H-1B là visa cho lao động có chuyên môn ở trình độ đại học trở lên, do chủ lao động Mỹ đứng đơn. Phần lớn người lần đầu nhận H-1B phải đi qua một vòng rút thăm hằng năm, vì số đơn đăng ký luôn vượt xa hạn ngạch luật định. Trượt rút thăm không phải lỗi hồ sơ: bằng cấp, lương, công việc của bạn có thể đều tốt, chỉ là tên không được chọn.
Vì thế người Việt đang học hoặc làm ở Mỹ nên hiểu cái lịch của vòng rút thăm, biết đường nào nằm ngoài hạn ngạch, và tính trước mình có bao nhiêu lượt thử. Từ năm 2025 cơ chế này còn có những thay đổi đáng kể về phí và cách chọn, nên những gì anh chị khoá trước kể lại có thể không còn đúng. Phần dưới đi qua cơ chế, các diện được miễn, thay đổi mới và một ví dụ giả định cho sinh viên sắp ra trường.
Hạn ngạch H-1B vận hành theo một lịch cố định
Luật Mỹ đặt hạn ngạch thường niên cho H-1B lần đầu: 65.000 suất chung và thêm 20.000 suất cho người có bằng thạc sĩ trở lên từ trường Mỹ. Con số này do Quốc hội quy định và đã giữ nguyên nhiều năm, trong khi số người đăng ký mỗi năm lên tới vài trăm nghìn. Một số suất trong nhóm chung được dành riêng cho công dân Chile và Singapore theo hiệp định thương mại; phần không dùng hết sẽ trả về nhóm chung.
Hạn ngạch tính theo năm tài khoá của chính phủ Mỹ, bắt đầu ngày 1 tháng 10. Lịch quen thuộc những năm gần đây như sau: tháng 3 mở cửa sổ đăng ký điện tử khoảng hai tuần; cuối tháng 3 USCIS chọn và báo kết quả; từ ngày 1 tháng 4 chủ lao động có khoảng 90 ngày để nộp đơn I-129 đầy đủ cho người được chọn; ngày làm việc theo H-1B sớm nhất là 1 tháng 10. Ngày giờ cụ thể của từng năm do USCIS công bố trước mùa đăng ký, bạn nên đọc thông báo trên uscis.gov chứ đừng dựa vào lịch năm trước.
Hệ quả thực tế: nếu bạn tốt nghiệp tháng 5 mà chưa được chủ lao động đăng ký từ tháng 3 năm đó, lượt sớm nhất của bạn là tháng 3 năm sau. Cả năm ở giữa phải có một tình trạng hợp pháp khác giữ chân, thường là OPT. Ai không tính lịch này từ năm cuối đại học thường bị hụt một vòng.
Đăng ký điện tử: ai làm, khai gì, trả gì
Chủ lao động đăng ký, không phải bạn. Người lao động không tự ghi danh được. Công ty, hoặc luật sư đại diện công ty, tạo tài khoản tổ chức trên hệ thống USCIS và nhập thông tin từng người. Bạn chỉ cung cấp thông tin và giấy tờ cho họ, nên việc đầu tiên là có một chủ lao động thật sự muốn tuyển bạn vào một vị trí chuyên môn.
Thông tin của bạn phải khớp hộ chiếu. Từ mùa đăng ký năm 2024, USCIS chuyển sang cách chọn theo người thụ hưởng: mỗi người được tính một lần dù có bao nhiêu công ty cùng đăng ký, và hệ thống yêu cầu số hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại hợp lệ. Hộ chiếu đổi giữa chừng, tên khai lệch thứ tự họ tên, là những lỗi nhỏ có thể khiến đơn sau này bị xét lại.
Phí đăng ký đã tăng. Theo quy định phí mới của USCIS ban hành năm 2024, phí đăng ký mỗi người tăng từ mức 10 USD lên khoảng 215 USD, áp từ mùa đăng ký năm 2025. Đơn I-129 sau khi trúng còn có các khoản phí khác, trong đó có khoản luật cấm chủ lao động chuyển sang cho người lao động. Mức phí cụ thể kiểm trên uscis.gov trước mỗi mùa.
