DinhCuToanCau.comĐịnh Cư Toàn Cầu
Định cư Canada diện tay nghề và PNP

Định cư Canada diện vợ chồng: điều kiện người bảo lãnh, bằng chứng quan hệ và thủ tục

Định cư Canada diện vợ chồng: ai được bảo lãnh, ai bị cấm, nộp trong hay ngoài Canada, bằng chứng hôn nhân thật, phỏng vấn, cam kết 3 năm và các hiểu lầm hay gặp.

A Vietnamese couple holding hands while walking along the snowy Vancouver seawall, seen from behind, mountains across calm water, soft winter light in blue and gold

Định cư Canada diện vợ chồng là khi công dân hoặc thường trú nhân Canada từ 18 tuổi trở lên bảo lãnh vợ, chồng hoặc người sống chung như vợ chồng để người đó trở thành thường trú nhân. Hồ sơ được xét theo diện gia đình, không chấm điểm, không giới hạn số lượng theo kiểu rút thăm, và không đòi thu nhập tối thiểu trong trường hợp thông thường.

Câu hỏi trung tâm của viên chức chỉ có hai: quan hệ có thật không, và quan hệ có được lập chủ yếu để nhập cư không. Nếu một trong hai câu trả lời bất lợi, hồ sơ bị từ chối dù giấy tờ đầy đủ. Vì vậy phần lớn công sức chuẩn bị nằm ở việc trình bày lịch sử quan hệ một cách trung thực, nhất quán và có chứng cứ.

Ba dạng quan hệ được chấp nhận

Vợ chồng có hôn nhân hợp pháp. Hôn nhân phải hợp pháp tại nơi đăng ký và được luật Canada công nhận. Hai người phải có mặt khi kết hôn; hôn nhân qua điện thoại, qua mạng hoặc uỷ quyền vắng mặt không được công nhận cho mục đích bảo lãnh. Cả hai phải từ 18 tuổi trở lên.

Người sống chung như vợ chồng (common-law). Hai người đã sống chung liên tục ít nhất 12 tháng trong quan hệ như vợ chồng. Những lần xa nhau ngắn vì công việc hay gia đình vẫn được chấp nhận nếu quan hệ không gián đoạn. Cần bằng chứng sống chung như hợp đồng thuê nhà chung, hoá đơn chung, địa chỉ chung trên giấy tờ.

Bạn đời trong quan hệ đặc biệt (conjugal). Dành cho cặp đôi đã gắn bó ít nhất một năm nhưng không thể kết hôn hoặc sống chung vì rào cản pháp lý hay xã hội nghiêm trọng ngoài tầm kiểm soát. Với cặp đôi Việt Nam có thể đăng ký kết hôn bình thường, dạng này gần như không áp dụng.

Chọn dạng nào để khai. Khai đúng tình trạng thật tại ngày nộp. Đã kết hôn thì khai vợ chồng, kể cả khi trước đó đã sống chung lâu năm; lịch sử sống chung vẫn là bằng chứng quý cho thấy quan hệ thật.

Ai được bảo lãnh và ai không

Người bảo lãnh là công dân hoặc thường trú nhân từ 18 tuổi trở lên. Thường trú nhân phải đang sống ở Canada; công dân đang ở nước ngoài có thể bảo lãnh nếu chứng minh sẽ về sống ở Canada khi người được bảo lãnh nhập cư. Người bảo lãnh thường bị chặn trong các trường hợp sau:

  • Chính mình được bảo lãnh sang Canada theo diện vợ chồng và trở thành thường trú nhân chưa đủ 5 năm.
  • Đã bảo lãnh một người vợ, chồng hoặc người sống chung trước đây mà cam kết bảo lãnh 3 năm của hồ sơ đó chưa kết thúc.
  • Đang nhận trợ cấp xã hội vì lý do không phải khuyết tật.
  • Đã không thực hiện cam kết bảo lãnh trước đây, khiến người được bảo lãnh phải nhận trợ cấp xã hội, hoặc chưa trả nợ khoản vay nhập cư, cấp dưỡng theo án.
  • Đang trong thủ tục phá sản chưa được giải trừ, hoặc đang có lệnh trục xuất.
  • Bị kết án một số tội nghiêm trọng, đặc biệt tội bạo lực hoặc tội xâm hại người trong gia đình, theo quy định chi tiết của luật.

