Sinh viên chưa đi làm vẫn xin được visa du lịch Mỹ. Điều khiến hồ sơ sinh viên khó không phải là thiếu thu nhập — viên chức biết sinh viên đa số chưa có thu nhập — mà là tuổi trẻ, độc thân, chưa có công việc và chưa có tài sản là đúng hồ sơ mà điều 214(b) lo ngại nhất. Ràng buộc của sinh viên vì vậy phải tìm ở chỗ khác: việc học đang dở, gia đình ở Việt Nam, kế hoạch sau tốt nghiệp, và một chuyến đi có mục đích rõ, thời gian hợp lý.
Bài này dành cho sinh viên đại học, cao đẳng ở Việt Nam muốn sang Mỹ đi chơi, thăm người thân, dự lễ tốt nghiệp của anh chị, hay đi cùng gia đình. Nếu bạn định sang Mỹ học, làm việc mùa hè hay thực tập, đó là các loại visa khác — phần cuối bài nói khi nào nên chuyển hướng.
Vì sao hồ sơ sinh viên bị xét kỹ
Viên chức lãnh sự không xét từng người trong chân không; họ có kinh nghiệm về những nhóm hồ sơ nào hay ở lại Mỹ quá hạn hay chuyển sang tình trạng khác. Người trẻ, chưa lập gia đình, chưa có nghề nghiệp là nhóm có nhiều lựa chọn nhất khi đã sang tới Mỹ: đăng ký học, kết hôn, làm chui. Vì vậy với sinh viên, giả định "có ý định nhập cư" là khó vượt qua hơn.
Điều đó không có nghĩa là sinh viên ít khi được cấp. Nhiều sinh viên đi cùng cha mẹ, đi theo đoàn trao đổi của trường, đi dự lễ tốt nghiệp của anh chị vẫn được cấp. Khác biệt nằm ở chỗ: hồ sơ của họ có một điểm neo rõ ràng. Họ đang học dở chương trình và phải quay lại học kỳ tiếp theo; cả gia đình đi cùng và cùng về; hoặc chuyến đi ngắn, vào dịp nghỉ, do cha mẹ có thu nhập ổn định chi trả.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: viên chức không chỉ xét chuyến đi này, mà xét luôn khả năng bạn dùng visa nhiều năm. Visa B1/B2 cấp cho người Việt thường có hiệu lực dài, nên họ nghĩ đến cả lúc bạn tốt nghiệp, lúc bạn chưa có việc. Đó là lý do sinh viên năm cuối thường bị hỏi nhiều hơn sinh viên năm hai.
Năm học nào dễ, năm học nào khó
Năm nhất, năm hai. Bạn còn nhiều năm học phía trước, việc học là điểm neo mạnh. Câu hỏi thường xoay quanh ngành học, trường, ai trả chi phí. Giấy xác nhận sinh viên và bảng điểm cho thấy bạn đang học thật.
Năm ba. Vẫn còn học kỳ phải quay về. Nếu chuyến đi rơi vào kỳ nghỉ hè và ngắn, hồ sơ thường hợp lý. Nếu bạn đang có kế hoạch du học sau đại học, hãy trả lời thật nếu được hỏi.
Năm cuối. Đây là giai đoạn khó nhất. Bạn sắp tốt nghiệp, chưa có việc, và một chuyến đi Mỹ vào lúc này dễ bị hiểu là "đi thăm dò". Nếu có kế hoạch rõ sau tốt nghiệp — đã nhận lời mời làm việc, đã được nhận vào chương trình cao học ở Việt Nam, đang thực tập ở nơi có cam kết tuyển dụng — hãy nói cụ thể.
Vừa tốt nghiệp, chưa đi làm. Ràng buộc gần như chỉ còn gia đình. Nhiều người trong hoàn cảnh này được khuyên đi làm một thời gian rồi mới xin, vì công việc ổn định sẽ cho hồ sơ một điểm neo mới. Đó không phải luật, mà là cách đọc thực tế của tình huống.
Tài chính: cha mẹ trả thì trình bày thế nào
Sinh viên hiếm khi tự trả chuyến đi Mỹ. Cha mẹ hoặc người thân tài trợ là bình thường, và bạn chỉ cần khai đúng trong DS-160 ở phần "ai chi trả chuyến đi". Viên chức sẽ quan tâm tới khả năng tài chính và công việc của người trả tiền, cũng như quan hệ của bạn với người đó.
Cha mẹ không cần đi phỏng vấn cùng bạn nếu bạn đi một mình. Bạn nên mang bản sao giấy tờ công việc và thu nhập của cha mẹ, giấy khai sinh để chứng minh quan hệ, và nếu được, một vài giấy tờ tài sản của gia đình. Thư cam kết tài trợ do cha mẹ viết tay không có giá trị pháp lý đặc biệt, nhưng có thể giúp bạn trình bày gọn.
