DinhCuToanCau.comĐịnh Cư Toàn Cầu
Cuộc sống ở Canada

Sống ở Vancouver cho người Việt mới đến: mưa, giá nhà, chọn khu và đi lại

Vancouver ôn hoà nhưng mưa dầm, giá nhà cao nhất nhì Canada. Bài giúp bạn hiểu vùng Metro Vancouver, chọn khu ở, thuê nhà tầng hầm và chuẩn bị cho rủi ro riêng.

Vietnamese couple walking under one umbrella along a rainy seawall path in Vancouver at dusk, seen from behind, misty mountains across the water, wet reflections, soft blue light

Vancouver hay được nhắc tới với hai câu: "mùa đông ấm nhất Canada" và "giá nhà đắt nhất Canada". Cả hai đều đúng một phần, và cả hai đều dễ làm người mới đến tính sai. Mùa đông ở đây ít tuyết, nhưng đổi lại là nhiều tháng mưa dầm và trời xám. Giá nhà cao, nhưng cách người dân xoay xở — thuê tầng hầm, ở xa trung tâm dọc tuyến tàu, ở ghép nhiều thế hệ — khiến chi phí thực tế của mỗi gia đình rất khác nhau.

Bài này viết cho gia đình Việt đang cân nhắc chọn vùng Vancouver làm nơi ở đầu tiên sau khi có thường trú, hoặc đang ở tỉnh khác và tính chuyển sang British Columbia. Trọng tâm là những thứ quyết định đời sống hằng ngày: hiểu đúng "Vancouver" là vùng nào, chọn khu ở theo việc làm và trường của con, thuê nhà theo luật của tỉnh, đi lại có cần xe hay không, và những rủi ro riêng của bờ Tây mà người từ Việt Nam ít nghĩ tới.

"Vancouver" thật ra là cả một vùng nhiều thành phố

Khi người ta nói "sống ở Vancouver", phần lớn không sống trong thành phố Vancouver theo nghĩa hành chính. Vùng đô thị gọi là Metro Vancouver gồm hơn hai mươi đô thị và khu vực tự quản, trong đó có Vancouver, Burnaby, Surrey, Richmond, Coquitlam, New Westminster, North Vancouver, Delta, Langley và nhiều nơi khác. Mỗi đô thị có hội đồng thành phố riêng, thuế bất động sản riêng, quy định riêng về nhà phụ và cách quản lý khu dân cư.

Sự phân chia này ảnh hưởng trực tiếp đến bạn. Con đi học thuộc học khu nào phụ thuộc vào địa chỉ nhà, và mỗi học khu có chính sách đăng ký, chương trình đặc biệt, danh sách chờ khác nhau. Thư viện, trung tâm cộng đồng, hồ bơi công cộng do thành phố quản lý, nên thẻ thành viên và giá vé cũng theo thành phố. Khi đọc một bài "chi phí sống ở Vancouver", bạn cần hỏi lại: số đó là của khu trung tâm Vancouver hay của Surrey cách đó bốn mươi phút tàu?

Cách nhìn thực tế là coi Metro Vancouver như một vùng gồm nhiều vòng: lõi trung tâm đắt nhất và đi bộ được; vòng giữa như Burnaby, phía đông Vancouver, New Westminster nằm trên tuyến tàu SkyTrain; vòng ngoài như Surrey, Langley, Coquitlam, Maple Ridge rộng hơn, nhà lớn hơn so với cùng số tiền, nhưng phụ thuộc xe nhiều hơn. Chọn vòng nào là chọn sự đánh đổi giữa diện tích nhà và thời gian đi lại.

Khí hậu: ít tuyết, nhiều mưa và ánh sáng mùa đông

Vancouver nằm bên bờ Thái Bình Dương, được biển điều hoà nên mùa đông hiếm khi rét sâu như Toronto hay Calgary. Tuyết có rơi nhưng thường tan nhanh, vài năm mới có đợt tuyết dày làm tê liệt giao thông vì thành phố ít quen xử lý. Đổi lại, từ khoảng tháng 10 đến tháng 3 là mùa mưa: mưa nhỏ, mưa kéo dài, trời xám nhiều ngày liền. Ngày đông ngắn, trời tối sớm.

Người từ miền Nam Việt Nam thường chịu lạnh kém nhưng lại ngạc nhiên vì thứ khó chịu nhất là thiếu nắng. Nhiều người mô tả tâm trạng đi xuống vào tháng 12, tháng 1 mà không rõ lý do. Hiện tượng trầm buồn theo mùa có thật, và bác sĩ gia đình ở Canada thường hỏi về nó, có khi khuyên bổ sung vitamin D. Một áo khoác chống thấm có mũ, giày không ngấm nước và thói quen vẫn ra ngoài đi bộ khi mưa nhỏ quan trọng hơn áo phao dày.