Nhiều công ty đăng ký cho một người không còn tăng cơ hội. Trước đây, người có nhiều thư mời việc làm được đăng ký nhiều lần và vì thế có nhiều lá phiếu. Cách chọn theo người thụ hưởng đã xoá lợi thế đó: bạn có một phiếu, nếu trúng thì mọi công ty đã đăng ký cho bạn đều được quyền nộp đơn. Lợi ích còn lại là bạn có quyền chọn công ty sau khi trúng.
Đăng ký gian lận bị xử nặng. Các công ty có liên quan cùng đăng ký một người để lách giới hạn, hay đăng ký cho người không có vị trí thật, có thể bị huỷ kết quả và chuyển điều tra. Bạn là người thụ hưởng cũng có thể bị liên luỵ khi đơn bị từ chối vì gian lận, kể cả khi không trực tiếp làm.
Cơ chế chọn và những thay đổi từ cuối năm 2025
Cách chọn truyền thống diễn ra hai bước. Bước một, USCIS chọn ngẫu nhiên đủ số cho nhóm 65.000 từ toàn bộ người đăng ký, kể cả người có thạc sĩ Mỹ. Bước hai, trong số người có thạc sĩ Mỹ chưa trúng, hệ thống chọn tiếp cho nhóm 20.000. Vì thế người có thạc sĩ Mỹ được hai lần cơ hội, tỷ lệ trúng cao hơn người chỉ có cử nhân. Khi số đơn I-129 nộp thực tế không đủ lấp hạn ngạch, USCIS có thể mở vòng chọn thứ hai vào mùa hè cho những người chưa trúng; vòng này có năm có, năm không.
Cuối năm 2025, Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố quy tắc chuyển sang cách chọn có trọng số theo bậc lương: vị trí trả lương ở bậc cao hơn trong thang lương chuẩn của Bộ Lao động có nhiều cơ hội trúng hơn vị trí bậc thấp. Quy tắc này nhắm vào chuyện các vị trí lương thấp chiếm phần lớn suất. Cách áp dụng cụ thể từng mùa, và tình trạng các vụ kiện liên quan, bạn cần đọc trên uscis.gov và hỏi luật sư di trú của công ty, vì chi tiết có thể còn điều chỉnh.
Với người Việt mới ra trường, trọng số theo lương có nghĩa là mức lương công ty đề nghị không chỉ là chuyện thu nhập mà còn là chuyện xác suất. Một vị trí kỹ sư mới vào nghề ở vùng có thang lương cao có thể rơi vào bậc thấp nhất, trong khi cùng mức lương đó ở vùng khác lại thuộc bậc cao hơn. Đây là điểm nên trao đổi thẳng với bộ phận nhân sự khi đàm phán thư mời việc làm.
Khoản phí 100.000 USD: những gì đã rõ và chưa rõ
Tháng 9 năm 2025, Tổng thống Mỹ ra tuyên bố đặt một khoản thanh toán 100.000 USD đối với một số đơn H-1B mới. Hướng dẫn sau đó của các cơ quan cho biết khoản này nhắm vào đơn mới cho người lao động đang ở ngoài nước Mỹ và cần visa để vào; người đang ở Mỹ chuyển đổi tình trạng, ví dụ từ F-1 sang H-1B, hay gia hạn H-1B đang có, theo hướng dẫn được công bố thì không thuộc diện phải trả. Tuyên bố này cũng đang bị kiện ở toà án liên bang.
