Người mang hộ chiếu Việt Nam muốn đi du lịch Mỹ cần visa du lịch B-2, thường được cấp dưới dạng tem B1/B2 kết hợp. Việt Nam không thuộc Chương trình Miễn thị thực của Mỹ (Visa Waiver Program), nên công dân Việt Nam không dùng được hình thức đăng ký điện tử ESTA mà khách Nhật, Hàn, Úc hay nhiều nước châu Âu vẫn dùng để đi du lịch ngắn ngày.
Có visa mới chỉ là một nửa câu chuyện. Visa chỉ cho phép bạn đến cửa khẩu Mỹ và xin vào; người quyết định cho vào và cho ở bao lâu là nhân viên CBP tại sân bay. Bài này đi theo đúng trình tự một chuyến đi: bạn cần giấy tờ gì tuỳ hoàn cảnh, visa B-2 cho phép và không cho phép gì, chuẩn bị chuyến đi theo mốc thời gian, rồi chuyện gì xảy ra khi máy bay hạ cánh.
Ai đi Mỹ du lịch bằng giấy tờ gì
Câu hỏi "có cần visa không" phụ thuộc vào hộ chiếu bạn dùng và tình trạng cư trú hiện có. Người Việt ở trong nước, người Việt có quốc tịch thứ hai và người đang sống ở Mỹ theo diện khác sẽ có câu trả lời khác nhau.
| Hoàn cảnh | Giấy tờ đi du lịch Mỹ | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Chỉ có hộ chiếu Việt Nam | Visa B-2 hoặc B1/B2 | Không dùng được ESTA |
| Có thêm quốc tịch Úc, Anh, Nhật, Hàn, nhiều nước EU… | ESTA nếu đi bằng hộ chiếu nước đó và đủ điều kiện | Một số người song tịch hoặc từng đi một số nước bị loại khỏi ESTA, phải xin visa |
| Thường trú nhân Mỹ (thẻ xanh) | Thẻ xanh và hộ chiếu | Không xin visa du lịch Mỹ |
| Đang học hoặc làm ở Mỹ (F-1, H-1B…) muốn đi chơi trong nước Mỹ | Không cần visa khác | Đi chơi trong thời gian còn tình trạng hợp lệ |
| Trẻ em, kể cả em bé | Mỗi trẻ một visa riêng | Không đi chung visa với cha mẹ |
| Đi theo tour đoàn | Mỗi người một visa riêng | Công ty du lịch không xin "visa đoàn" thay được |
Người có hai quốc tịch nên chọn trước sẽ đi bằng hộ chiếu nào và dùng nhất quán từ lúc đặt vé tới lúc nhập cảnh. Nếu dùng hộ chiếu nước trong chương trình miễn thị thực, bạn đăng ký ESTA trên trang chính thức esta.cbp.dhs.gov; nhiều trang trung gian thu phí cao hơn mà không có giá trị gì thêm. Một số trường hợp bị loại khỏi ESTA theo luật Mỹ, ví dụ từng đi tới một số quốc gia nhất định hoặc có quốc tịch của một số nước; khi đó vẫn phải xin visa dù hộ chiếu kia thuộc diện miễn.
Visa B-2 cho phép gì và không cho phép gì
Visa B-2 dành cho mục đích "vui chơi và thăm viếng" theo nghĩa rộng. Hiểu đúng phạm vi giúp bạn khai đúng ở DS-160, trả lời đúng ở phỏng vấn và không vướng ở cửa khẩu.
- Được: du lịch, tham quan; thăm người thân, bạn bè; dự đám cưới, lễ tốt nghiệp, đám tang; nghỉ dưỡng; khám chữa bệnh có kế hoạch và tự chi trả; tham gia sự kiện văn hoá, thể thao nghiệp dư không nhận tiền; học một khoá ngắn mang tính giải trí, không lấy tín chỉ.