Mùa hè khô, dễ chịu, nhưng vài năm gần đây có những đợt nắng nóng bất thường — đợt nóng cuối tháng 6 năm 2021 ở British Columbia là ví dụ được nhắc nhiều — trong khi phần lớn căn hộ cũ không có điều hoà. Một số mùa hè còn có khói từ cháy rừng trong tỉnh làm chất lượng không khí xấu đi trong nhiều ngày. Gia đình có người già, trẻ nhỏ hoặc người bị hen nên tính sẵn quạt, máy lọc không khí, và biết theo dõi cảnh báo chất lượng không khí của tỉnh.

Nhà ở: vì sao giá cao và người ta xoay xở thế nào

Giá cao vì đất ít và cầu lớn. Vùng này bị kẹp giữa núi, biển và biên giới Mỹ, đất xây dựng hạn chế, trong khi dân số tăng đều nhờ nhập cư. Giá mua và giá thuê thuộc nhóm cao nhất Canada nhiều năm liền. Số liệu giá thuê trung bình theo khu được Cơ quan Thế chấp và Nhà ở Canada (CMHC) công bố định kỳ — đó là nguồn nên tra thay vì tin con số truyền miệng.

Suite tầng hầm là lựa chọn phổ biến. Rất nhiều nhà riêng ở Vancouver, Burnaby, Surrey có phần tầng hầm hoặc tầng trệt được cho thuê như một căn riêng có bếp, lối vào riêng. Giá thường mềm hơn căn hộ cùng diện tích. Đổi lại là trần thấp, ít ánh sáng, cách âm kém với chủ nhà ở tầng trên, và có căn chưa được thành phố cấp phép đúng quy định — khi có tranh chấp, bạn khó đòi quyền về an toàn phòng cháy hay chỗ đậu xe.

Luật thuê nhà của tỉnh bảo vệ người thuê khá chặt. British Columbia có cơ quan giải quyết tranh chấp thuê nhà riêng (Residential Tenancy Branch). Chủ nhà chỉ được tăng tiền thuê mỗi năm một lần, theo mức trần tỉnh công bố hằng năm, và phải báo trước bằng mẫu chuẩn. Tiền đặt cọc bị giới hạn ở mức một phần tiền thuê theo luật tỉnh. Bạn nên đọc kỹ trang của cơ quan này trước khi ký, vì những lời như "đóng trước sáu tháng thì giảm giá" hay "cọc hai tháng" có thể trái luật.

Ở ghép nhiều thế hệ là chuyện bình thường. Nhiều gia đình Việt và châu Á mua hoặc thuê chung một căn nhà lớn cho ông bà, bố mẹ và con cái, chia tiền vay. Cách này giảm chi phí đáng kể, nhưng cần thoả thuận rõ bằng giấy ai đứng tên, ai trả phần nào, nếu một bên muốn rút ra thì tính sao — tranh chấp tiền nhà giữa anh chị em ở Canada không hiếm.

Chọn khu ở: mỗi vùng hợp với ai

Bảng dưới không xếp hạng khu nào "tốt nhất", chỉ mô tả kiểu đánh đổi thường gặp. Giá cả và tình trạng từng khu thay đổi nhanh — đi xem tận nơi vào cả buổi sáng ngày thường lẫn buổi tối trước khi ký hợp đồng.

KhuĐặc điểm thường gặpHợp vớiCần cân nhắc
Phía đông Vancouver (quanh Kingsway, Fraser)Có nhiều quán ăn, chợ châu Á, tiệm Việt; nhà cũ, nhiều suite tầng hầmNgười làm ở trung tâm, muốn gần cộng đồngGiá thuê cao, nhà cũ ít cách nhiệt
BurnabyNằm giữa, có nhiều ga SkyTrain, khu căn hộ cao tầng quanh các trung tâm thương mạiGia đình không muốn phụ thuộc xe, sinh viênCăn hộ mới thường nhỏ; phí quản lý toà nhà
SurreyRộng, dân số tăng nhanh, nhà riêng nhiều, cộng đồng Nam Á và Việt đáng kểGia đình đông con cần diện tíchĐi vào trung tâm xa; nhiều khu cần xe; trường đông
RichmondGần sân bay, cộng đồng người Hoa lớn, nhiều dịch vụ bằng tiếng HoaNgười làm ở sân bay, logisticsVùng đất thấp ven sông, cần xem bảo hiểm lũ
Coquitlam, Port CoquitlamKhu gia đình, có tuyến tàu nối vào trung tâmGia đình có con đi học, chấp nhận đi xaĐồi dốc, mùa tuyết hiếm nhưng khó đi

Nguyên tắc chung: chọn nhà theo nơi làm của người có việc ổn định nhất và theo trường của con, sau đó mới tính khoảng cách đến chợ Việt. Chợ thì đi mỗi tuần một lần; đường đi làm thì mỗi ngày hai lần.

