F-2 là visa phụ thuộc dành cho vợ hoặc chồng hợp pháp và con chưa kết hôn dưới 21 tuổi của người đang học ở Mỹ bằng visa F-1. Người F-2 được sống cùng du học sinh ở Mỹ trong suốt thời gian người F-1 còn tình trạng hợp lệ. Con F-2 được đi học phổ thông như mọi học sinh; vợ hoặc chồng F-2 không được làm việc dưới bất kỳ hình thức nào và chỉ được học bán thời gian hoặc học mang tính sở thích.
F-2 phụ thuộc hoàn toàn vào F-1: người chính tốt nghiệp, làm OPT, chuyển trường hay mất tình trạng thì F-2 đi theo. Cha mẹ, anh chị em hay người yêu chưa kết hôn không đi theo diện này được. Vì những giới hạn ấy, nhiều gia đình cần tính trước cả kế hoạch tài chính lẫn việc người đi kèm sẽ làm gì trong hai đến năm năm ở Mỹ.
Ai được xin F-2 và ai không
Vợ hoặc chồng phải có hôn nhân hợp pháp tại nơi kết hôn. Mỹ công nhận hôn nhân cùng giới hợp pháp cho mục đích di trú từ năm 2013, nên vợ chồng cùng giới kết hôn ở nơi cho phép vẫn được xét F-2. Chung sống không đăng ký, dù có con chung, không đủ điều kiện; người này phải tự xin visa riêng, thường là B-2.
Con phải chưa kết hôn và dưới 21 tuổi. Con riêng của vợ hoặc chồng đủ điều kiện nếu đáp ứng các điều kiện về quan hệ kế theo luật Mỹ, thường liên quan tới thời điểm kết hôn. Con nuôi cần giấy tờ nhận nuôi hợp lệ. Con sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ, không cần và không được cấp F-2.
Cha mẹ của du học sinh không có diện phụ thuộc. Đây là hiểu lầm phổ biến ở các gia đình Việt có con đi học phổ thông ở Mỹ: cha mẹ muốn sang ở cùng phải xin B-2 từng chuyến, mỗi lần ở theo I-94 và phải chứng minh ý định quay về. Một số gia đình chọn cho mẹ đi học F-1 cùng lúc để con đi F-2, nhưng phương án này chỉ hợp khi người mẹ thật sự có kế hoạch học hành nghiêm túc và đủ tài chính cho cả hai người.
F-2 được làm gì, không được làm gì
Bảng dưới đây gom các quyền và giới hạn quan trọng nhất theo quy định hiện hành của Bộ An ninh Nội địa Mỹ. Một số chi tiết có thể đổi; khi gặp trường hợp ranh giới, hỏi bộ phận sinh viên quốc tế của trường (DSO) hoặc đọc trang Study in the States.
| Hoạt động | Vợ hoặc chồng F-2 | Con F-2 |
|---|---|---|
| Làm việc nhận lương | Không, kể cả làm thêm, làm từ xa cho công ty Mỹ | Không |
| Học phổ thông (mẫu giáo tới lớp 12) | Không áp dụng | Được học toàn thời gian |
| Học đại học, sau đại học lấy bằng | Chỉ học bán thời gian ở trường được SEVP chứng nhận | Chỉ học bán thời gian; muốn học toàn thời gian phải đổi sang F-1 |
| Học sở thích, học tiếng ngắn hạn | Được nếu mang tính giải trí | Được |
| Tình nguyện không lương | Được nếu đúng nghĩa tình nguyện, không thay thế công việc có lương | Được |
| Xin số an sinh xã hội | Thường không đủ điều kiện vì không có quyền làm việc | Thường không đủ điều kiện |
Giới hạn làm việc là điểm đau nhất. Nhiều vợ chồng F-2 có nghề ở Việt Nam, sang Mỹ phải ở nhà vài năm. Có người nhận việc tự do trực tuyến cho khách ở Mỹ vì nghĩ "làm trên mạng thì không sao"; đây là làm việc không phép và có thể ảnh hưởng tới cả hồ sơ F-1 của người chính khi bị phát hiện.
Tình trạng F-2 gắn với F-1 như thế nào
Mọi mốc thời gian của F-2 bám theo người chính. Khi F-1 còn đi học đúng quy định, F-2 hợp lệ. Khi F-1 tốt nghiệp và làm OPT hay STEM OPT, F-2 vẫn tiếp tục. Khi F-1 chuyển trường, trường mới cấp I-20 phụ thuộc mới cho từng người F-2. Khi F-1 kết thúc chương trình hoặc OPT, cả gia đình có ân hạn 60 ngày để rời Mỹ, đổi diện hoặc chuyển sang chương trình học mới.
