Người lao động H-1B thường được ở Mỹ tối đa 6 năm, cấp theo từng đợt không quá 3 năm. Đợt đầu theo đơn I-129 do chủ lao động nộp được duyệt tối đa 3 năm, sau đó gia hạn thêm tối đa 3 năm. Hết 6 năm, muốn ở tiếp theo diện H-1B thì phải rơi vào ngoại lệ của luật AC21 (đang trong tiến trình xin thẻ xanh đủ xa), hoặc rời Mỹ ít nhất một năm để "làm mới" đồng hồ.
Con số 6 năm tính theo thời gian thực sự ở Mỹ với tình trạng H (H-1B hoặc L), không tính theo ngày trên tem visa. Những ngày bạn ở ngoài nước Mỹ có thể được cộng trả lại. Vợ chồng và con dưới 21 tuổi theo diện H-4 ở theo đúng thời hạn của người chính. Khi mất việc, bạn không phải đi ngay: luật cho một khoảng ân hạn tối đa 60 ngày (hoặc tới hết hạn I-94 nếu sớm hơn) để tìm chủ mới, đổi diện hoặc thu xếp rời Mỹ.
Ba mốc thời gian người H-1B hay nhầm
Nhiều người cầm tem visa H-1B hạn ngắn hơn đơn được duyệt, hoặc ngược lại, rồi hoang mang không biết mình được ở tới ngày nào. Thật ra có ba thứ khác nhau và chỉ một thứ quyết định thời gian được ở.
| Mốc | Nằm ở đâu | Quyết định điều gì |
|---|---|---|
| Thời hạn đơn I-129 được duyệt | Thông báo I-797 của USCIS | Khoảng thời gian chủ lao động được thuê bạn theo diện H-1B |
| Thời hạn tem visa H-1B | Tem dán trong hộ chiếu | Chỉ là "vé vào cửa": hạn cuối cùng được dùng để xin nhập cảnh Mỹ |
| Thời hạn I-94 | Hồ sơ nhập cảnh điện tử trên trang i94 của CBP, hoặc phần dưới của I-797 nếu đổi diện trong Mỹ | Ngày cuối cùng bạn được ở Mỹ hợp pháp |
Tem visa hết hạn khi bạn đang ở Mỹ không làm bạn mất tình trạng, miễn I-94 còn hạn và bạn vẫn làm đúng công việc được duyệt. Nhưng khi đã ra nước ngoài, muốn quay lại thì cần tem còn hạn. Ngược lại, tem visa còn dài mà đơn I-129 đã hết hạn hoặc bạn đã nghỉ việc thì tem đó không còn giá trị để quay lại làm việc.
Một lỗi nhỏ đáng giá đắt: CBP thường cấp I-94 không quá ngày hết hạn của hộ chiếu. Nếu hộ chiếu Việt Nam của bạn sắp hết hạn, I-94 có thể ngắn hơn I-797. Sau mỗi lần nhập cảnh hãy tra I-94 trên trang chính thức của CBP; sai thì xử lý ngay, đừng đợi tới lúc gia hạn.
Cách tính 6 năm và quy tắc cộng trả ngày ở ngoài Mỹ
Giới hạn 6 năm áp chung cho thời gian ở tình trạng H-1B và L. Người từng làm L-1 ba năm rồi chuyển sang H-1B không được bắt đầu đếm lại từ đầu. Thời gian ở Mỹ bằng diện khác như F-1 kể cả OPT, hay H-4 phụ thuộc, không tính vào 6 năm.
Quy tắc cộng trả (recapture) cho phép xin thêm số ngày bạn đã ở ngoài nước Mỹ trong thời gian H-1B, kể cả các chuyến công tác hay về Việt Nam ăn Tết. Ví dụ giả định: trong 6 năm, bạn có tổng cộng 140 ngày ở ngoài Mỹ; khi gia hạn, chủ lao động có thể xin thêm 140 ngày này. Muốn được cộng, phải chứng minh bằng hộ chiếu có dấu, vé máy bay, lịch sử I-94. Người hay đi lại nên tự lưu bảng ngày xuất nhập ngay từ đầu.
