Người sang Úc bằng visa khách thăm không được hưởng Medicare, hệ thống y tế công của Úc, vì Việt Nam không có hiệp định chăm sóc y tế đối ứng với Úc; khi ốm, bạn trả theo giá dành cho người không có Medicare. Một số visa còn có điều kiện 8501, bắt buộc duy trì bảo hiểm y tế phù hợp suốt thời gian ở Úc. Dù visa không có điều kiện này, đi Úc không có bảo hiểm là đánh cược bằng tiền của cả nhà.
Chuyện hay xảy ra không phải là thiếu bảo hiểm, mà là có bảo hiểm nhưng không dùng được: hợp đồng loại trừ bệnh có sẵn, giới hạn tuổi, hoặc chỉ hoàn tiền sau khi gia đình đã ứng trước khoản lớn. Bài này giải thích vì sao khách thăm phải tự lo, điều kiện 8501 đòi hỏi gì, khác biệt giữa bảo hiểm du lịch mua ở Việt Nam và gói dành cho khách thăm của quỹ bảo hiểm Úc, cách đọc hợp đồng, và cách xử lý khi ốm thật. Mức phí và chi phí y tế thay đổi theo bang và theo năm; số cụ thể nên hỏi trực tiếp bệnh viện và hãng bảo hiểm.
Vì sao khách thăm không có Medicare và phải tự lo
Medicare dành cho công dân Úc, thường trú nhân và một số nhóm người đang chờ thường trú. Ngoài ra, Úc có hiệp định chăm sóc y tế đối ứng với một số nước, chủ yếu ở châu Âu và New Zealand, cho phép công dân các nước đó được chữa một số bệnh cấp tính khi ở Úc. Việt Nam không có hiệp định này, nên người Việt sang thăm thân, du lịch hay công tác đều là bệnh nhân tự trả.
Tự trả ở Úc khác với tự trả ở Việt Nam ở hai điểm. Thứ nhất, giá dịch vụ y tế cao, nhất là phần nằm viện, phẫu thuật, chẩn đoán hình ảnh và xe cứu thương. Thứ hai, bệnh viện công tính phí cho người không có Medicare theo biểu phí riêng, và có thể yêu cầu đặt cọc hoặc ký cam kết thanh toán trước khi điều trị không khẩn cấp. Cấp cứu thật sự thì vẫn được xử lý, nhưng hoá đơn sẽ đến sau.
Vì vậy câu hỏi không phải là có nên mua bảo hiểm không, mà là mua loại nào để khi cần nó trả được phần lớn chi phí. Với người trẻ đi chơi hai tuần, một gói du lịch cơ bản có thể đủ. Với cha mẹ ngoài sáu mươi sang ở ba đến sáu tháng, có bệnh nền, lựa chọn sai gói có thể khiến gia đình gánh khoản tiền tương đương nhiều năm tiết kiệm.
Điều kiện 8501 đòi hỏi gì
Khi nào visa có điều kiện này. Điều kiện 8501 thường được gắn với visa 600 luồng Sponsored Family, visa cấp cho cha mẹ ở dài, visa 870 và một số visa tạm trú khác như visa đào tạo. Visa du lịch ngắn luồng Tourist có thể có hoặc không. Cách duy nhất để biết là đọc danh sách điều kiện trên thư cấp visa hoặc kiểm qua hệ thống tra cứu visa trực tuyến của Úc.
Nội dung. Người giữ visa phải duy trì bảo hiểm y tế đầy đủ trong suốt thời gian ở Úc. "Đầy đủ" được hiểu là bảo hiểm thật sự chi trả cho điều trị y tế và nằm viện ở Úc, không phải chỉ là một tờ chứng nhận mua cho có. Bộ Nội vụ không ghi tên gói cụ thể, nhưng có hướng dẫn về mức bảo hiểm được xem là phù hợp cho từng loại visa.