- Không được: làm bất kỳ công việc nào có trả lương hoặc thay thế lao động ở Mỹ, kể cả làm thêm vài ngày ở tiệm của người quen; học chương trình chính quy lấy tín chỉ hay bằng cấp; đi biểu diễn có thù lao; sinh sống lâu dài.
- Thuộc B-1 chứ không phải B-2: gặp đối tác, đàm phán hợp đồng, dự hội nghị, hội chợ chuyên ngành. Tem B1/B2 kết hợp bao cả hai, nhưng tem chỉ ghi B-2 thì không nên dùng cho chuyến công tác.
- Vùng xám cần cẩn thận: chăm cháu, giúp việc nhà cho con trong nhiều tháng; làm việc từ xa cho công ty ở Việt Nam trong thời gian ở Mỹ. Những việc này không được liệt kê là cho phép, và cách CBP nhìn chúng phụ thuộc thời lượng, mức độ. Nếu đây là mục đích chính của chuyến đi, nên hỏi ý kiến người có chuyên môn trước khi xin visa.
Nguyên tắc chung là mục đích bạn khai khi xin visa phải trùng với mục đích bạn trình bày ở cửa khẩu và với việc bạn thật sự làm ở Mỹ. Một chuyến thăm con kéo dài sáu tháng không sai luật, nhưng nếu ở đó bạn đi làm nail để "đỡ tiền ăn" thì đó là vi phạm điều kiện visa, có thể khiến visa bị huỷ và ảnh hưởng mọi lần xin về sau.
Chuẩn bị chuyến đi theo mốc thời gian
Một chuyến du lịch Mỹ với người lần đầu đi thường nên bắt đầu từ ba đến sáu tháng trước ngày bay, tuỳ lịch phỏng vấn lúc đó. Trình tự dưới đây giúp bạn không phải đặt vé không hoàn tiền trong khi chưa có visa.
- Kiểm hộ chiếu: còn hạn đủ dài cho cả chuyến đi và tốt nhất còn ít nhất sáu tháng sau ngày dự định rời Mỹ; còn trang trống để dán visa. Hộ chiếu sắp hết hạn thì làm mới trước khi xin visa.
- Xác định mục đích và thời gian: đi đâu, ở với ai, bao lâu. Kế hoạch này là nội dung bạn khai trong DS-160 và kể lại khi phỏng vấn.
- Xin visa: điền DS-160, trả phí, đặt lịch, phỏng vấn tại Hà Nội hoặc TP.HCM. Chưa có visa thì chỉ nên giữ chỗ vé hoặc khách sạn có thể huỷ.
- Sau khi có visa: đọc kỹ tem, kiểm tên, ngày sinh, số hộ chiếu, loại visa, số lần nhập cảnh và ngày hết hạn. Sai thông tin phải báo nơi cấp ngay.
- Mua bảo hiểm du lịch có chi trả y tế: Mỹ không bắt buộc với khách B-2, nhưng chi phí khám chữa bệnh ở Mỹ rất cao; một ca cấp cứu không có bảo hiểm có thể tốn hơn cả chuyến đi.
- Chuẩn bị giấy tờ mang theo: hộ chiếu có visa, vé khứ hồi, địa chỉ nơi ở, thư mời của người thân nếu có, giấy tờ về công việc ở Việt Nam. Để trong hành lý xách tay, không để trong vali ký gửi.
- Trước ngày bay vài ngày: xem lại quy định hành lý, thực phẩm được mang vào Mỹ và quy định khai báo tiền mặt.
Nếu bạn đi theo tour, công ty du lịch có thể hỗ trợ khâu giấy tờ, nhưng không thể phỏng vấn thay bạn và không thể "bảo đảm" visa. Lời hứa đậu chắc chắn là dấu hiệu nên tránh.