Đi lại: SkyTrain, xe buýt và khi nào cần xe riêng

Vancouver có hệ thống giao thông công cộng thuộc loại tốt ở Canada. Tàu SkyTrain chạy tự động trên cao và dưới đất, nối trung tâm với Burnaby, New Westminster, Surrey, Richmond, Coquitlam và sân bay. Xe buýt phủ rộng, có tuyến tốc hành, và có phà chở khách SeaBus qua vịnh sang North Vancouver. Vé điện tử dùng thẻ trả trước hoặc chạm thẻ ngân hàng; giá vé theo vùng và theo khung giờ, quy định cụ thể đổi theo từng năm nên tra trên trang của cơ quan giao thông vùng.

Nếu bạn ở gần một ga tàu và làm việc gần một ga khác, bạn hoàn toàn có thể sống không cần xe trong năm đầu. Điều này tiết kiệm rất nhiều: bảo hiểm xe ở British Columbia do một công ty bảo hiểm của tỉnh bán phần bắt buộc, và với người mới chưa có lịch sử lái xe ở Canada, phí thường cao. Bằng lái Việt Nam không đổi thẳng được, bạn phải thi lại theo quy trình tỉnh.

Ngược lại, nếu ở vòng ngoài như Surrey phía nam hay Langley, hoặc làm ca đêm ở kho bãi, nhà máy, xe gần như bắt buộc. Kẹt xe trên các cầu và đường cao tốc giờ cao điểm là chuyện hằng ngày; quãng đường mười lăm cây số có thể mất gần một giờ. Khi so sánh giá thuê giữa hai khu, hãy cộng thêm chi phí xe hoặc thời gian đi lại quy ra tiền — nhà rẻ hơn mà phải mua thêm chiếc xe thứ hai thì không rẻ hơn.

Việc làm và cộng đồng người Việt ở bờ Tây

Kinh tế vùng Vancouver dựa nhiều vào cảng biển và logistics, xây dựng, du lịch, dịch vụ, công nghệ, phim ảnh và y tế. Người mới đến thường bắt đầu ở kho bãi, nhà hàng, bán lẻ, chăm sóc người già, làm móng, xây dựng, rồi chuyển dần lên công việc đúng nghề khi có kinh nghiệm địa phương và chứng chỉ. Với các nghề có giấy phép như điều dưỡng, kỹ sư, kế toán, giáo viên, bạn phải làm thủ tục với cơ quan quản lý nghề của tỉnh British Columbia — giấy phép tỉnh khác không tự động dùng được ở đây.

Một điểm nhiều người không lường: mức lương ở Vancouver không cao hơn các thành phố khác tương xứng với giá nhà. Tỷ lệ tiền nhà trên thu nhập vì vậy thường nặng hơn Calgary hay Winnipeg. Một số gia đình chấp nhận vài năm đầu ở Vancouver để tích kinh nghiệm, rồi chuyển sang tỉnh rẻ hơn khi đã vững nghề.

Cộng đồng người Việt ở vùng này nhỏ hơn Toronto và Montreal, sống rải rác ở phía đông Vancouver, Burnaby, Surrey và một phần Richmond. Bạn vẫn tìm được hàng quán, tiệm tạp hoá, hội đoàn, lớp tiếng Việt cuối tuần cho trẻ, các hội chợ Tết do cộng đồng tổ chức. Chợ châu Á do người Hoa, người Hàn, người Philippines mở rất nhiều, nên nguyên liệu nấu ăn kiểu Việt không khó kiếm. Cái thiếu thường là mạng lưới quen biết để tìm việc, nên tham gia các chương trình hỗ trợ định cư miễn phí của tỉnh và tổ chức cộng đồng là việc nên làm sớm.

Rủi ro riêng của bờ Tây mà người mới hay quên

Động đất. Bờ biển British Columbia nằm trong vùng có nguy cơ động đất lớn. Chính quyền tỉnh và thành phố khuyến khích mỗi gia đình chuẩn bị bộ đồ dùng khẩn cấp đủ ít nhất 72 giờ: nước, đồ ăn khô, thuốc, đèn pin, pin dự phòng, giấy tờ quan trọng. Bảo hiểm nhà thông thường thường không bao gồm động đất; phải mua thêm, và có mức khấu trừ riêng. Người thuê nhà cũng nên hỏi.

Lũ và mưa lớn kéo dài. Năm 2021, một đợt mưa lớn kéo dài gây lũ ở thung lũng Fraser và cắt nhiều tuyến đường nối vùng Vancouver với phần còn lại của tỉnh. Nhà ở vùng đất thấp ven sông như một phần Richmond, Delta, Abbotsford cần được xem xét kỹ về bảo hiểm và lịch sử ngập.