Thời gian. Bảo hiểm phải phủ từ ngày nhập cảnh tới ngày rời Úc, cho mọi lần nhập cảnh nếu visa nhiều lần. Mua bảo hiểm ba tháng rồi ở bốn tháng là vi phạm điều kiện từ tháng thứ tư.
Hậu quả nếu vi phạm. Visa có thể bị xem xét huỷ, và việc không duy trì bảo hiểm cũng có thể được cân nhắc trong các hồ sơ visa sau. Nặng hơn về thực tế là khoản nợ bệnh viện: Úc có quy định liên quan tới nợ y tế chưa trả với bệnh viện công, và nợ này có thể ảnh hưởng tới việc được cấp visa sau này cho tới khi thanh toán hoặc có thoả thuận trả.
Bảo hiểm du lịch mua ở Việt Nam hay gói khách thăm của quỹ Úc
Có hai nhóm sản phẩm người Việt hay mua. Không nhóm nào luôn tốt hơn; mỗi nhóm hợp với một kiểu chuyến đi. Bảng dưới so sánh theo nguyên lý; điều khoản cụ thể khác nhau giữa từng hãng và từng gói.
| Tiêu chí | Bảo hiểm du lịch quốc tế mua ở Việt Nam | Gói khách thăm của quỹ bảo hiểm Úc |
|---|---|---|
| Thời gian phủ | Thường theo chuyến, phù hợp vài tuần đến vài tháng | Theo tháng, gia hạn được, hợp ở dài |
| Cách thanh toán khi điều trị | Thường ứng trước rồi đòi hoàn, hoặc bảo lãnh qua đối tác hỗ trợ | Nhiều quỹ thanh toán trực tiếp với bệnh viện, phòng khám trong mạng lưới |
| Bệnh có sẵn | Thường loại trừ hoặc chỉ chi cho cơn cấp tính bất ngờ | Có thời gian chờ cho bệnh có sẵn, sau đó mới được chi trả |
| Giới hạn tuổi | Nhiều gói giới hạn tuổi hoặc giảm quyền lợi khi trên một mức tuổi | Thường ít giới hạn tuổi hơn nhưng phí tăng theo tuổi |
| Đáp ứng điều kiện 8501 | Có thể được chấp nhận nếu quyền lợi đủ, cần đọc kỹ | Thường được thiết kế để đáp ứng yêu cầu bảo hiểm của visa |
| Phần không y tế | Có thêm hành lý, huỷ chuyến, trễ chuyến | Thường chỉ y tế |
Một cách kết hợp hay gặp: người ở dài mua gói khách thăm của quỹ Úc cho phần y tế, và mua thêm bảo hiểm du lịch ngắn cho chặng bay để phủ hành lý, huỷ chuyến. Người đi ngắn và khoẻ mạnh thì một gói du lịch đủ hạn mức là gọn nhất.
Đọc hợp đồng bảo hiểm: những dòng quyết định có dùng được hay không
Trước khi mua, hãy đọc phần quyền lợi và phần loại trừ, không chỉ trang tóm tắt. Những dòng dưới đây là nơi các gia đình hay vỡ mộng nhất khi nộp yêu cầu bồi thường.
- Định nghĩa bệnh có sẵn: là bệnh đã được chẩn đoán, đang dùng thuốc, hay có triệu chứng trong một khoảng thời gian trước khi mua. Cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim của cha mẹ gần như luôn rơi vào nhóm này.
- Thời gian chờ: số tháng phải chờ trước khi một nhóm quyền lợi có hiệu lực, đặc biệt với bệnh có sẵn và thai sản ở các gói của quỹ Úc.
- Hạn mức từng nhóm: hạn mức tổng có thể lớn nhưng hạn mức cho nằm viện, phẫu thuật, xe cứu thương hay thuốc ngoại trú có thể nhỏ hơn nhiều.
- Mức tự chịu mỗi lần khám hoặc mỗi đợt nằm viện.