Khi máy bay hạ cánh: chặng CBP và hải quan
Ở sân bay đầu tiên bạn đặt chân tới Mỹ, bạn xếp hàng ở khu dành cho khách không phải công dân Mỹ. Nhân viên CBP lấy dấu vân tay, chụp ảnh, xem hộ chiếu và visa, rồi hỏi vài câu: mục đích chuyến đi, ở đâu, bao lâu, đi cùng ai, làm nghề gì ở Việt Nam. Câu hỏi có thể ngắn gọn hoặc kỹ hơn nếu lịch sử đi lại của bạn có điểm đáng hỏi. Trả lời bằng tiếng Việt qua phiên dịch là được nếu bạn không nói tiếng Anh; quan trọng là thống nhất với những gì bạn đã khai.
Nếu được cho vào, CBP tạo hồ sơ I-94 điện tử, ghi diện nhập cảnh và ngày phải rời Mỹ. Với khách du lịch, thời hạn thường gặp là tối đa sáu tháng, nhưng có thể ngắn hơn. Trong một hai ngày sau khi đến, bạn nên tự tra I-94 của mình trên i94.cbp.dhs.gov và lưu lại; ngày trên đó mới là ngày bạn phải tuân theo, không phải ngày hết hạn của visa.
Sau khi nhận hành lý là chặng hải quan. Bạn phải khai báo nếu mang theo tiền mặt và công cụ thanh toán tổng cộng trên 10.000 USD; mang nhiều tiền không phạm luật, không khai mới phạm luật. Thực phẩm là chỗ khách Việt hay bị giữ lại: thịt và sản phẩm từ thịt, trái cây tươi, hạt giống thường bị cấm hoặc hạn chế. Cách an toàn là khai hết đồ ăn mang theo và để nhân viên quyết định; bị tịch thu một gói khô bò còn hơn bị phạt vì không khai.
Trường hợp hiếm hơn là bị đưa vào phòng kiểm tra thứ cấp để hỏi thêm. Điều này không có nghĩa là bạn sai. Hãy giữ bình tĩnh, trả lời trung thực, xuất trình giấy tờ khi được yêu cầu.
Trong thời gian ở Mỹ: những điều giữ visa sạch cho lần sau
Điều quan trọng nhất là rời Mỹ trước ngày ghi trên I-94. Ở quá hạn dù một ngày cũng làm visa hiện tại tự động mất hiệu lực, và lần sau bạn thường phải xin visa ở nước mình mang quốc tịch. Ở quá hạn lâu hơn còn kéo theo lệnh cấm quay lại nhiều năm. Nếu có lý do chính đáng phải ở lâu hơn, như đau ốm không bay được, bạn có thể nộp đơn gia hạn thời gian lưu trú với USCIS trước khi I-94 hết hạn; đơn nộp đúng hạn không có nghĩa là chắc được chấp thuận.
Thứ hai là không làm việc, kể cả việc nhỏ, kể cả không nhận tiền mặt mà nhận "bao ăn ở". Thứ ba là giữ chuyến đi đúng với mục đích đã khai. Bạn có thể đổi kế hoạch tham quan, thêm vài bang, nhưng nếu chuyến du lịch biến thành tìm trường cho bản thân hay tìm việc, bạn đang đi xa khỏi phạm vi visa. Riêng việc tìm hiểu trường, gặp trường cho chuyến học sau này là việc được phép, miễn là bạn không bắt đầu học trước khi có visa du học.
Nếu trong chuyến đi bạn có kế hoạch sang Canada hay Mexico vài ngày rồi quay lại Mỹ, hãy kiểm tra trước số lần nhập cảnh còn lại trên visa và quy định nhập cảnh của nước kia với người mang hộ chiếu Việt Nam. Mỗi lần quay lại Mỹ là một lần CBP xét lại từ đầu, và thời gian I-94 mới có thể khác lần trước.
Cuối cùng, giữ lại cuống vé, hoá đơn, bằng chứng bạn đã rời Mỹ đúng hạn. Lần xin visa sau hoặc lần nhập cảnh sau, lịch sử đi đúng hạn là bằng chứng tốt nhất bạn có, và hồ sơ của bạn được hệ thống lưu lại cả khi bạn không mang giấy.
