Ở Úc không có chuyện trẻ em "đi kèm" visa của cha mẹ: mỗi đứa trẻ, kể cả em bé vài tháng tuổi, phải có visa riêng gắn với hộ chiếu riêng của bé. Khi người xin dưới 18 tuổi, Bộ Nội vụ Úc còn muốn biết một điều mà hồ sơ người lớn không có: những người có quyền nuôi dưỡng đứa trẻ đã đồng ý cho bé sang Úc chưa. Công cụ chính để trả lời câu hỏi đó là mẫu đơn 1229, tên đầy đủ là đơn đồng ý cấp visa Úc cho trẻ dưới 18 tuổi.
Phần lớn hồ sơ của bé bị chậm không phải vì bé thiếu tiền hay thiếu ràng buộc, mà vì giấy tờ về quan hệ cha mẹ – con không khớp hoặc thiếu một chữ ký. Bài này đi qua cách nộp cho trẻ trong ImmiAccount, khi nào cần mẫu 1229, những tình huống gia đình hay gặp như cha mẹ ly hôn hay bé đi cùng ông bà, và những lỗi nhỏ khiến cả nhà phải chờ thêm. Mẫu đơn và hướng dẫn có thể được Bộ Nội vụ cập nhật, nên luôn tải bản mới nhất trên immi.homeaffairs.gov.au trước khi ký.
Trẻ em xin visa Úc theo loại nào và ai đứng nộp
Trẻ đi du lịch hay thăm thân dùng cùng loại visa với người lớn, thường là visa khách thăm subclass 600, cùng luồng với cha mẹ (Tourist hoặc Sponsored Family). Điều khác là trẻ không tự nộp: cha mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp tạo hồ sơ trong ImmiAccount, khai thông tin cho bé, và là người chịu trách nhiệm về những gì khai.
Cả gia đình có thể nộp chung trong một hồ sơ, mỗi người là một người xin trong cùng bộ, hoặc nộp hồ sơ riêng cho từng người nhưng ghi chú liên kết. Nộp chung có lợi là viên chức thấy cả nhà cùng một kế hoạch, cùng một nguồn tài chính, và thường quyết định cùng lúc. Nộp riêng đôi khi cần thiết khi bé đi vào thời điểm khác, ví dụ con đi trại hè trước, cha mẹ sang đón sau. Dù nộp kiểu nào, lệ phí tính theo từng người, mức cho trẻ có thể khác người lớn tuỳ thời điểm, và mỗi người nhận một quyết định visa riêng.
Một điểm hay bị bỏ qua: hộ chiếu của trẻ hết hạn nhanh hơn người lớn ở một số loại, và ảnh trong hộ chiếu của em bé thay đổi rất nhanh. Nếu bé sắp phải làm hộ chiếu mới, nên làm trước rồi mới nộp visa, vì visa Úc gắn với số hộ chiếu. Đổi hộ chiếu sau khi có visa thì phải báo cho Bộ Nội vụ cập nhật, nếu không hãng bay có thể không tìm thấy visa của bé khi làm thủ tục.
Mẫu 1229: khi nào cần, ai ký và ký thế nào
Khi nào cần. Nguyên tắc chung là khi người xin dưới 18 tuổi và có người có quyền quyết định nơi ở của bé mà người đó không đi cùng hoặc không đứng trong hồ sơ. Trường hợp điển hình: bé đi với mẹ, bố ở lại Việt Nam; bé đi với ông bà hoặc cô chú; bé đi theo đoàn của trường. Khi cả bố lẫn mẹ cùng đi và cùng đứng trong hồ sơ, viên chức thường vẫn có thể hỏi bằng chứng đồng ý, nhưng việc chứng minh đơn giản hơn nhiều.
Ai ký. Người ký là từng người có quyền nuôi dưỡng hợp pháp đối với bé mà không đi cùng. Ở Việt Nam, nếu cha mẹ chưa từng có quyết định nào của toà án về quyền nuôi con, cả hai đều là người có quyền và trách nhiệm như nhau, nên người ở lại phải ký. Nếu bố mẹ đã ly hôn và toà án giao bé cho một người nuôi, người còn lại vẫn có thể cần ký tuỳ nội dung bản án về quyền thăm nom và quyết định cho con ra nước ngoài.