Ngược lại, nếu F-1 mất tình trạng vì bỏ học, học không đủ tín chỉ hay làm việc trái phép, F-2 mất theo. Hồ sơ của người phụ thuộc trong hệ thống SEVIS gắn vào hồ sơ người chính. Vợ chồng ly hôn thì người F-2 cũng mất căn cứ ở lại theo diện này.
Đi lại cũng có điểm riêng. Người F-2 ra nước ngoài rồi quay lại cần I-20 phụ thuộc còn chữ ký đi lại của DSO trong thời hạn quy định, tem visa F-2 còn hạn, và giấy tờ cho thấy F-1 vẫn đang học hoặc làm OPT. Người F-2 có thể sang sau người chính (theo diện đoàn tụ, follow to join), kể cả khi kết hôn sau khi người F-1 đã sang Mỹ, miễn hôn nhân hợp pháp và có I-20 phụ thuộc.
Xin F-2: những điểm khác so với hồ sơ F-1
Mỗi người phụ thuộc có I-20 riêng. Trường cấp I-20 phụ thuộc mang tên từng người, dựa trên thông tin người F-1 cung cấp. Không có I-20 riêng thì không xin F-2 được.
Chứng minh tài chính tăng theo số người. Trường cộng thêm chi phí sinh hoạt cho từng người phụ thuộc vào yêu cầu tài chính. Con số cụ thể mỗi trường tự đặt, thường ghi trong mục chi phí cho người phụ thuộc trên trang của trường.
Không đóng phí SEVIS cho người F-2. Phí SEVIS I-901 chỉ áp cho người F-1. Người F-2 vẫn đóng phí xin visa như mọi người xin visa không định cư.
Chứng minh quan hệ là trọng tâm phỏng vấn. Giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của con, ảnh và lịch sử chung sống. Hôn nhân mới đăng ký sát ngày nộp hồ sơ thường được hỏi kỹ hơn.
Ý định quay về vẫn được xét. F-2 chịu điều 214(b) như F-1. Viên chức xem kế hoạch của cả gia đình sau khi học xong, nên câu trả lời của người F-1 và người F-2 phải khớp nhau.
Khi vợ chồng F-2 muốn học chính quy hoặc đi làm
Đổi sang F-1. Người F-2 muốn học toàn thời gian lấy bằng có thể nộp I-539 đổi sang F-1 khi đang ở Mỹ, hoặc về nước xin visa F-1. Quy định không cho bắt đầu học toàn thời gian trước khi đổi xong; đọc kỹ thời điểm nhập học so với thời gian xử lý của USCIS.
Tìm chủ lao động bảo lãnh. Người có bằng cấp phù hợp có thể được chủ lao động đăng ký H-1B. Nếu được chọn và duyệt, người đó chuyển sang tình trạng H-1B, và người F-1 lại có thể trở thành người phụ thuộc H-4 nếu muốn.
Tự đi bằng J-1. Người có chương trình nghiên cứu hay thực tập riêng với nhà tài trợ J-1 có thể xin J-1 độc lập. Khi đó tình trạng của họ không còn phụ thuộc vào F-1.
Đổi vai chính – phụ. Một số gia đình tính phương án vợ hoặc chồng đi học F-1, người kia làm F-2, rồi sau đó đổi vai. Đây là chuyện hợp pháp nếu cả hai đều thật sự học, nhưng mỗi lần đổi là một hồ sơ, một khoản học phí và một lần chứng minh tài chính.
Ví dụ giả định: một gia đình ba người đi theo F-1
Anh Minh, 33 tuổi, kỹ sư ở Đà Nẵng, nhận học bổng một phần chương trình thạc sĩ hai năm ở một bang miền Trung Tây. Vợ anh là kế toán, con trai sáu tuổi. Gia đình chọn để vợ và con đi F-2 cùng anh ngay từ đầu.
Những việc gia đình cần tính: tổng tài chính ba người cho năm đầu theo yêu cầu của trường, gồm học phí phần không có học bổng, sinh hoạt cho anh và phần cộng thêm cho hai người phụ thuộc; bảo hiểm y tế cho vợ và con (nhiều trường bắt buộc mua cho người phụ thuộc hoặc khuyến cáo mạnh); trường tiểu học công lập theo khu nhà thuê, con được học miễn học phí như học sinh trong khu. Người vợ không được đi làm suốt hai năm, nên thu nhập của gia đình trong thời gian này chủ yếu là học bổng, trợ giảng của anh (nếu có, trong giới hạn giờ cho phép) và tiền tiết kiệm.
Điểm gia đình hay bỏ sót: sau hai năm, nếu anh làm OPT, vợ con vẫn F-2; nhưng nếu muốn ở lâu hơn, cả nhà phụ thuộc vào việc anh có được bảo lãnh H-1B hay không. Người vợ có thể dùng thời gian F-2 để học bán thời gian một chứng chỉ kế toán Mỹ, chuẩn bị cho phương án tự đi bằng diện của mình sau này.