Hệ quả thực tế cho người Việt khá rõ. Người đang du học ở Mỹ, chuyển từ OPT sang H-1B ngay trong nước, ít bị ảnh hưởng trực tiếp. Người đang ở Việt Nam muốn được một công ty Mỹ tuyển thẳng theo H-1B thì gặp một rào chi phí rất lớn, và nhiều công ty đã dừng tuyển theo đường này. Nếu ai đó vẫn chào mời "H-1B đi thẳng từ Việt Nam" mà không nhắc tới khoản này, hãy hỏi lại cho rõ ai trả, trả khi nào.
Vì phạm vi áp dụng đã được làm rõ thêm nhiều lần và có thể còn thay đổi theo phán quyết của toà, đừng dựa vào bài báo hay bài đăng mạng xã hội cũ. Hỏi luật sư di trú của chủ lao động về trường hợp cụ thể của bạn: đang ở đâu khi đơn được nộp, đơn là chuyển đổi tình trạng hay xin visa ở lãnh sự quán, và bạn có định xuất cảnh trong lúc chờ hay không.
Những đường không phải rút thăm
Chủ lao động ngoài hạn ngạch. Trường đại học, tổ chức phi lợi nhuận liên kết với trường đại học, tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận và cơ quan nghiên cứu của chính phủ được nộp H-1B quanh năm, không qua rút thăm. Đây là đường phổ biến của nghiên cứu sau tiến sĩ, giảng viên, nhân viên phòng thí nghiệm, một số bệnh viện đại học.
Cái giá của đường ngoài hạn ngạch. H-1B ngoài hạn ngạch gắn với loại chủ lao động đó. Nếu sau này bạn chuyển sang một công ty tư nhân thông thường, bạn thường phải qua rút thăm như người mới, trừ khi trước đó đã từng được tính vào hạn ngạch. Nhiều người chọn đường này như bước đệm, nhưng cần biết trước cánh cửa ra không tự động mở.
Người đã từng được tính vào hạn ngạch. Ai đã có H-1B trong hạn ngạch trong vòng sáu năm gần đây thường không phải rút thăm lại khi đổi chủ lao động hay gia hạn. Đơn chuyển chủ cho phép bắt đầu làm cho chủ mới khi đơn đã được nộp hợp lệ, trong những điều kiện nhất định.
Các visa khác không có hạn ngạch kiểu này. O-1 cho người có năng lực nổi bật, L-1 cho nhân viên chuyển từ công ty mẹ hoặc con ở nước ngoài sang, và E-2 cho người có quốc tịch nước hiệp ước, đều không qua rút thăm. Mỗi đường có điều kiện riêng và không phải ai cũng đáp ứng; site có bài riêng cho từng loại.
Ví dụ giả định: ba lượt thử của một du học sinh ngành STEM
Chị Lan (giả định) học thạc sĩ khoa học dữ liệu ở Mỹ, tốt nghiệp tháng 5. Ngành của chị thuộc danh sách STEM, nên ngoài 12 tháng OPT cơ bản chị được gia hạn thêm 24 tháng, tổng cộng ba năm làm việc hợp pháp sau tốt nghiệp. Tính theo lịch rút thăm, nếu công ty đăng ký cho chị ngay tháng 3 năm tốt nghiệp, chị có tới ba mùa đăng ký trong thời gian còn OPT. Người học ngành không thuộc STEM thường chỉ có một, cùng lắm hai lượt.
Năm đầu chị trượt. Năm thứ hai công ty chuyển chị sang vị trí cao hơn, lương ở bậc cao hơn; nếu cách chọn có trọng số được áp dụng, xác suất của chị tăng theo. Song song, chị chuẩn bị phương án dự phòng: tìm hiểu các phòng thí nghiệm đại học tuyển theo H-1B ngoài hạn ngạch, và hỏi công ty có văn phòng ở nước ngoài để nếu trượt cả ba năm thì sang đó làm một năm rồi xét L-1.
Nếu chị trúng, công ty nộp I-129 từ tháng 4. Trong thời gian từ khi OPT hết tới ngày 1 tháng 10, quy định cap-gap cho phép tình trạng F-1 và quyền làm việc của chị được kéo dài, miễn đơn được nộp đúng hạn và chị không rời Mỹ sai thời điểm. Bài học từ ví dụ: lượt thử là tài sản có hạn, bắt đầu đăng ký từ năm đầu tiên được phép, và luôn có kế hoạch B trước kết quả tháng 3.