Ký thế nào. Chữ ký trên mẫu 1229 phải khớp với chữ ký trên giấy tờ tuỳ thân có chữ ký mà người ký nộp kèm, thường là bản sao hộ chiếu hoặc căn cước. Mẫu đơn có phần hướng dẫn về người chứng kiến chữ ký; đọc kỹ phần này trên bản hiện hành. Nhiều gia đình chọn chứng thực chữ ký tại cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam để tránh bị hỏi lại, rồi dịch sang tiếng Anh nếu có phần tiếng Việt.
Nộp kèm gì. Bản sao giấy tờ tuỳ thân của người ký, giấy khai sinh của bé thể hiện tên cha mẹ, và nếu cần, bản án hoặc quyết định của toà về quyền nuôi con. Giấy nào bằng tiếng Việt thì kèm bản dịch tiếng Anh có thông tin người dịch.
Các tình huống gia đình hay gặp và giấy tờ tương ứng
Bảng dưới gom các tình huống thực tế các gia đình Việt hay hỏi. Đây là nguyên tắc chung để bạn chuẩn bị; viên chức có quyền yêu cầu thêm tuỳ hồ sơ, và hướng dẫn chính thức có thể thay đổi.
| Tình huống | Giấy tờ về quyền cha mẹ nên có | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Bé đi cùng cả bố và mẹ, cả nhà nộp chung | Khai sinh của bé có tên cả hai, bản dịch | Thường không cần 1229 nhưng nên có sẵn khai sinh rõ ràng |
| Bé đi với mẹ, bố ở lại Việt Nam | Mẫu 1229 do bố ký, bản sao giấy tờ của bố, khai sinh | Thư ngắn của bố giải thích vì sao không đi giúp hồ sơ tự nhiên hơn |
| Bố mẹ đã ly hôn, toà giao bé cho mẹ nuôi | Bản án hoặc quyết định ly hôn có phần nuôi con, bản dịch; 1229 của bố nếu bản án không trao quyền quyết định trọn vẹn cho mẹ | Nên có cả hai thứ để tránh bị yêu cầu bổ sung |
| Một bên cha mẹ đã mất | Giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử, bản dịch | Không cần chữ ký của người đã mất, nhưng phải chứng minh |
| Bé đi với ông bà hoặc cô chú | Mẫu 1229 của cả bố và mẹ, bản sao giấy tờ của hai người, khai sinh | Nên có thư cha mẹ giao bé cho người đi cùng trong chuyến đi |
| Bé đi theo đoàn trường, trại hè | Mẫu 1229 của cha mẹ, thư của trường hoặc đơn vị tổ chức | Khoá học trên ba tháng thì visa 600 không phù hợp |
| Khai sinh không có tên bố | Khai sinh hiện có, giải thích ngắn bằng tiếng Anh | Thường chỉ cần đồng ý của mẹ; nếu có quyết định công nhận cha con thì nộp kèm |
Viên chức xét hồ sơ của trẻ khác người lớn ở chỗ nào
Với người lớn, câu hỏi lớn nhất là có quay về hay không. Với một bé tiểu học đi cùng cha mẹ, câu hỏi đó gần như được trả lời bằng chính hồ sơ của cha mẹ: nếu bố mẹ có công việc, nhà cửa và lịch sử đi lại ổn, bé hầu như không làm hồ sơ yếu đi. Vì vậy chuẩn bị cho trẻ chủ yếu là chuẩn bị đúng giấy tờ quan hệ, chứ không phải chứng minh tài chính riêng cho bé.
Tình hình khác hẳn với thiếu niên 16 – 17 tuổi đi một mình hoặc đi với người không phải cha mẹ. Viên chức sẽ hỏi: ai đón bé, bé ở đâu, ai chịu trách nhiệm khi bé ốm, việc học ở Việt Nam ra sao trong thời gian vắng. Một học sinh lớp 11 xin sang Úc hai tháng giữa năm học sẽ khó thuyết phục hơn nếu không có đơn nghỉ học được nhà trường chấp nhận. Nếu người đón ở Úc là người thân, hồ sơ nên có thư mời của họ, giấy tờ tình trạng cư trú của họ, và địa chỉ nơi bé ở.
