Có. Visa Mỹ còn hạn nằm trong hộ chiếu cũ đã hết hạn vẫn được dùng để xin nhập cảnh Mỹ, với điều kiện bạn mang theo cả hộ chiếu cũ có visa lẫn hộ chiếu mới còn hạn, visa không bị hư hại hay huỷ, và thông tin nhân thân trên hai cuốn khớp nhau. Đây là hướng dẫn chính thức của Bộ Ngoại giao Mỹ trên travel.state.gov, và cũng là cách hàng triệu người đi lại mỗi năm. Bạn không cần xin visa mới chỉ vì đổi hộ chiếu, và tuyệt đối không tự tách tem visa ra khỏi cuốn cũ.
Câu trả lời đổi thành "không" hoặc "nên xin mới" trong một số trường hợp: hộ chiếu cũ bị mất, trang visa bị hư, bạn đã đổi họ tên hoặc quốc tịch, mục đích chuyến đi không còn đúng loại visa, hoặc visa đã mất hiệu lực vì từng ở quá hạn. Bài này đi qua từng trường hợp, chỉ cách đổi hộ chiếu ở Việt Nam mà vẫn giữ được cuốn cũ, và những gì nhân viên hãng bay, cửa khẩu Mỹ sẽ kiểm.
Vì sao visa sống lâu hơn cuốn hộ chiếu chứa nó
Tem visa là quyết định của Bộ Ngoại giao Mỹ về một con người, không phải về một cuốn sổ. Nó cho biết người mang họ tên, ngày sinh, quốc tịch ấy được phép đến cửa khẩu Mỹ xin nhập cảnh với mục đích ghi trên loại visa, trong thời hạn ghi trên tem. Cuốn hộ chiếu chỉ là nơi dán tem và là giấy tờ chứng minh danh tính. Khi cuốn sổ hết hạn, quyết định về con người vẫn còn, miễn là danh tính đó chứng minh được bằng một cuốn sổ mới hợp lệ.
Vì vậy quy định đòi hai thứ đi cùng nhau: hộ chiếu mới còn hiệu lực để chứng minh danh tính và quốc tịch hiện tại, và hộ chiếu cũ để xuất trình tem visa. Hai cuốn phải nói về cùng một người. Số hộ chiếu khác nhau là bình thường; điều quan trọng là họ tên, ngày sinh, giới tính, quốc tịch trùng khớp.
Hệ quả thực tế: visa của bạn hết hạn đúng ngày in trên tem, không sớm hơn vì hộ chiếu cũ hết hạn, cũng không dài hơn vì hộ chiếu mới còn mười năm. Visa B1/B2 cấp cho người Việt còn hạn vài tháng mà bạn vừa đổi hộ chiếu, thì vẫn dùng được cho tới ngày đó.
Bảng tình huống: dùng tiếp hay xin visa mới
Các dòng dưới đây gom những trường hợp người Việt hay gặp khi đổi hộ chiếu. Cột "Nên làm" là cách an toàn nhất; ở các dòng có chữ "kiểm", quyết định cuối cùng nằm ở cơ quan lãnh sự hoặc cửa khẩu, nên hỏi trước khi bay.