Khi đã dùng hết 6 năm và không có ngoại lệ AC21, bạn phải ở ngoài nước Mỹ liên tục ít nhất một năm mới đủ điều kiện có một kỳ H-1B 6 năm mới. Lúc đó chủ lao động có thể nộp lại đơn; người từng được tính vào hạn ngạch trong 6 năm gần nhất thường không phải bốc thăm lại, nhưng hãy kiểm quy tắc hiện hành trên uscis.gov vì cách tính có điều kiện chi tiết.
Gia hạn quá 6 năm: hai ngoại lệ của luật AC21
Gia hạn từng năm theo mục 106(a). Nếu đơn chứng nhận lao động PERM hoặc đơn I-140 của bạn được nộp ít nhất 365 ngày trước khi chạm mốc 6 năm và chưa bị bác cuối cùng, bạn được gia hạn H-1B theo từng năm cho tới khi hồ sơ thẻ xanh có quyết định.
Gia hạn ba năm theo mục 104(c). Nếu I-140 đã được duyệt nhưng bạn chưa nộp được I-485 vì ngày ưu tiên chưa tới lượt (do hạn ngạch theo nước sinh), bạn được gia hạn H-1B từng đợt tối đa 3 năm. Với người sinh ở Việt Nam, hàng chờ thường ngắn hơn Ấn Độ hay Trung Quốc, nhưng vẫn có thời điểm phải chờ ở diện EB-2, EB-3.
Chủ lao động đổi thì sao. Đơn I-140 đã duyệt quá 180 ngày thường vẫn giữ được ngày ưu tiên và vẫn làm căn cứ gia hạn kể cả khi chủ cũ rút đơn. Đây là lý do nhiều người chờ mốc 180 ngày rồi mới tính chuyện nhảy việc.
Không có hồ sơ thẻ xanh thì không có ngoại lệ. Lời khuyên "cứ đổi chủ là được thêm ba năm" là sai. Đổi chủ lao động (H-1B portability) chỉ tiếp tục quỹ thời gian còn lại của 6 năm, không cộng thêm.
Mất việc hoặc nghỉ việc: 60 ngày ân hạn dùng thế nào
Từ năm 2017, quy định của Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho người H-1B (và một số diện lao động khác) một khoảng ân hạn tối đa 60 ngày liên tục khi việc làm chấm dứt, hoặc tới hết hạn I-94 nếu ngày đó đến sớm hơn. Ân hạn chỉ dùng một lần cho mỗi kỳ I-94. Trong thời gian này bạn không được làm việc, nhưng vẫn được coi là còn ở hợp pháp để thu xếp.
Trong 60 ngày, có bốn lựa chọn chính. Một là chủ mới nộp đơn I-129 cho bạn; theo quy định về chuyển chủ, bạn có thể bắt đầu làm cho chủ mới từ khi đơn được nộp, không cần chờ duyệt. Hai là nộp đơn đổi sang diện khác như H-4 (nếu vợ hoặc chồng đang H-1B), F-1 hay B-2. Ba là nộp I-485 nếu đã đủ điều kiện. Bốn là rời Mỹ.
Ân hạn không phải quyền tuyệt đối: USCIS có thể rút ngắn hoặc không công nhận trong một số trường hợp, chẳng hạn khi bạn vi phạm điều kiện tình trạng. Khi chủ lao động cho nghỉ, hãy xin ngay ngày làm việc cuối cùng bằng văn bản, vì đồng hồ 60 ngày chạy từ ngày đó chứ không từ ngày bạn biết tin. Chủ lao động cũng có nghĩa vụ trả chi phí hợp lý cho chuyến về nước nếu họ chấm dứt việc làm trước hạn.
Gia đình theo diện H-4: ở bao lâu, làm được gì
Vợ hoặc chồng và con chưa kết hôn dưới 21 tuổi của người H-1B đi theo diện H-4. Thời gian ở của họ gắn chặt với người chính, nên mọi thay đổi của H-1B đều kéo theo H-4.
- Thời hạn H-4 không vượt quá thời hạn H-1B của người chính; khi gia hạn H-1B, nên nộp gia hạn H-4 cùng lúc.
- Con H-4 được đi học phổ thông và đại học. Con chạm 21 tuổi thì mất tình trạng H-4 và cần diện riêng, thường là F-1.