Có một điểm tinh tế: nếu gia đình có kế hoạch cho bé du học Úc sau này, không cần giấu, nhưng chuyến đi hiện tại phải là chuyến đi ngắn thật sự. Một chuyến thăm trường trong kỳ nghỉ là mục đích hợp lý; nộp visa du lịch rồi định ở lại học tiếp thì là chuyện khác, và visa du lịch thường đi kèm điều kiện không cho ở thêm, khiến kế hoạch đổi visa ngay tại Úc bị chặn.
Giấy tờ riêng của bé nên chuẩn bị
Ngoài phần đồng ý của cha mẹ, bộ giấy tờ của bé gọn hơn người lớn nhưng cần chính xác. Danh sách dưới là bộ thường dùng cho bé đi du lịch hoặc thăm thân; tuỳ hoàn cảnh viên chức có thể yêu cầu thêm.
- Hộ chiếu riêng của bé còn hạn đủ cho cả chuyến đi, trang thông tin rõ nét; ảnh chân dung theo chuẩn ảnh hộ chiếu.
- Giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh thể hiện tên cha mẹ, kèm bản dịch tiếng Anh. Nếu tên bé trên khai sinh và hộ chiếu khác nhau về dấu, thứ tự tên đệm, nên giải thích ngắn.
- Xác nhận đang học của trường, kèm đơn xin nghỉ được duyệt nếu chuyến đi rơi vào giữa năm học. Với trẻ mầm non, giấy này thường không cần thiết.
- Giấy tờ về người đi cùng và người đón: quan hệ với bé, kế hoạch đưa đón, địa chỉ lưu trú.
- Kết quả khám sức khoẻ nếu được yêu cầu. Chuyến đi ngắn thường không phải khám, nhưng chuyến dài hoặc hồ sơ có câu trả lời sức khoẻ đặc biệt có thể bị yêu cầu; chụp X-quang phổi thường chỉ áp cho trẻ lớn hơn theo ngưỡng tuổi trong hướng dẫn khám.
- Bằng chứng tài chính của người chi trả cho bé, thường là cha mẹ, được nộp trong phần của người lớn và ghi chú là chi trả cho cả nhà.
Về phía Việt Nam, trẻ chưa thành niên xuất cảnh cũng có quy định riêng, và hãng bay có quy định riêng cho trẻ đi một mình. Nếu bé không đi cùng cha mẹ, nên hỏi trước cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và hãng bay để không bị chặn ở sân bay Việt Nam dù đã có visa Úc.
Ví dụ giả định: ba gia đình, ba cách chuẩn bị
Gia đình thứ nhất. Ví dụ giả định: anh Minh và chị Lan đưa hai con 7 tuổi và 4 tuổi sang Melbourne dự đám cưới em gái. Cả nhà nộp chung một hồ sơ, giấy khai sinh của hai bé có tên cả hai vợ chồng, tài chính và ràng buộc nằm ở hồ sơ của vợ chồng. Không cần mẫu 1229, nhưng nên đặt khai sinh và bản dịch ở đầu mục giấy tờ của từng bé để viên chức thấy ngay quan hệ.
Gia đình thứ hai. Ví dụ giả định: chị Hoa đã ly hôn, bản án giao con trai 10 tuổi cho chị nuôi, bố bé có quyền thăm nom. Chị muốn đưa bé sang Sydney thăm bà ngoại ba tuần. Chị nộp bản án kèm bản dịch, và chủ động xin bố bé ký mẫu 1229. Nếu bố bé không hợp tác, chị cần đọc kỹ bản án xem có điều khoản nào về việc đưa con ra nước ngoài, và có thể phải tham khảo ý kiến luật sư về thủ tục ở Việt Nam trước khi nộp.
Gia đình thứ ba. Ví dụ giả định: bé gái 9 tuổi đi cùng ông bà sang Brisbane thăm bác ruột trong kỳ nghỉ hè, bố mẹ bận việc ở lại. Hồ sơ cần mẫu 1229 của cả bố và mẹ, bản sao giấy tờ của hai người, khai sinh của bé, giấy tờ của ông bà và thư bố mẹ giao bé cho ông bà chăm sóc trong chuyến đi. Thư mời của người bác nên nêu rõ ai đón, bé ở đâu, ngày về.