- Xe cứu thương: ở Úc xe cứu thương thường tính phí cao với người không có bảo hiểm phù hợp, và nhiều gói chỉ chi một phần.
- Đưa bệnh nhân về nước: có phủ chi phí đưa về Việt Nam bằng chuyến bay có y tá đi kèm không. Với người lớn tuổi, đây là khoản có thể rất lớn.
- Thủ tục khi cần điều trị: có đường dây hỗ trợ không, có cần báo trước khi nhập viện không, giấy tờ nào phải giữ để đòi hoàn.
Nếu gói không trả lời rõ được các dòng trên, hãy hỏi bằng văn bản và giữ câu trả lời. Một email xác nhận "bệnh tiểu đường đã khai được chi trả khi có biến chứng cấp tính" có giá trị hơn mọi lời tư vấn qua điện thoại.
Ví dụ giả định: mẹ 68 tuổi sang Melbourne ở bốn tháng
Ví dụ giả định: bà Hạnh 68 tuổi, có tiểu đường type 2 và cao huyết áp đang điều trị ổn, sang Melbourne ở với con gái bốn tháng bằng visa 600 luồng Sponsored Family, visa có điều kiện 8501. Con gái bà ban đầu định mua một gói du lịch rẻ ở Việt Nam, nhưng đọc kỹ thì gói đó giới hạn tuổi và loại trừ hoàn toàn bệnh có sẵn.
Gia đình cân nhắc hai hướng. Hướng thứ nhất là gói du lịch cao cấp hơn có điều khoản chi trả biến chứng cấp tính của bệnh có sẵn đã khai báo. Hướng thứ hai là gói khách thăm của một quỹ Úc, có thời gian chờ cho bệnh có sẵn nhưng phủ đầy đủ các bệnh mới phát sinh và thanh toán trực tiếp với bệnh viện trong mạng lưới. Họ chọn hướng thứ hai cho phần y tế, cộng thêm việc bà mang đủ thuốc cho bốn tháng kèm đơn tiếng Anh, và đặt lịch khám tổng quát ở Việt Nam trước khi bay.
Bài học từ ví dụ này: với người có bệnh nền, phần lớn rủi ro không nằm ở bệnh nền ổn định mà ở biến chứng bất ngờ như đột quỵ, nhồi máu, ngã gãy xương. Chọn gói theo câu hỏi "nếu tối nay mẹ phải nhập viện cấp cứu thì gói này trả những gì" sẽ rõ hơn so sánh phí.
Khi ốm thật ở Úc: làm gì theo thứ tự
Biết trước trình tự giúp gia đình bình tĩnh và giữ đủ giấy tờ để đòi bồi thường. Đây là trình tự chung; mỗi hãng bảo hiểm có hướng dẫn riêng cần đọc từ trước.
- Bệnh nhẹ, không khẩn cấp: đặt lịch ở phòng khám đa khoa GP gần nhà, nói rõ là khách thăm, không có Medicare, có bảo hiểm của hãng nào. Hỏi giá khám trước.
- Cần mua thuốc: nhà thuốc ở Úc chỉ bán thuốc kê đơn khi có đơn của bác sĩ hành nghề ở Úc; đơn thuốc Việt Nam chỉ có giá trị tham khảo.
- Tình huống khẩn cấp đe doạ tính mạng: gọi số khẩn cấp quốc gia của Úc hoặc tới khoa cấp cứu gần nhất. Không chần chừ vì lo chi phí.
- Báo cho hãng bảo hiểm sớm nhất có thể, đặc biệt trước khi nhập viện không khẩn cấp. Nhiều hợp đồng yêu cầu được báo để bảo lãnh thanh toán.
- Giữ mọi hoá đơn, biên lai, giấy ra viện, báo cáo của bác sĩ. Chụp ảnh và lưu bản điện tử ngay.