Đi lại, gia hạn tem và khi người F-1 chuyển bậc học
Tem visa F-2 có thể hết hạn trước khi người F-1 học xong. Khi đang ở Mỹ, điều đó không ảnh hưởng tình trạng, miễn I-20 phụ thuộc còn hiệu lực và người chính vẫn giữ tình trạng. Chỉ khi ra nước ngoài, người F-2 mới cần xin tem mới để quay lại, kèm I-20 phụ thuộc có chữ ký đi lại còn hạn của cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế.
Khi người F-1 học xong cử nhân rồi học tiếp thạc sĩ, hoặc chuyển sang trường khác, trường mới cấp I-20 mới cho người chính và I-20 phụ thuộc mới cho từng người F-2. Hồ sơ SEVIS của gia đình được chuyển theo. Trong khoảng nghỉ giữa hai chương trình, nếu thời gian nghỉ vượt quá giới hạn cho phép, cả gia đình có thể mất tình trạng; hãy hỏi trường về ngày bắt đầu chương trình mới trước khi kết thúc chương trình cũ.
Nếu người F-1 rời Mỹ lâu, chẳng hạn về Việt Nam làm nghiên cứu thực địa nhiều tháng, người F-2 ở lại Mỹ một mình có thể bị coi là không còn đúng mục đích diện phụ thuộc. Cách an toàn là đi cùng hoặc hỏi trường trước.
Hiểu lầm hay gặp về F-2
"F-2 được làm việc 20 giờ một tuần như F-1". Không. Giới hạn 20 giờ áp cho việc làm trong trường của người F-1. Người F-2 không có quyền làm việc nào.
"Vợ chồng F-2 được xin giấy phép lao động như J-2". Không. J-2 có đường xin giấy phép lao động, F-2 thì không.
"Con F-2 học đại học được vì đang ở Mỹ hợp pháp". Con F-2 học phổ thông toàn thời gian; lên đại học thì chỉ được học bán thời gian, muốn học toàn thời gian phải đổi sang F-1.
"Cha mẹ già đi theo diện F-2 được". Không. F-2 chỉ dành cho vợ chồng và con dưới 21 tuổi chưa kết hôn.
"F-2 được cấp số an sinh xã hội để làm giấy tờ". Thường không, vì không có quyền làm việc. Một số thủ tục như thuế có thể cần số định danh thuế cá nhân khác, theo hướng dẫn của cơ quan thuế Mỹ.
Câu hỏi thường gặp
F-2 có được lái xe và mở tài khoản ngân hàng không?
Thường được, nhưng điều kiện cấp bằng lái tuỳ từng bang và có bang đòi giấy tờ chứng minh tình trạng hợp lệ trong thời gian dài. Mở tài khoản ngân hàng thường cần hộ chiếu, I-20 và địa chỉ. Hỏi văn phòng sinh viên quốc tế về kinh nghiệm ở địa phương.
Con F-2 sắp 21 tuổi thì sao?
Khi con tròn 21 tuổi hoặc kết hôn, con mất điều kiện F-2. Nếu con muốn ở lại học tiếp, nên đổi sang F-1 trước sinh nhật 21 tuổi, tính cả thời gian xử lý hồ sơ. Đợi tới sát ngày thường không kịp.
Người F-2 có được học đại học cộng đồng không?
Được học bán thời gian ở trường được SEVP chứng nhận, theo quy định có từ năm 2015. Muốn học toàn thời gian lấy bằng, kể cả ở đại học cộng đồng, phải đổi sang F-1 hoặc diện khác cho phép học.
F-1 đang học tiếng Anh thì vợ con có được đi F-2 không?
Được nếu chương trình tiếng Anh cấp I-20 cho F-1 và người F-1 chứng minh đủ tài chính cho cả nhà. Tuy vậy, chương trình học tiếng ngắn kèm cả gia đình thường bị hỏi kỹ về mục đích và kế hoạch sau đó.
Người F-2 có thể phỏng vấn sau người F-1 vài tháng không?
Có. Người F-2 tự đặt lịch, mang I-20 phụ thuộc, bản sao I-20 và visa của người chính, bằng chứng người chính đang học, giấy tờ quan hệ và tài chính. Viên chức xét xem người chính có đang giữ tình trạng hợp lệ không.
F-2 có được làm việc nếu không nhận lương bằng tiền mặt không?
Không. Làm việc đổi lấy chỗ ở, đồ ăn hay quyền lợi khác vẫn có thể bị coi là làm việc. Tình nguyện đúng nghĩa ở tổ chức phi lợi nhuận, không thay thế vị trí trả lương, là trường hợp thường được chấp nhận.