| Tình huống | Dùng tiếp visa cũ? | Nên làm |
|---|---|---|
| Hộ chiếu hết hạn, đổi cuốn mới, cùng họ tên | Được | Mang cả hai cuốn mỗi lần đi Mỹ |
| Hộ chiếu cũ bị cắt góc khi đổi, trang visa còn nguyên | Thường được | Giữ trang visa sạch, không gấp, không dán đè |
| Hộ chiếu cũ có visa bị mất hoặc bị đánh cắp | Không | Trình báo mất, xin visa mới; visa trong cuốn mất bị coi như không còn dùng được |
| Trang visa bị ướt, rách, bong, bị bấm ghim xuyên qua | Có thể không | Xin visa mới; hãng bay có quyền từ chối chở |
| Đổi họ tên sau kết hôn hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền | Kiểm | Hướng dẫn chính thức nghiêng về xin visa mới với tên mới; ít nhất phải mang giấy tờ chứng minh đổi tên |
| Nhập quốc tịch nước khác, dùng hộ chiếu nước đó | Không với hộ chiếu mới | Visa gắn với quốc tịch cũ; xin visa hoặc ESTA theo quốc tịch mới |
| Đi Mỹ với mục đích khác loại visa đang có | Không | Xin đúng loại visa cho mục đích mới |
Dòng đổi họ tên là chỗ hay gây tranh cãi. Một số người vẫn đi được bằng visa tên cũ kèm giấy chứng nhận kết hôn, nhưng hãng bay đối chiếu tên trên vé với hộ chiếu mới, còn cửa khẩu đối chiếu với tem visa; mỗi khâu lệch tên là một lần bị hỏi. Nếu chuyến đi quan trọng, xin visa mới với tên mới là cách ít rủi ro hơn.
Đổi hộ chiếu ở Việt Nam mà vẫn giữ được cuốn có visa
Hộ chiếu phổ thông của công dân Việt Nam được cấp đổi tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an hoặc công an cấp tỉnh, và có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công. Khi cấp cuốn mới, cuốn cũ được huỷ giá trị. Để giữ lại cuốn cũ có visa, làm theo các bước:
- Trước khi nộp, chụp lại trang thông tin và trang visa của cuốn cũ để lưu.
- Khi khai tờ khai, ghi rõ hộ chiếu cũ đang có thị thực còn giá trị và đề nghị được nhận lại hộ chiếu cũ sau khi huỷ giá trị.
- Khi nhận cuốn mới, kiểm tra cuốn cũ: thường bị cắt góc bìa hoặc đóng dấu huỷ ở trang thông tin, nhưng trang visa phải còn nguyên.
- Đối chiếu họ tên, ngày sinh trên cuốn mới với tem visa. Thấy lệch dấu, lệch thứ tự họ tên thì hỏi lại cơ quan cấp hộ chiếu ngay.
- Cất hai cuốn cùng một chỗ, không ghim, không dán băng keo vào nhau; mỗi chuyến đi Mỹ mang cả hai.
- Khi khai đơn DS-160 cho lần xin visa sau, khai số hộ chiếu mới và khai thông tin visa cũ trong phần lịch sử đi Mỹ.
Thủ tục và tên gọi cơ quan có thể thay đổi theo quy định hiện hành; kiểm hướng dẫn trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc trang của Cục Quản lý xuất nhập cảnh trước khi nộp. Nếu bạn đang ở nước ngoài, việc đổi hộ chiếu làm tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước đó, và cũng nên đề nghị nhận lại cuốn cũ theo cách tương tự.
Ở sân bay và cửa khẩu Mỹ: ai kiểm gì
Có hai lớp kiểm. Lớp đầu là hãng bay ở sân bay khởi hành, Nội Bài, Tân Sơn Nhất hay sân bay quá cảnh. Hãng bay phải bảo đảm hành khách có giấy tờ nhập cảnh hợp lệ, vì nếu khách bị từ chối nhập cảnh, hãng bay chịu chi phí chở về và có thể bị phạt. Nhân viên làm thủ tục sẽ xem hộ chiếu mới, rồi lật hộ chiếu cũ để thấy tem visa. Nên để sẵn hai cuốn trong cùng một túi, mở sẵn trang visa nếu được hỏi, để khỏi lục tìm khi hàng người phía sau đang chờ.
