc không". Có thì không dùng 600.
- Đọc điều kiện từng visa trên trang chính thức, hoặc hỏi đại lý di trú có đăng ký nếu tình huống nằm ở vùng xám.
- Chuẩn bị thư cử đi và thư mời khớp nhau về mục đích, thời gian, chi phí.
- Nhắc người đi về điều kiện visa: không làm việc nếu là 600, chỉ làm đúng việc đã khai nếu là 400 hoặc 408.
- Lưu hồ sơ các chuyến đi để lần sau chứng minh lịch sử tuân thủ.
Nhân viên đi công tác nhiều lần mỗi năm có thể xin visa 600 nhiều lần nhập cảnh, thời hạn dài hơn, khi đã có lịch sử đi lại tốt. Đây là lợi ích thực tế của việc giữ hồ sơ sạch qua từng chuyến.
Mang hàng mẫu, thiết bị và trả lời biên phòng khi đi công tác
Doanh nghiệp đi hội chợ, gặp khách thường mang theo hàng mẫu: nông sản, thực phẩm chế biến, đồ gỗ, mỹ phẩm. Úc kiểm soát an toàn sinh học rất chặt, và hàng mẫu không được miễn chỉ vì không để bán. Thực phẩm, hạt, đồ gỗ chưa xử lý, sản phẩm từ động vật thường phải khai báo, có thể bị kiểm, xử lý hoặc tịch thu. Nhiều mặt hàng cần giấy phép nhập khẩu trước. Muốn trưng bày mẫu nông sản ở hội chợ, nên hỏi ban tổ chức về thủ tục gửi hàng mẫu qua đường hàng hoá thay vì xách tay.
Thiết bị chuyên dụng mang sang để trình diễn rồi mang về có thể cần khai báo tạm nhập. Thiết bị mang sang để lắp đặt cho khách Úc thì gắn với câu hỏi visa 400 đã nói ở trên, không chỉ là chuyện hải quan.
Ở cửa khẩu, biên phòng có thể hỏi bạn sang làm gì, gặp ai, ở bao lâu. Câu trả lời đúng là câu trả lời giống tờ khai: "sang dự hội chợ X, gặp đối tác Y, về ngày Z". Mang theo bản in thư mời và lịch làm việc. Nói "sang làm việc cho công ty bên này" trong khi giữ visa 600 có thể dẫn tới một cuộc phỏng vấn dài hơn, vì đó là câu mô tả làm việc chứ không phải công tác.
Câu hỏi thường gặp
Visa công tác Úc được ở bao lâu?
Visa 600 luồng Business Visitor thường cho ở tối đa ba tháng mỗi lần, có thể được cấp nhiều lần nhập cảnh. Visa 400 thường tới ba tháng, một số trường hợp được dài hơn khi có lý do. Thời gian thực tế ghi trong thư cấp visa của bạn.
Đi công tác Úc có cần công ty Úc bảo lãnh không?
Visa 600 Business Visitor không cần bảo lãnh chính thức, chỉ cần thư mời và giấy tờ công ty Việt Nam. Visa 400 cần thư mời và mô tả công việc. Một số luồng visa 408 cần tổ chức ở Úc bảo trợ hoặc xác nhận hoạt động.
Sang Úc lắp đặt máy mà chỉ ở một tuần có cần visa 400 không?
Thường là có. Thời gian ngắn không làm thay đổi bản chất công việc: lắp đặt, sửa chữa cho khách Úc là làm việc. Visa 600 cấm làm việc, dùng sai có thể bị huỷ visa tại cửa khẩu.
Chủ doanh nghiệp nhỏ ở Việt Nam có xin visa công tác Úc được không?
Được, nếu chứng minh doanh nghiệp hoạt động thật và chuyến đi phục vụ việc kinh doanh. Nên nộp giấy đăng ký doanh nghiệp, chứng từ thuế, sao kê tài khoản công ty và bằng chứng giao dịch hoặc liên hệ với đối tác Úc.
Đi công tác bằng visa 600 có khảo sát mở công ty ở Úc được không?
Khảo sát thị trường, tìm hiểu cơ hội đầu tư, gặp luật sư, kế toán để tìm hiểu là hoạt động kinh doanh thường được phép. Trực tiếp điều hành công việc hằng ngày của công ty ở Úc thì là làm việc và cần visa phù hợp.
Visa công tác Úc có chuyển sang visa định cư được không?
Không có đường chuyển thẳng. Visa 600 có thể kèm điều kiện cấm nộp hầu hết visa khác khi đang ở Úc. Muốn ở dài hạn, bạn phải đáp ứng điều kiện của visa tay nghề hoặc doanh nhân, thường nộp từ ngoài Úc theo hồ sơ riêng.