Phụ nữ đang mang thai vẫn xin được visa khách thăm Úc và vẫn được nhập cảnh; không có quy định cấm. Nhưng thai kỳ làm thay đổi gần như mọi phần của chuyến đi: cách khai hồ sơ, khám sức khoẻ, bảo hiểm, giới hạn của hãng bay và rủi ro chi phí nếu phải sinh hoặc điều trị ở Úc. Khách thăm không có Medicare, nên chi phí khám thai, sinh nở hay biến chứng ở bệnh viện Úc là khoản gia đình tự trả, và phần lớn bảo hiểm du lịch không chi cho chuyện này.
Bài này dành cho các tình huống người Việt hay gặp: vợ sang thăm chồng đang học hay làm ở Úc khi đang mang thai, cả nhà sang dự đám cưới khi người vợ ở tháng thứ năm, hay gia đình có ý định để con sinh ở Úc. Bài đi qua cách khai, khám sức khoẻ, bảo hiểm, giới hạn đi máy bay, chuyện quốc tịch và giấy tờ nếu con chào đời ở Úc, cùng ví dụ giả định và những sai lầm hay gặp. Mọi quyết định về đi lại khi mang thai nên có ý kiến bác sĩ sản khoa của bạn; quy định visa và chi phí cần kiểm trên trang chính thức và với bệnh viện.
Mang thai không cấm xin visa, nhưng viên chức xem kỹ hơn
Tờ khai visa 600 có câu hỏi về tình trạng sức khoẻ, và trong một số trường hợp hỏi trực tiếp về việc mang thai. Bạn phải khai trung thực. Thai kỳ không phải là lý do tự động để từ chối, nhưng nó khiến viên chức đặt thêm hai câu hỏi: chuyến đi có hợp lý với giai đoạn thai kỳ không, và nếu bạn phải sinh hay điều trị ở Úc thì ai trả chi phí.
Một chuyến thăm ba tuần ở tháng thứ tư thai kỳ, có vé về rõ ràng, có bảo hiểm và có bác sĩ xác nhận đủ sức khoẻ đi lại, là hồ sơ bình thường. Một chuyến đi ba tháng bắt đầu ở tháng thứ bảy, kết thúc sau ngày dự sinh, không nói gì về kế hoạch sinh, là hồ sơ khiến viên chức nghi ngờ mục đích thật và lo rủi ro chi phí cho hệ thống y tế Úc.
Nếu mục đích chuyến đi có liên quan tới việc sinh con, ví dụ chồng bạn đang ở Úc và cả hai muốn em bé chào đời có bố bên cạnh, hãy nói thẳng trong hồ sơ, kèm kế hoạch tài chính cho việc sinh và kế hoạch về nước. Giấu mục đích là con đường dẫn tới từ chối hoặc huỷ visa, còn nói thẳng ít nhất cho viên chức đủ thông tin để đánh giá.
Khám sức khoẻ khi đang mang thai
Khi nào bị yêu cầu khám. Chuyến du lịch ngắn thường không cần khám. Nhưng tuỳ thời gian ở, câu trả lời sức khoẻ và tình trạng thai kỳ đã khai, Bộ Nội vụ có thể gửi yêu cầu khám tại phòng khám chỉ định ở Việt Nam qua ImmiAccount.
Chụp X-quang phổi. Nếu bài khám có chụp X-quang, phụ nữ mang thai thường được lựa chọn hoãn chụp, chụp có che chắn, hoặc theo phương án khác theo hướng dẫn của phòng khám và Bộ Nội vụ. Hãy báo ngay với phòng khám là bạn đang mang thai khi đặt lịch, đừng đợi tới lúc vào phòng chụp.
Ảnh hưởng tới thời gian xét. Hoãn chụp X-quang có thể khiến hồ sơ chậm hơn, hoặc visa được cấp kèm yêu cầu hoàn tất khám sau. Nếu chuyến đi có ngày cố định, nộp hồ sơ sớm hơn bình thường.
Giấy xác nhận của bác sĩ sản khoa. Dù không bắt buộc với visa, một giấy của bác sĩ sản khoa ở Việt Nam bằng tiếng Anh ghi tuần thai, ngày dự sinh, tình trạng thai bình thường và đủ sức khoẻ đi lại rất hữu ích cho cả hồ sơ visa, hãng bay và bác sĩ ở Úc nếu cần khám.
Bảo hiểm: phần dễ bị bỏ trống nhất
Hầu hết bảo hiểm du lịch quốc tế bán ở Việt Nam loại trừ chi phí sinh nở và chỉ chi một phần cho biến chứng thai kỳ trong giai đoạn đầu, thường tới một mốc tuần thai nhất định ghi trong hợp đồng. Sau mốc đó, ngay cả cấp cứu liên quan tới thai kỳ cũng có thể không được chi trả. Đây là điều khoản nhiều người không đọc cho tới khi cần.