Người được bảo lãnh cũng phải không thuộc diện bị cấm nhập cảnh: không có tiền án nghiêm trọng, không có vấn đề an ninh, không mắc bệnh gây nguy hiểm cho sức khoẻ cộng đồng, và chưa từng bị kết luận khai sai trong thời hạn cấm. Riêng điều kiện về chi phí y tế quá mức không áp dụng cho vợ chồng và con phụ thuộc được bảo lãnh.

Nộp ngoài Canada hay trong Canada

Hai cách nộp có cùng yêu cầu về quan hệ nhưng khác nhau về quyền lợi trong thời gian chờ và đường xử lý khi bị từ chối.

Tiêu chíNộp ngoài Canada (lớp gia đình)Nộp trong Canada (vợ chồng hoặc sống chung tại Canada)
Người được bảo lãnh đang ở đâuThường ở Việt Nam hoặc nước khácĐang ở Canada với tư cách tạm trú
Đi lại trong thời gian chờTự do, nhưng muốn vào Canada phải có thị thực kháchNên ở lại Canada; rời đi có thể gặp khó khi quay lại
Quyền làm việc khi chờKhông có từ hồ sơ nàyCó thể xin giấy phép lao động mở theo chính sách hiện hành
Khi bị từ chốiNgười bảo lãnh có quyền kháng cáo lên Phân ban Kháng cáo Di trú (IAD)Không có quyền kháng cáo IAD; chỉ có thể xin Toà án Liên bang xem xét lại
Phỏng vấnCó thể được mời phỏng vấn tại văn phòng thị thực phụ tráchCó thể được mời phỏng vấn tại văn phòng IRCC trong nước

Người đang ở Canada vẫn được chọn nộp theo lớp gia đình ngoài Canada để giữ quyền kháng cáo. Đây là lựa chọn chiến lược cần cân nhắc khi hồ sơ có điểm yếu dễ bị nghi ngờ, ví dụ thời gian quen ngắn hoặc chênh lệch tuổi lớn.

Bằng chứng quan hệ thật: viên chức nhìn vào đâu

Viên chức không chấm điểm số tấm ảnh. Họ đọc câu chuyện quan hệ của bạn và tìm xem các chứng cứ có kể cùng một câu chuyện không. Hai người quen nhau thế nào, gặp nhau bao nhiêu lần, gia đình hai bên biết và tham gia ra sao, đám cưới có ai dự, sau cưới sống chung hay xa nhau, liên lạc hằng ngày bằng cách nào, có kế hoạch chung nào: mọi câu trả lời của người bảo lãnh và người được bảo lãnh phải khớp nhau và khớp với giấy tờ.

Chứng cứ mạnh thường là những thứ khó dựng lên trong thời gian ngắn: lịch sử tin nhắn và cuộc gọi trải dài nhiều tháng, vé máy bay và dấu nhập cảnh của những lần thăm nhau, ảnh với gia đình hai bên ở nhiều thời điểm, tài khoản chung, tên nhau trong hợp đồng bảo hiểm, chuyển tiền đều đặn có lý do. Ảnh cưới đẹp và nhiều khách mời là chứng cứ tốt, nhưng không thay được dấu vết của một quan hệ sống động trước và sau đám cưới.

Những yếu tố khiến hồ sơ bị xem kỹ hơn gồm: quen qua người mai mối và kết hôn nhanh, chênh lệch tuổi lớn, khác biệt rõ về học vấn hay ngôn ngữ chung, người bảo lãnh từng bảo lãnh vợ hoặc chồng trước, người được bảo lãnh từng bị từ chối thị thực Canada, hoặc từng có hôn nhân ngắn với người ở nước ngoài. Có những yếu tố này không có nghĩa là bị từ chối; nó có nghĩa là bạn cần giải thích trước, bằng thư trình bày trung thực và chứng cứ cụ thể, thay vì để viên chức tự suy diễn.