Lớp thứ hai là nhân viên Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) ở cửa khẩu đầu tiên trên đất Mỹ. Họ quyết định cho bạn vào hay không và cho ở bao lâu, dựa trên visa, mục đích chuyến đi và câu trả lời của bạn. Hồ sơ nhập cảnh điện tử I-94 được tạo theo số của hộ chiếu bạn xuất trình. Sau khi nhập cảnh, nên tra I-94 trên trang i94.cbp.dhs.gov bằng số hộ chiếu mới để chắc thông tin đúng; nếu không thấy, thử bằng số hộ chiếu cũ.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: hộ chiếu mới cũng phải còn đủ hạn cho chuyến đi. Quy định chung của Mỹ yêu cầu hộ chiếu còn hiệu lực ít nhất sáu tháng sau thời gian dự định ở, trừ công dân các nước có thoả thuận miễn yêu cầu này. Với hộ chiếu mới vừa cấp thì gần như không bao giờ là vấn đề, nhưng hãy nhớ nó khi chính cuốn mới bắt đầu gần hết hạn.
Visa du học, visa làm việc và hộ chiếu của trẻ em
Quy tắc mang hai cuốn áp dụng cho mọi loại visa không định cư, nhưng với visa du học và làm việc, tem visa chỉ là một nửa bộ giấy. Du học sinh F-1 vẫn phải mang I-20 có chữ ký đi lại còn hiệu lực; người J-1 mang DS-2019; người H-1B hay L-1 mang thông báo duyệt đơn I-797 và giấy xác nhận việc làm. Khi đổi hộ chiếu, báo số hộ chiếu mới cho trường hoặc chủ lao động để họ cập nhật hồ sơ SEVIS hay hồ sơ nhân sự, tránh tình huống tên và số giấy tờ trong các hệ thống không khớp nhau.
Trẻ em là trường hợp hay gặp nhất, vì hộ chiếu của trẻ dưới 14 tuổi ở Việt Nam có thời hạn ngắn hơn người lớn, nên trẻ thường đổi hộ chiếu trong khi visa Mỹ cấp theo bảng có đi có lại vẫn còn hạn. Nguyên tắc vẫn vậy: mang cả hai cuốn. Ảnh trên tem visa chụp lúc bé còn nhỏ có thể khác nhiều so với hiện tại; điều đó không làm visa mất giá trị, nhưng nhân viên cửa khẩu có thể hỏi thêm cha mẹ để xác nhận danh tính. Mang theo giấy khai sinh bản sao giúp trả lời nhanh, nhất là khi bé chỉ đi cùng một trong hai cha mẹ.
Nếu hộ chiếu cũ có nhiều visa Mỹ đã hết hạn và một visa còn hạn, chỉ visa còn hạn có tác dụng cho chuyến đi. Các visa cũ vẫn có ích khi phỏng vấn lần sau, vì chúng cho thấy lịch sử đi lại đúng quy định; giữ hộ chiếu cũ cẩn thận, kể cả khi mọi visa trong đó đã hết hạn.
Khi nào nên chủ động xin visa mới dù visa cũ còn hạn
Visa đã mất hiệu lực mà bạn không để ý. Ở quá thời gian cho phép trên I-94, dù chỉ một ngày, làm visa đang có tự động mất hiệu lực theo điều 222(g) Luật Di trú và Quốc tịch. Lúc đó tem trong hộ chiếu cũ trông vẫn còn hạn nhưng không dùng được, và lần sau thường phải xin visa mới ở nước mang quốc tịch.
Thông tin trên tem visa có sai sót. Sai ngày sinh, sai một chữ trong tên do lỗi cấp. Trước đây bạn có thể đi trót lọt, nhưng khi đổi hộ chiếu, chỗ lệch giữa tem visa và hộ chiếu mới lộ rõ hơn. Liên hệ cơ quan lãnh sự để hỏi cách sửa hoặc xin cấp lại.
Hoàn cảnh đã thay đổi lớn. Ví dụ giả định: bạn có visa B1/B2 còn hai năm, nay đã nhận lời làm việc dài hạn cho một công ty ở Mỹ hoặc vừa có hồ sơ bảo lãnh định cư đang chạy. Visa du lịch không phù hợp với mục đích mới, và dùng nó có thể dẫn tới bị hỏi kỹ hoặc bị từ chối nhập cảnh.