Trường hợp người trả tiền là người thân ở Mỹ thì hồ sơ phức tạp hơn một chút: viên chức sẽ thấy bạn có người thân ở Mỹ sẵn sàng lo chi phí, điều đó vừa giúp phần tài chính vừa gợi câu hỏi về ý định ở lại. Khai thật và giải thích rõ chuyến đi là ngắn, vào dịp nghỉ, và bạn quay về học tiếp.
Không nên chuyển tiền vào tài khoản của sinh viên ngay trước buổi phỏng vấn để "có số dư". Một tài khoản sinh viên bỗng có số tiền lớn không giải thích được làm câu chuyện kém tự nhiên hơn so với việc nói thẳng cha mẹ trả tiền.
B2, J-1 hay F-1: chọn đúng loại visa cho mục đích
Nhiều sinh viên xin B2 cho những chuyến đi mà thực chất thuộc loại visa khác. Chọn sai loại visa là một lý do bị từ chối khá phổ biến, và nếu được cấp mà dùng sai mục đích thì hậu quả còn lớn hơn.
| Mục đích chuyến đi | Loại visa thường đúng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đi chơi, thăm người thân, dự lễ tốt nghiệp vào kỳ nghỉ | B2 | Không được làm việc, không được học khoá có tín chỉ |
| Khoá học ngắn mang tính giải trí, vài giờ mỗi tuần, không tính tín chỉ | B2 có thể phù hợp | Khoá học là phần phụ của chuyến đi, không phải mục đích chính |
| Làm việc mùa hè kết hợp du lịch (Summer Work Travel) | J-1 | Phải qua tổ chức bảo trợ được Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ định, có DS-2019 |
| Thực tập có hưởng lương hoặc không lương tại doanh nghiệp Mỹ | J-1 thực tập | Không được thực tập bằng B2 dù không nhận lương |
| Học kỳ trao đổi, khoá học tiếng Anh tập trung, chương trình có tín chỉ | F-1 hoặc J-1 | Cần I-20 hoặc DS-2019 của trường hoặc chương trình |
| Dự hội thảo khoa học, cuộc thi học thuật ngắn ngày | B1/B2 thường phù hợp | Không nhận thù lao ngoài chi phí hợp lý theo quy định |
Điều kiện của từng chương trình J-1 và F-1 thay đổi theo năm và theo tổ chức bảo trợ; kiểm tra với trường, tổ chức bảo trợ và trang của Bộ Ngoại giao Mỹ trước khi đăng ký.
Những câu hỏi sinh viên hay gặp và cách nghĩ về câu trả lời
Viên chức thường hỏi bạn học trường nào, ngành gì, năm mấy; sang Mỹ làm gì, bao lâu; ai trả tiền; ở Mỹ có người thân không; tốt nghiệp xong định làm gì. Không có câu trả lời mẫu nào tốt hơn câu trả lời thật, nhưng có cách trả lời khiến câu chuyện rõ hơn.
Với câu "tốt nghiệp xong định làm gì", sinh viên hay trả lời chung chung như "em muốn tìm việc trong ngành". Câu đó không sai, nhưng không giúp gì. Nếu bạn có kế hoạch cụ thể — ngành của bạn có nhu cầu tuyển dụng ở đâu, bạn đã thực tập ở đâu, gia đình có công việc kinh doanh bạn sẽ tham gia — hãy nói ngắn gọn điều đó. Nếu bạn có ý định du học Mỹ sau này, đừng giấu khi được hỏi trực tiếp. Có ý định du học trong tương lai không làm hỏng một chuyến du lịch ngắn hôm nay, nhưng nói dối thì có thể làm hỏng cả hai.
Với câu "ở Mỹ có người thân không", hãy khai giống như trong DS-160. Có anh chị đang du học hay đã định cư ở Mỹ là chuyện thường, viên chức sẽ hỏi thêm về tình trạng của họ. Câu trả lời ngập ngừng hoặc khác với DS-160 là thứ gây nghi ngờ, không phải bản thân việc có người thân.
Một tình huống giả định thường gặp: bạn E, sinh viên năm ba ngành kinh tế, muốn sang Mỹ hai tuần vào tháng Bảy dự lễ tốt nghiệp của chị gái đang học thạc sĩ ở Boston. Cha mẹ là giáo viên và chủ cửa hàng, trả toàn bộ chi phí. Hồ sơ có điểm neo là năm cuối còn phải học, chuyến đi ngắn vào kỳ nghỉ, cha mẹ có công việc lâu năm. Điểm cần chuẩn bị là trả lời rõ về chị gái: chị đang học bằng visa gì, học xong định làm gì — vì viên chức có thể hỏi.
Chuẩn bị gọn cho một hồ sơ sinh viên
Không cần mang nhiều. Viên chức có thể không xem gì ngoài hộ chiếu và trang xác nhận DS-160, nhưng bạn nên có sẵn những thứ này để đưa ra khi được hỏi.