Các bước nộp hồ sơ bảo lãnh vợ chồng

Hồ sơ hiện được nộp trực tuyến qua cổng thường trú của IRCC. Danh sách giấy tờ chi tiết khác nhau theo nước, nên luôn dùng danh sách kiểm tra mới nhất trên canada.ca.

  1. Kiểm điều kiện của người bảo lãnh và người được bảo lãnh, chọn nộp ngoài hay trong Canada.
  2. Chuẩn bị giấy tờ hộ tịch: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn do cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền cấp, giấy tờ ly hôn hoặc giấy chứng tử của hôn nhân trước nếu có, kèm bản dịch theo chuẩn IRCC.
  3. Chuẩn bị bằng chứng quan hệ và thư trình bày lịch sử quan hệ của cả hai người; đánh số, ghi chú ngắn cho từng nhóm chứng cứ.
  4. Người được bảo lãnh xin phiếu lý lịch tư pháp ở Việt Nam và ở mọi nước đã sống từ sáu tháng trở lên kể từ tuổi 18, theo hướng dẫn của IRCC cho từng nước.
  5. Nộp hồ sơ trực tuyến, trả phí bảo lãnh, phí xử lý và phí thường trú. Người bảo lãnh ký cam kết hỗ trợ tài chính cho vợ hoặc chồng trong 3 năm kể từ ngày người đó thành thường trú nhân.
  6. Lấy sinh trắc học khi có thư yêu cầu, khám sức khoẻ với bác sĩ được IRCC chỉ định khi có hướng dẫn.
  7. Trả lời yêu cầu bổ sung đúng hạn; đi phỏng vấn nếu được mời. Nhận xác nhận thường trú, hoàn tất nhập cảnh hoặc thủ tục trong nước.

Cam kết 3 năm vẫn còn hiệu lực dù sau đó hai người ly thân, ly hôn hay người được bảo lãnh chuyển đi tỉnh khác. Nếu trong 3 năm đó người được bảo lãnh nhận trợ cấp xã hội, người bảo lãnh có thể bị yêu cầu hoàn trả.

Hiểu lầm thường gặp và thực tế

"Được bảo lãnh rồi phải ở với nhau 2 năm mới giữ được thường trú." Quy định thường trú có điều kiện 2 năm từng tồn tại từ năm 2012 và đã bị bãi bỏ vào năm 2017. Người được bảo lãnh nhận thường trú đầy đủ; quan hệ tan vỡ sau đó không tự làm mất thường trú, trừ khi có bằng chứng quan hệ giả từ đầu.

"Kết hôn giả chỉ rủi ro cho người được bảo lãnh." Cả hai bên đều chịu hậu quả. Người được bảo lãnh có thể bị kết luận khai sai và cấm nộp hồ sơ 5 năm, mất thường trú nếu phát hiện sau. Người bảo lãnh có thể bị điều tra, bị truy cứu theo luật di trú và mất khả năng bảo lãnh trong tương lai.

"Người bảo lãnh phải có thu nhập cao." Với vợ chồng và con phụ thuộc thông thường, luật không đặt mức thu nhập tối thiểu. Ngoại lệ là khi người được bảo lãnh có con phụ thuộc mà chính đứa con đó cũng có con.

"Hồ sơ càng dày càng tốt." Hồ sơ dày mà lộn xộn khiến viên chức khó thấy câu chuyện. Một bộ chứng cứ có chọn lọc, sắp xếp theo thời gian, kèm thư trình bày rõ ràng có sức thuyết phục hơn hàng trăm ảnh không chú thích.