Trang visa bị hư hại. Tem bị bong mép, ướt nhoè ảnh, có vết bút, bị bấm ghim xuyên qua. Cửa khẩu có thể nghi ngờ tính nguyên vẹn của tem, và không có thủ tục "sửa tem" nào; con đường duy nhất là xin visa mới.
Hộ chiếu có visa bị mất: làm gì theo thứ tự
Mất hộ chiếu cũ có visa còn hạn là chuyện phiền nhưng có cách xử lý rõ ràng. Trước hết, trình báo mất theo quy định của Việt Nam để cơ quan quản lý xuất nhập cảnh huỷ giá trị cuốn bị mất; nếu mất ở nước ngoài, báo cảnh sát địa phương và cơ quan đại diện Việt Nam. Biên bản hoặc giấy xác nhận trình báo nên được giữ lại.
Tiếp theo, báo cho phía Mỹ. Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Mỹ có hướng dẫn báo mất visa để visa đó được đánh dấu huỷ, tránh bị người khác lợi dụng. Sau đó bạn xin visa mới như một hồ sơ bình thường, và trong DS-160 khai rõ visa trước đây bị mất cùng hộ chiếu. Đừng khai rằng chưa từng có visa Mỹ; hệ thống lưu lịch sử cấp visa.
Nếu bạn đang ở Mỹ khi mất hộ chiếu, tình trạng lưu trú của bạn vẫn theo I-94, không bị ảnh hưởng ngay. Việc cần làm là xin hộ chiếu mới ở cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ, và nếu cần bản I-94 thì tra lại trên trang của CBP. Visa mới chỉ cần khi bạn rời Mỹ rồi muốn quay lại.
Câu hỏi thường gặp
Có cần chuyển tem visa sang hộ chiếu mới không?
Không cần và cũng không nên. Bộ Ngoại giao Mỹ không có thủ tục chuyển tem visa từ cuốn cũ sang cuốn mới cho trường hợp này. Bạn chỉ cần mang cả hai cuốn khi đi. Tự bóc tem ra dán sang cuốn khác làm visa mất giá trị và có thể bị coi là can thiệp vào giấy tờ.
Hộ chiếu cũ đã bị cắt góc thì hãng bay có chấp nhận không?
Thường có, nếu trang visa còn nguyên và bạn xuất trình kèm hộ chiếu mới còn hạn. Cắt góc là cách huỷ giá trị hộ chiếu như giấy tờ đi lại, không huỷ tem visa của nước khác. Nếu nhân viên thủ tục còn băn khoăn, họ có thể liên hệ bộ phận kiểm tra giấy tờ của hãng.
Đi Mỹ bằng ESTA hay visa khi vừa có quốc tịch nước khác?
Visa Mỹ cấp cho bạn với tư cách công dân Việt Nam chỉ dùng được với hộ chiếu Việt Nam. Nếu bạn có thêm quốc tịch của nước thuộc chương trình miễn thị thực và muốn đi bằng hộ chiếu nước đó, bạn xin ESTA theo quốc tịch mới. Không dùng visa trong hộ chiếu Việt Nam kèm hộ chiếu của nước khác.
Khai DS-160 lần sau thì ghi số hộ chiếu nào?
Ghi số hộ chiếu hiện hành, tức cuốn mới còn hạn. Ở phần lịch sử đi Mỹ, khai bạn từng được cấp visa, ngày cấp và loại visa, và trả lời trung thực câu hỏi visa trước đây có bị mất hay bị huỷ không. Khi đi phỏng vấn, mang theo cả hộ chiếu cũ có các visa trước.
Visa còn hạn mà đổi hộ chiếu trong lúc đang ở Mỹ thì sao?
Bạn vẫn ở Mỹ hợp pháp theo I-94. Đổi hộ chiếu tại cơ quan đại diện Việt Nam ở Mỹ, giữ cuốn cũ có visa. Lần sau ra vào Mỹ, mang cả hai cuốn. Nếu đang theo diện du học hay làm việc, báo cho trường hoặc chủ lao động số hộ chiếu mới để cập nhật hồ sơ.