Gói bảo hiểm dành cho khách thăm của các quỹ bảo hiểm Úc có phần thai sản thường đi kèm thời gian chờ dài, nhiều tháng, nên mua khi đã mang thai gần như không có tác dụng cho lần sinh này. Nói cách khác, với người đã mang thai khi sang Úc, rất khó tìm được bảo hiểm chi trả cho việc sinh.
Vì vậy câu hỏi thực tế là: nếu có chuyện phải nhập viện hoặc sinh sớm ở Úc, gia đình có khả năng tự trả không. Bệnh viện công ở Úc tính phí cho người không có Medicare theo biểu phí riêng, có thể yêu cầu đặt cọc trước với dịch vụ có kế hoạch như sinh, và gửi hoá đơn sau với cấp cứu. Hãy hỏi trực tiếp bệnh viện gần nơi ở về ước tính chi phí cho bệnh nhân không có Medicare trước khi đi. Nếu khoản đó vượt quá khả năng của gia đình, đó là thông tin quan trọng để quyết định có nên đi ở giai đoạn này hay không.
Hãng bay và thai kỳ: các mốc cần biết
Ngoài visa, hãng bay có quy định riêng cho hành khách mang thai. Mốc tuần thai cụ thể khác nhau giữa các hãng và giữa thai đơn, thai đôi, nên bảng dưới chỉ là nguyên lý chung; hãy đọc quy định của chính hãng bạn bay.
| Giai đoạn | Thường gặp ở các hãng | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Ba tháng đầu và giữa thai kỳ | Bay bình thường, không cần giấy tờ thêm | Hỏi ý kiến bác sĩ, mang theo sổ khám thai |
| Từ khoảng tuần 28 | Nhiều hãng yêu cầu giấy xác nhận của bác sĩ ghi tuần thai, ngày dự sinh và đủ sức khoẻ bay, có hạn trong vài ngày trước chuyến bay | Xin giấy bằng tiếng Anh, đúng mẫu hãng yêu cầu nếu có |
| Gần cuối thai kỳ | Hãng có mốc không nhận chở, sớm hơn với thai đôi; mốc này áp cho cả chuyến về | Tính ngày về trước mốc này, không chỉ ngày đi |
| Sau sinh | Hãng thường có quy định số ngày tối thiểu sau sinh cho mẹ và bé trước khi bay | Hỏi trước nếu có khả năng sinh ở Úc |
Điều người ta hay quên là chuyến về. Nếu bạn sang ở tháng thứ sáu và định ở hai tháng, chuyến về rơi vào tháng thứ tám, đúng lúc nhiều hãng bắt đầu từ chối hoặc đòi giấy tờ chặt hơn. Lịch cả chuyến phải được tính theo mốc của chuyến về.
Con sinh ra ở Úc không tự động có quốc tịch Úc
Theo Luật Quốc tịch Úc, trẻ sinh ra ở Úc chỉ là công dân Úc từ khi sinh nếu ít nhất một trong hai cha mẹ là công dân hoặc thường trú nhân Úc vào thời điểm sinh. Nếu cha mẹ chỉ là khách thăm, du học sinh hay người giữ visa tạm trú, em bé không có quốc tịch Úc. Có một quy định khác cho trẻ sinh ở Úc và sống bình thường ở Úc trong mười năm đầu đời, nhưng đó là chuyện của một tuổi thơ ở Úc, không phải của chuyến đi thăm.
Em bé sinh ra ở Úc khi mẹ đang giữ visa tạm trú thường được xem là có cùng loại visa với cha hoặc mẹ theo quy định của Luật Di trú, kèm các điều kiện của visa đó. Nghĩa là nếu mẹ có visa khách thăm, bé cũng là khách thăm, phải rời Úc theo cùng thời hạn và không có quyền lợi y tế công. Gia đình cần đăng ký khai sinh cho bé tại cơ quan đăng ký hộ tịch của bang nơi sinh, rồi làm thủ tục đăng ký khai sinh và hộ chiếu Việt Nam cho bé tại cơ quan đại diện Việt Nam ở Úc trước khi về.
Vì vậy ý tưởng "sang Úc sinh con để con có quốc tịch Úc" không đúng với luật Úc. Nó cũng là kiểu mục đích khiến hồ sơ visa khách thăm bị từ chối nếu viên chức nhận ra, và để lại hoá đơn bệnh viện mà gia đình phải trả. Người nghe lời quảng cáo về chuyện này nên đọc kỹ luật quốc tịch trên trang chính thức của Chính phủ Úc trước khi tin.
Ví dụ giả định: ba gia đình, ba quyết định
Gia đình thứ nhất. Ví dụ giả định: chị Vy mang thai tuần 16, sang Melbourne ba tuần dự lễ tốt nghiệp của em trai. Chị khai thai kỳ trong tờ khai, nộp giấy bác sĩ xác nhận thai bình thường, mua bảo hiểm du lịch có phủ biến chứng thai kỳ tới mốc tuần trong hợp đồng, vé về ở tuần 19. Hồ sơ bình thường, chuyến đi nằm gọn trong giai đoạn an toàn và trong phạm vi bảo hiểm.