Phỏng vấn bảo lãnh vợ chồng: viên chức hỏi gì

Không phải hồ sơ nào cũng bị phỏng vấn. Khi được mời, phỏng vấn thường nhằm làm rõ những điểm viên chức còn nghi ngờ sau khi đọc hồ sơ. Các nhóm câu hỏi hay gặp:

  • Lịch sử quen biết: gặp lần đầu ở đâu, ai giới thiệu, lần gặp trực tiếp đầu tiên, ai ngỏ lời, khi nào quyết định cưới.
  • Đời sống chung: lần gần nhất gặp nhau làm gì, ở đâu, thói quen hằng ngày của người kia, công việc, giờ giấc, sở thích, món ăn.
  • Gia đình hai bên: tên, nghề, nơi sống của cha mẹ, anh chị em người kia; ai dự đám cưới; hai gia đình đã gặp nhau chưa.
  • Tài chính và kế hoạch: ai chi trả chuyến đi, có chuyển tiền cho nhau không, dự định sống ở thành phố nào, kế hoạch con cái, công việc khi sang.
  • Lịch sử trước đây: hôn nhân cũ, con riêng, lần bảo lãnh hay xin thị thực trước, vì sao bị từ chối nếu có.

Cách chuẩn bị đúng là ôn lại lịch sử quan hệ thật của mình theo trình tự thời gian, xem lại giấy tờ đã nộp để nhớ đúng mốc. Không học thuộc câu trả lời mẫu; câu trả lời giống nhau từng chữ giữa hai vợ chồng, hoặc trả lời trôi chảy về điều không có trong đời sống thật, là dấu hiệu viên chức nhận ra. Nếu không nhớ, nói không nhớ; đoán sai nguy hiểm hơn.

Phỏng vấn bằng tiếng Việt được phép qua thông dịch viên do văn phòng bố trí hoặc theo hướng dẫn trong thư mời. Mang theo giấy tờ gốc được yêu cầu và bằng chứng mới phát sinh sau khi nộp hồ sơ, như ảnh, vé máy bay của những chuyến thăm gần đây.

Câu hỏi thường gặp

Đang có hồ sơ bảo lãnh vợ chồng thì có xin thị thực du lịch Canada được không?

Được, việc có hồ sơ bảo lãnh không cấm xin thị thực khách. Tuy nhiên viên chức thị thực sẽ xem bạn có rời Canada khi hết hạn lưu trú không; ý định nhập cư đã rõ nên cần chứng minh ràng buộc và kế hoạch cụ thể. Kết quả không được bảo đảm.

Con riêng của vợ hoặc chồng có đi theo hồ sơ được không?

Con phụ thuộc của người được bảo lãnh có thể được đưa vào cùng hồ sơ nếu đáp ứng định nghĩa con phụ thuộc. Khi con không đi cùng, vẫn phải khai và thường phải khám sức khoẻ, nếu không sau này khó bảo lãnh con theo diện gia đình.

Người bảo lãnh là công dân đang sống ở Việt Nam có bảo lãnh được không?

Công dân Canada ở nước ngoài có thể bảo lãnh vợ hoặc chồng nếu chứng minh sẽ về sống ở Canada khi người được bảo lãnh nhập cư, bằng chứng cứ như thư mời làm việc, hợp đồng thuê nhà, kế hoạch chuyển đồ. Thường trú nhân thì phải đang sống ở Canada mới bảo lãnh được.

Có cần đăng ký kết hôn ở Việt Nam hay ở Canada?

Hôn nhân hợp pháp ở nơi đăng ký và được luật Canada công nhận là được, dù đăng ký ở Việt Nam hay Canada. Giấy chứng nhận kết hôn cần kèm bản dịch theo chuẩn IRCC. Đám cưới theo phong tục mà không đăng ký thì không phải hôn nhân hợp pháp.

Bị từ chối vì nghi hôn nhân không thật thì nên làm gì?

Đọc kỹ lý do và ghi chú của viên chức. Nếu nộp ngoài Canada, người bảo lãnh có thể kháng cáo lên IAD trong thời hạn quy định, nơi có phiên điều trần và cơ hội trình bày. Nếu nộp trong Canada, đường còn lại là xin Toà án Liên bang xem xét lại hoặc nộp lại với chứng cứ mới.

Thời gian xét hồ sơ bảo lãnh vợ chồng là bao lâu?

IRCC công bố thời gian xử lý hiện hành cho từng diện trên canada.ca và cập nhật thường xuyên. Hồ sơ đầy đủ, nhất quán và không cần phỏng vấn thường nhanh hơn. Đừng dùng thời gian người khác kể từ vài năm trước để lên kế hoạch.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0921 921 988