Khói cháy rừng và nắng nóng. Như đã nói ở trên, nhiều mùa hè có những ngày không khí xấu. Người có bệnh hô hấp nên trao đổi với bác sĩ trước mùa hè.

Chi phí sinh hoạt bị đẩy theo giá nhà. Khi tiền nhà chiếm phần lớn thu nhập, chỉ một tháng mất việc là gia đình rơi vào khó khăn. Quỹ dự phòng ở vùng này nên lớn hơn so với tỉnh rẻ hơn.

Ví dụ giả định: chọn giữa Burnaby và Surrey

Gia đình anh Phong (ví dụ giả định) có bốn người: anh là kỹ thuật viên điện đã có việc ở một công ty ở Burnaby, chị là điều dưỡng ở Việt Nam đang chờ đánh giá hồ sơ hành nghề, hai con 8 và 12 tuổi. Họ có hai lựa chọn: thuê một căn hộ hai phòng ngủ cạnh ga SkyTrain ở Burnaby, hoặc thuê nửa trên một căn nhà riêng có sân ở Surrey với giá tương đương nhưng rộng hơn đáng kể.

Ở Burnaby, anh Phong đi làm bằng tàu, gia đình chưa cần mua xe, chị có thể đi học bổ túc nghề bằng phương tiện công cộng. Nhược điểm là hai con chung phòng, không có sân, căn hộ cách âm kém. Ở Surrey, các con có phòng riêng và chỗ chơi, nhưng anh Phong phải lái xe đi làm qua cầu, và chị cũng cần xe vì tuyến buýt thưa — tức là gần như phải mua hai xe trong năm đầu.

Khi cộng chi phí xe, bảo hiểm và thời gian, phương án Burnaby thường hợp lý hơn cho năm đầu, khi chị chưa có thu nhập. Sau khi chị có giấy phép hành nghề và biết rõ bệnh viện nơi mình được nhận, gia đình có thể chuyển đến gần nơi làm của chị. Bài học: ở Vancouver, đừng chọn nhà cho năm năm ngay từ tháng đầu; chọn cho mười hai tháng đầu, giữ sự linh hoạt.

Câu hỏi thường gặp

Vancouver có lạnh như các thành phố khác của Canada không?

Không. Mùa đông Vancouver ôn hoà hơn hẳn Toronto, Montreal hay Calgary, ít tuyết và hiếm khi rét sâu. Cái khó là mưa dầm, trời xám và ngày ngắn trong nhiều tháng. Áo khoác chống thấm, giày không ngấm nước và thói quen ra ngoài vận động quan trọng hơn áo phao thật dày.

Thuê suite tầng hầm có an toàn và hợp pháp không?

Nhiều suite tầng hầm được cấp phép đúng quy định và rất bình thường. Một số căn thì không, và khi đó vấn đề an toàn cháy nổ, lối thoát hiểm hay tranh chấp sẽ khó giải quyết. Bạn nên hỏi chủ nhà về giấy phép, xem cửa sổ thoát hiểm, máy báo khói, và vẫn ký hợp đồng thuê theo mẫu của tỉnh.

Ở Vancouver có cần mua xe ngay không?

Không nhất thiết. Nếu nhà và chỗ làm cùng gần tuyến SkyTrain hoặc tuyến buýt chính, bạn có thể sống không cần xe trong năm đầu và tiết kiệm đáng kể tiền bảo hiểm. Nếu ở vòng ngoài hoặc làm ca đêm ở khu công nghiệp, xe gần như bắt buộc. Hãy đi thử tuyến đường vào đúng giờ làm trước khi quyết định.

Giấy phép hành nghề ở tỉnh khác có dùng được ở British Columbia không?

Thường không tự động. Phần lớn nghề có quản lý như điều dưỡng, kỹ sư, giáo viên do cơ quan cấp tỉnh cấp phép, và bạn cần làm thủ tục chuyển hoặc đăng ký với cơ quan của British Columbia. Một số nghề có thoả thuận công nhận lẫn nhau giữa các tỉnh nên nhanh hơn. Kiểm trang của cơ quan quản lý nghề trước khi chuyển tỉnh.

Người Việt ở Vancouver có đông không?

Cộng đồng có, nhưng nhỏ hơn và phân tán hơn so với Toronto hay Montreal. Bạn vẫn tìm được hàng quán, chợ, hội đoàn và lớp tiếng Việt cuối tuần, nhất là ở phía đông Vancouver, Burnaby và Surrey. Nhiều nhu yếu phẩm kiểu Á có ở chợ của các cộng đồng châu Á khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0921 921 988