Gia đình thứ hai. Ví dụ giả định: anh Phong đang học thạc sĩ ở Adelaide bằng visa 500, vợ anh mang thai tuần 24 muốn sang ở với chồng tới khi sinh. Vợ anh là người phụ thuộc có thể nộp theo visa du học của chồng thay vì visa khách thăm, với yêu cầu bảo hiểm y tế cho sinh viên quốc tế và người đi kèm; quyền lợi thai sản của loại bảo hiểm này cũng có thời gian chờ. Gia đình hỏi bệnh viện về chi phí cho người không có Medicare và tính phần tự trả trước khi quyết định. Đây là tình huống cần đọc kỹ điều kiện của visa người đi kèm và hợp đồng bảo hiểm, không phải chỉ chọn visa nào nhanh hơn.
Gia đình thứ ba. Ví dụ giả định: một cặp vợ chồng được giới thiệu "gói sinh con ở Úc để con có quốc tịch", định xin visa du lịch lúc tuần 30. Khi tìm hiểu, họ biết rằng con sẽ không có quốc tịch Úc vì cả hai không phải công dân hay thường trú nhân, chi phí sinh ở bệnh viện tự trả hoàn toàn, và hãng bay có thể từ chối chuyến về nếu bé sinh muộn. Họ huỷ kế hoạch. Quyết định đúng đến từ việc kiểm tra luật thay vì tin lời quảng cáo.
Sai lầm hay gặp khi đi Úc lúc mang thai
Phần lớn các tình huống khó khăn đều đến từ việc gia đình nghĩ chuyến đi sẽ diễn ra như một chuyến du lịch bình thường. Những sai lầm dưới đây đáng tránh nhất.
- Không khai thai kỳ trong tờ khai visa, rồi bị yêu cầu khám hoặc bị phát hiện ở cửa khẩu khi bụng đã rõ.
- Tính lịch theo ngày đi, quên mốc tuần thai của hãng bay ở chuyến về.
- Mua bảo hiểm du lịch rẻ nhất mà không đọc điều khoản thai kỳ, tưởng mọi cấp cứu đều được chi.
- Nghĩ bệnh viện công ở Úc miễn phí cho mọi người, trong khi khách thăm không có Medicare tự trả theo biểu phí riêng.
- Không mang sổ khám thai, kết quả siêu âm, xét nghiệm, khiến bác sĩ ở Úc phải làm lại nhiều thứ nếu cần khám.
- Tin rằng con sinh ở Úc sẽ có quốc tịch Úc hoặc giúp cha mẹ được ở lại.
- Không tìm hiểu trước thủ tục khai sinh và hộ chiếu Việt Nam cho bé nếu có khả năng sinh ở Úc, khiến cả nhà bị kẹt lại lâu hơn dự định.
Nếu có thể chọn thời điểm, giai đoạn giữa thai kỳ với chuyến đi ngắn là lựa chọn ít rủi ro nhất cho cả visa, sức khoẻ và chi phí. Nếu không thể, hãy biến các rủi ro thành con số cụ thể bằng cách hỏi hãng bay, hãng bảo hiểm và bệnh viện trước khi đặt vé.
Câu hỏi thường gặp
Đang mang thai có xin được visa du lịch Úc không?
Có. Úc không cấm phụ nữ mang thai xin visa khách thăm. Bạn phải khai trung thực tình trạng sức khoẻ, và viên chức sẽ xem chuyến đi có hợp lý với giai đoạn thai kỳ, có bảo hiểm và kế hoạch về rõ ràng không.
Con sinh ra ở Úc có được quốc tịch Úc không?
Chỉ khi ít nhất một trong hai cha mẹ là công dân hoặc thường trú nhân Úc vào thời điểm sinh. Nếu cha mẹ là khách thăm hay giữ visa tạm trú, bé không có quốc tịch Úc từ khi sinh và thường mang cùng loại visa với cha hoặc mẹ.
Bảo hiểm du lịch có chi trả chi phí sinh con ở Úc không?
Phần lớn bảo hiểm du lịch loại trừ sinh nở và chỉ chi biến chứng thai kỳ tới một mốc tuần thai nhất định. Gói thai sản của quỹ Úc thường có thời gian chờ dài. Hãy đọc kỹ điều khoản và hỏi bằng văn bản trước khi mua.
Bà bầu bay sang Úc có cần giấy của bác sĩ không?
Tuỳ hãng bay và tuần thai. Nhiều hãng yêu cầu giấy xác nhận của bác sĩ từ khoảng tuần 28, và có mốc không nhận chở gần cuối thai kỳ. Mốc này áp cho cả chuyến về, nên hãy kiểm quy định của chính hãng bạn bay.
Đang mang thai có phải chụp X-quang khi khám sức khoẻ visa Úc không?
Nếu bài khám có chụp X-quang, phụ nữ mang thai thường được chọn hoãn hoặc chụp có che chắn theo hướng dẫn của phòng khám và Bộ Nội vụ. Hãy báo đang mang thai khi đặt lịch khám để được hướng dẫn đúng.