Những lỗi nhỏ làm hồ sơ của bé bị chậm
Hồ sơ trẻ em ít khi bị từ chối vì lý do lớn, nhưng rất hay bị yêu cầu bổ sung vì những lỗi có thể tránh được. Mỗi lần yêu cầu bổ sung thường cộng thêm thời gian chờ, có khi lệch cả ngày bay.
- Chữ ký trên mẫu 1229 khác hẳn chữ ký trên giấy tờ tuỳ thân nộp kèm, hoặc người ký ký vội không giống mọi khi.
- Bản dịch khai sinh ghi tên cha mẹ khác cách viết trong hộ chiếu của cha mẹ, ví dụ bỏ dấu một nơi, giữ dấu một nơi, hoặc đảo họ và tên.
- Nộp bản án ly hôn nhưng thiếu trang có phần quyết định về con, hoặc chỉ nộp phần đầu bản án.
- Hộ chiếu của bé được làm mới sau khi nộp visa mà không cập nhật số hộ chiếu với Bộ Nội vụ.
- Bé sắp tròn 18 tuổi trong thời gian xét hồ sơ. Khi đó nên hỏi rõ tuổi được tính vào ngày nộp hay ngày quyết định đối với yêu cầu đồng ý, và chuẩn bị sẵn cả hai phương án.
- Cha mẹ nộp hồ sơ của mình và của con lệch ngày nhau mà không liên kết, khiến một người có visa còn người kia vẫn chờ.
Cách đơn giản để tránh phần lớn lỗi trên là để một người trong nhà đọc lại toàn bộ hồ sơ của bé trước khi bấm nộp, đối chiếu từng tên riêng với hộ chiếu. Năm phút đối chiếu thường tiết kiệm được vài tuần chờ.
Câu hỏi thường gặp
Em bé vài tháng tuổi có cần visa Úc riêng không?
Có. Mọi người nhập cảnh Úc không mang quốc tịch Úc đều cần visa riêng gắn với hộ chiếu riêng, kể cả trẻ sơ sinh. Bé được khai trong cùng hồ sơ với cha mẹ nhưng vẫn nhận một quyết định visa của riêng mình và lệ phí tính riêng.
Bố mẹ cùng đi thì có cần nộp mẫu 1229 không?
Thường không cần nếu cả hai người có quyền nuôi dưỡng đều đứng trong hồ sơ và giấy khai sinh của bé ghi tên cả hai. Tuy vậy viên chức vẫn có quyền yêu cầu, nên nếu một trong hai người không chắc chắn đi được thì chuẩn bị sẵn mẫu 1229 cho an toàn.
Bố bé không đồng ý ký thì mẹ có đưa con sang Úc được không?
Không có chữ ký của người có quyền nuôi dưỡng thì hồ sơ thường cần một quyết định của toà án trao quyền phù hợp cho người còn lại. Trường hợp này nên tham khảo luật sư về thủ tục ở Việt Nam trước, vì Úc sẽ xem xét quyền lợi của trẻ và sự đồng ý của cả hai bên.
Ông bà dẫn cháu đi Úc cần những giấy tờ gì thêm?
Cần mẫu 1229 của cả bố và mẹ, bản sao giấy tờ tuỳ thân có chữ ký của hai người, khai sinh của bé có bản dịch, và nên có thư cha mẹ giao bé cho ông bà chăm sóc trong chuyến đi. Phía Việt Nam và hãng bay có thể có yêu cầu riêng về trẻ không đi cùng cha mẹ.
Trẻ dưới 18 tuổi đi Úc có phải khám sức khoẻ không?
Chuyến du lịch ngắn thường không bị yêu cầu, nhưng tuỳ thời gian ở và câu trả lời sức khoẻ trong tờ khai, Bộ Nội vụ có thể gửi yêu cầu khám tại phòng khám chỉ định. Chụp X-quang phổi chỉ áp cho trẻ đủ ngưỡng tuổi theo hướng dẫn khám hiện hành.