Những sai lầm hay gặp quanh mùa rút thăm
Phần lớn rắc rối không đến từ việc trượt, mà từ những quyết định vội trước và sau ngày công bố kết quả:
- Chờ tới tháng 2 mới hỏi công ty có đăng ký không. Nhiều công ty chốt danh sách từ cuối năm trước.
- Nhận lời một công ty không có vị trí thật hoặc đòi bạn tự trả mọi chi phí để "đứng tên đăng ký". Luật có những khoản bắt buộc chủ lao động chịu.
- Xuất cảnh về Việt Nam trong giai đoạn cap-gap mà không hỏi luật sư, rồi mất quyền làm việc và phải xin visa H-1B ở lãnh sự quán.
- Tin vào lời hứa "bao trúng" hoặc "có suất riêng". Kết quả do hệ thống USCIS chọn, không ai bán được suất.
- Bỏ trống thời gian giữa hai tình trạng. Hết OPT mà chưa có tình trạng khác là bắt đầu tính ngày lưu trú bất hợp pháp.
- Chỉ nhìn tỷ lệ trúng của năm trước để quyết định học ngành gì. Tỷ lệ đổi theo số người đăng ký và theo quy tắc chọn.
Nếu chủ lao động có luật sư di trú, hãy xin một buổi trao đổi ngắn trước tháng 3 về lịch, giấy tờ và phương án nếu trượt. Mười lăm phút đó thường tiết kiệm cho bạn cả năm.
Câu hỏi thường gặp
Người lao động có thể tự đăng ký rút thăm H-1B mà không cần công ty không?
Không. Người lao động không tự đăng ký được; chỉ chủ lao động Mỹ hoặc người đại diện của họ đăng ký trên hệ thống USCIS. Ngoại lệ hẹp là công ty do chính bạn sở hữu đăng ký cho bạn, với điều kiện chặt về quan hệ lao động và vị trí chuyên môn thật.
Có nhiều thư mời việc làm thì có tăng khả năng trúng không?
Từ khi USCIS chọn theo người thụ hưởng, mỗi người chỉ được tính một lần, nên nhiều thư mời không làm tăng xác suất. Lợi ích là khi trúng, bạn có thể chọn một trong những công ty đã đăng ký để chính thức nộp đơn I-129.
Trượt rút thăm có ảnh hưởng tới lần xin visa du lịch hay du học sau này không?
Trượt rút thăm không phải là bị từ chối visa và không để lại vết xấu trong hồ sơ. Tuy vậy, khi xin visa không định cư khác, bạn vẫn cần chứng minh mục đích chuyến đi đúng với loại visa, và việc từng có ý định làm việc lâu dài ở Mỹ có thể được hỏi tới.
Khoản 100.000 USD có áp cho du học sinh đang ở Mỹ chuyển sang H-1B không?
Theo hướng dẫn được công bố sau tuyên bố tháng 9 năm 2025, người đang ở Mỹ chuyển đổi tình trạng hợp lệ sang H-1B thường không thuộc diện phải trả. Phạm vi này có thể thay đổi theo hướng dẫn mới hoặc phán quyết toà án, nên cần hỏi luật sư của chủ lao động trước khi xuất cảnh.
Làm cho trường đại học theo H-1B rồi chuyển sang công ty tư nhân có phải rút thăm không?
Thường là có, nếu trước đó bạn chưa từng được tính vào hạn ngạch. H-1B ngoài hạn ngạch chỉ miễn rút thăm khi bạn còn làm cho loại chủ lao động được miễn. Một số người giữ việc ở trường song song với việc ở công ty theo diện làm việc đồng thời, nhưng đây là cấu trúc cần luật sư xem kỹ.