- Giấy xác nhận sinh viên của trường, ghi rõ năm học và thời gian học kỳ tiếp theo bắt đầu.
- Bảng điểm gần nhất — không phải vì điểm số quyết định, mà vì nó cho thấy bạn đang học thật.
- Giấy tờ công việc, thu nhập của cha mẹ hoặc người tài trợ, và giấy khai sinh để chứng minh quan hệ.
- Thông tin về người hoặc sự kiện bạn đến thăm, nếu có: thư mời, thông tin lễ tốt nghiệp, địa chỉ nơi ở.
- Hộ chiếu cũ nếu có các chuyến đi trước, kể cả đi cùng gia đình khi còn nhỏ.
- Kế hoạch chuyến đi trong đầu, không cần in: thành phố, thời gian, nơi ở, người đi cùng.
Nếu bị từ chối, đừng vội nộp lại ngay trong cùng học kỳ với hồ sơ y hệt. Khi hoàn cảnh thay đổi — đi cùng gia đình, có việc làm sau tốt nghiệp, có mục đích chuyến đi khác rõ hơn — đó mới là lúc nộp lại hợp lý.
Được cấp rồi: dùng visa thế nào khi còn đi học và sau khi ra trường
Visa B1/B2 cấp cho sinh viên thường có hiệu lực nhiều năm, có khi kéo dài qua cả thời điểm bạn tốt nghiệp. Điều đó không có nghĩa là mọi chuyến đi sau này đều được xem như chuyến đầu tiên. Mỗi lần nhập cảnh, viên chức CBP ở sân bay vẫn có quyền hỏi bạn sang làm gì, ở bao lâu, và họ quyết định thời gian lưu trú ghi trên I-94. Một sinh viên năm hai được cấp visa để dự lễ tốt nghiệp của chị, ba năm sau đã ra trường, chưa có việc, sang Mỹ với vé một chiều và không trả lời rõ kế hoạch về — người đó có thể gặp câu hỏi khó ở cửa khẩu dù visa còn hạn.
Cách dùng visa tạo lịch sử tốt là đi đúng mục đích, ở ngắn hơn hoặc bằng thời gian đã nói, về đúng hạn. Chuyến đầu tiên nên là chuyến đơn giản nhất: đúng dịp nghỉ, đúng lịch trình đã khai. Đừng tranh thủ ở thêm vài tuần vì "vé đổi được" khi lý do ban đầu là dự một sự kiện ba ngày.
Nếu sau này bạn có ý định du học Mỹ, visa du lịch đang có không giúp được gì về thủ tục, và việc sang Mỹ bằng B2 rồi xin đổi sang F-1 tại chỗ thường không phải là lựa chọn tốt. Nộp hồ sơ F-1 từ Việt Nam theo đúng trình tự vẫn là con đường sạch nhất. Một lịch sử đi lại tuân thủ trên visa B2 sẽ là điểm cộng nhỏ khi bạn phỏng vấn F-1, còn một lần ở quá hạn thì ngược lại, có thể làm hỏng kế hoạch học tập mà bạn đã chuẩn bị nhiều năm.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên không có thu nhập có xin được visa du lịch Mỹ không?
Có. Viên chức không đòi sinh viên tự có thu nhập. Cha mẹ hoặc người thân trả chi phí là bình thường, miễn bạn khai đúng và người tài trợ có khả năng tài chính hợp lý với chuyến đi.
Sinh viên năm cuối có nên đợi tốt nghiệp rồi mới xin visa?
Không nhất thiết. Năm cuối khó hơn vì sắp hết điểm neo học tập, nhưng nếu chuyến đi ngắn và bạn có kế hoạch rõ sau tốt nghiệp thì vẫn hợp lý. Ngược lại, tốt nghiệp xong chưa có việc thường còn khó hơn năm cuối.
Có được tham gia khoá học hè ở Mỹ bằng visa B2 không?
Chỉ được học khoá ngắn mang tính giải trí, không tính tín chỉ, và là phần phụ của chuyến đi. Khoá học có tín chỉ, học tiếng Anh tập trung hay chương trình trao đổi thì cần F-1 hoặc J-1.
Đi Work and Travel có dùng visa du lịch được không?
Không. Làm việc mùa hè tại Mỹ, dù kết hợp du lịch, phải dùng visa J-1 qua tổ chức bảo trợ được chỉ định. Làm việc bằng visa B2 là vi phạm tình trạng và ảnh hưởng tới mọi hồ sơ Mỹ sau này.
Cha mẹ có cần đi phỏng vấn cùng sinh viên không?
Không bắt buộc nếu sinh viên đã đủ mười tám tuổi và đi một mình. Nếu cả nhà cùng đi, các thành viên thường phỏng vấn cùng nhau. Sinh viên đi một mình nên mang giấy tờ của cha mẹ để trình bày phần tài chính.