- Nếu bệnh viện gửi hoá đơn mà bảo hiểm chưa trả, liên hệ phòng tài chính của bệnh viện để thoả thuận, đừng để nợ quá hạn vì có thể ảnh hưởng tới các lần xin visa sau.
Người nhà ở Úc nên lưu sẵn trong điện thoại số hợp đồng bảo hiểm, đường dây hỗ trợ của hãng và danh sách thuốc đang dùng của cha mẹ bằng tiếng Anh. Khi có sự cố, những thông tin này thường được hỏi ngay trong mười phút đầu.
Những sai lầm hay gặp khi mua bảo hiểm cho chuyến đi Úc
Phần lớn các vụ gia đình phải tự trả khoản lớn đều bắt đầu từ một trong những lựa chọn dưới đây, thường vì muốn tiết kiệm phí hoặc mua vội cho đủ hồ sơ.
- Mua gói rẻ nhất chỉ để nộp kèm hồ sơ visa, không đọc phần loại trừ.
- Không khai bệnh có sẵn khi mua, rồi bị từ chối bồi thường vì khai không trung thực.
- Mua đủ số ngày theo kế hoạch ban đầu, sau đó ở thêm mà không gia hạn bảo hiểm.
- Nghĩ thẻ tín dụng có kèm bảo hiểm du lịch là đủ, trong khi quyền lợi của thẻ thường giới hạn tuổi, thời gian và chỉ kích hoạt khi mua vé bằng thẻ đó.
- Không mang theo hồ sơ bệnh án tóm tắt, khiến bác sĩ ở Úc phải làm lại xét nghiệm, tốn thêm tiền và thời gian.
Phí bảo hiểm là khoản chắc chắn mất, còn chi phí điều trị là khoản có thể không bao giờ xảy ra. Nhưng với người lớn tuổi ở dài ngày, xác suất phải đi khám ít nhất một lần là đáng kể, và một gói tốt thường đáng giá hơn bạn nghĩ.
Câu hỏi thường gặp
Khách du lịch Việt Nam ở Úc có được dùng Medicare không?
Không. Medicare dành cho công dân, thường trú nhân Úc và một số nhóm đặc biệt. Úc có hiệp định chăm sóc y tế đối ứng với một số nước nhưng Việt Nam không nằm trong danh sách, nên khách thăm người Việt tự trả hoặc dùng bảo hiểm tư nhân.
Làm sao biết visa của mình có điều kiện 8501?
Đọc danh sách điều kiện trong thư cấp visa, hoặc tra cứu visa qua hệ thống trực tuyến của Bộ Nội vụ Úc. Nếu thấy mã 8501, bạn bắt buộc phải duy trì bảo hiểm y tế phù hợp trong toàn bộ thời gian ở Úc.
Bảo hiểm du lịch mua ở Việt Nam có đáp ứng điều kiện 8501 không?
Có thể, nếu quyền lợi y tế và nằm viện đủ và phủ trọn thời gian ở Úc. Tuy vậy nhiều gói giới hạn tuổi hoặc loại trừ bệnh có sẵn. Hãy đối chiếu với hướng dẫn về mức bảo hiểm phù hợp trên trang của Bộ Nội vụ trước khi mua.
Cha mẹ có bệnh tiểu đường có mua được bảo hiểm khi sang Úc không?
Mua được, nhưng phải khai bệnh khi mua và chấp nhận rằng nhiều gói sẽ loại trừ hoặc có thời gian chờ cho bệnh này. Nên chọn gói có điều khoản chi trả biến chứng cấp tính và hỏi bằng văn bản phạm vi chi trả trước khi đóng phí.
Nợ viện phí ở Úc có ảnh hưởng tới lần xin visa sau không?
Có thể. Úc có quy định liên quan tới nợ chưa trả với bệnh viện công, và khoản nợ này có thể khiến hồ sơ visa sau bị chậm hoặc từ chối cho tới khi thanh toán hoặc có thoả thuận trả nợ. Nên chủ động liên hệ bệnh viện để thoả thuận.