Năm hiểu lầm hay gặp về du lịch Mỹ
"Có visa là chắc được vào Mỹ." Visa chỉ cho phép xin nhập cảnh. CBP có quyền từ chối nếu thấy mục đích không khớp, hồ sơ có vấn đề hoặc bạn không thể chứng minh sẽ rời Mỹ.
"Visa còn hạn năm năm thì được ở năm năm." Hạn visa là khoảng thời gian bạn được dùng visa để đến cửa khẩu. Thời gian ở mỗi chuyến do I-94 quyết định.
"Đi tour thì không cần phỏng vấn." Mỗi người trong đoàn đều xin visa riêng và nhìn chung đều phải phỏng vấn, trừ các trường hợp được miễn theo quy định hiện hành.
"Có thể xin ESTA nếu có người bảo lãnh." ESTA chỉ dành cho công dân các nước trong chương trình miễn thị thực, không phụ thuộc người bảo lãnh. Thư mời của người thân ở Mỹ không thay được visa.
"Ở thêm vài ngày quá hạn không ai biết." Ngày bạn rời Mỹ được ghi nhận qua danh sách hành khách của hãng bay và hệ thống I-94. Ở quá hạn ảnh hưởng trực tiếp tới lần xin visa sau, kể cả visa của nước khác hỏi lịch sử đi Mỹ.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt có quốc tịch Úc đi Mỹ du lịch bằng hộ chiếu Úc có cần visa không?
Nếu đi bằng hộ chiếu Úc và đủ điều kiện của chương trình miễn thị thực, bạn đăng ký ESTA thay vì xin visa, cho chuyến du lịch hoặc công tác ngắn ngày. Một số trường hợp bị loại khỏi ESTA theo luật Mỹ; hãy đọc kỹ câu hỏi trên trang ESTA chính thức và trả lời trung thực.
Đi du lịch Mỹ có cần chứng minh tài chính bằng sổ tiết kiệm không?
Không có quy định số dư tối thiểu và sổ tiết kiệm không phải giấy tờ bắt buộc. Viên chức chủ yếu đánh giá qua câu trả lời và hồ sơ DS-160. Giấy tờ tài chính chỉ hữu ích khi nó khớp với hoàn cảnh thật, như thu nhập từ công việc hay kinh doanh của bạn.
Visa Mỹ trong hộ chiếu cũ đã hết hạn còn dùng được không?
Nếu visa còn hạn và chưa bị huỷ, bạn vẫn dùng được khi mang theo cả hộ chiếu cũ có visa và hộ chiếu mới còn hạn, với thông tin cá nhân khớp nhau. Không cần chuyển visa sang hộ chiếu mới.
Khách du lịch có được bay nội địa giữa các bang không?
Được. Khi đã được cho vào Mỹ, bạn đi lại giữa các bang tự do trong thời hạn I-94. Khi bay nội địa, hộ chiếu là giấy tờ tuỳ thân được chấp nhận ở khâu an ninh sân bay. Đi sang Canada hay Mexico rồi quay lại là chuyện khác, cần xem lại visa và quy định nhập cảnh.
Có nên mua bảo hiểm du lịch khi đi Mỹ dù không bắt buộc?
Nên, nhất là với người lớn tuổi đi thăm con. Chi phí khám, cấp cứu, nằm viện ở Mỹ thuộc nhóm cao nhất thế giới. Khi chọn gói, đọc kỹ phần loại trừ bệnh có sẵn, mức chi trả tối đa và cách bồi hoàn để không bất ngờ lúc cần dùng.
Đi du lịch Mỹ có được mang thuốc tây từ Việt Nam không?
Thường được nếu là thuốc dùng cho bản thân, số lượng hợp lý, để trong bao bì gốc và có đơn thuốc hoặc giấy của bác sĩ. Một số thuốc hợp pháp ở Việt Nam lại bị kiểm soát ở Mỹ; nếu không chắc, hãy khai báo khi qua hải quan và mang theo giấy tờ bằng tiếng Anh.