- Vợ chồng H-4 chỉ được đi làm khi có giấy phép lao động (EAD), và chỉ đủ điều kiện xin khi người H-1B đã có I-140 được duyệt hoặc đang gia hạn theo AC21.
- Người chính mất tình trạng thì H-4 cũng mất; ân hạn 60 ngày của người chính là lúc cả nhà cùng phải tính.
- Thời gian ở diện H-4 không tính vào giới hạn 6 năm H-1B của chính người đó nếu sau này họ tự xin H-1B.
Đi lại khi có H-4 cũng cần tem visa H-4 còn hạn. Tem của người chính và tem của người phụ thuộc là hai tem riêng, gia hạn riêng.
Từ F-1 sang H-1B và những thay đổi từ 2024
Phần lớn người Việt làm H-1B đi từ con đường du học: học xong ở Mỹ, làm OPT, rồi được chủ lao động đăng ký bốc thăm. Nếu được chọn và đơn đổi diện được nộp đúng hạn, quy định "cap-gap" cho phép tình trạng F-1 và quyền làm việc theo OPT kéo dài qua khoảng trống tới khi H-1B có hiệu lực. Quy định hiện đại hoá H-1B có hiệu lực đầu năm 2025 đã nới mốc cap-gap tới ngày 1/4 năm sau thay vì 1/10 như trước, giảm nguy cơ hụt tình trạng khi USCIS duyệt chậm.
Cách bốc thăm cũng đã đổi. Từ mùa đăng ký năm 2024, USCIS chọn theo người thụ hưởng (mỗi người một suất dù nhiều công ty đăng ký), nhằm giảm việc một người có nhiều phiếu. Từ 2025 trở đi, chính sách về phí và tiêu chí chọn hồ sơ H-1B tiếp tục được điều chỉnh, có thay đổi gây tranh cãi và đang được áp dụng theo hướng dẫn từng đợt. Vì các chi tiết này đổi nhanh, trước mỗi mùa đăng ký hãy đọc mục H-1B Cap Season trên uscis.gov và hỏi bộ phận nhân sự hoặc luật sư di trú của chủ lao động.
Một điều không đổi: H-1B là diện "ý định kép", tức bạn được phép vừa giữ H-1B vừa theo đuổi thẻ xanh. Đây là khác biệt lớn với F-1 hay B-2, và là lý do H-1B được xem là cầu nối phổ biến lên thường trú cho lao động có bằng cấp.
Đi lại khi đang H-1B: tem visa, gia hạn tem và lúc nên ở yên
Người H-1B về Việt Nam ăn Tết hay đi công tác nước ngoài cần một tem visa H-1B còn hạn để quay lại, kèm thông báo I-797 còn hiệu lực và thư xác nhận vẫn đang làm việc. Nếu tem đã hết hạn, bạn phải phỏng vấn hoặc nộp hồ sơ gia hạn tem tại Đại sứ quán Hà Nội hoặc Tổng Lãnh sự quán TP.HCM, và chịu rủi ro chờ lịch hoặc bị giữ xét hành chính. Có những người kẹt lại Việt Nam nhiều tuần chỉ vì một chuyến về thăm nhà.
Vì vậy, những thời điểm nên cân nhắc kỹ trước khi rời Mỹ gồm: đơn gia hạn hoặc đổi chủ đang chờ USCIS xét, đặc biệt khi chưa có thông báo duyệt; đơn I-485 đang chờ mà bạn chưa có giấy phép đi lại tạm; công việc vừa thay đổi lớn về vị trí hoặc địa điểm làm việc; và mùa cao điểm visa hè khi lịch ở Việt Nam chật. Rời Mỹ khi đơn đổi diện đang chờ trong nước có thể bị coi là bỏ đơn.
Trước đây Bộ Ngoại giao Mỹ có chương trình thí điểm gia hạn tem H-1B ngay trong nước Mỹ, áp dụng cho một số quốc tịch và điều kiện hẹp. Phạm vi và việc tiếp tục chương trình này thay đổi theo từng đợt, nên đừng giả định nó áp dụng cho mình; hãy đọc mục domestic visa renewal trên travel.state.gov. Mỗi lần nhập cảnh trở lại, tra lại I-94 trên trang của CBP để chắc thời hạn được ghi đúng theo I-797.
Câu hỏi thường gặp
Tem visa H-1B của người Việt thường có hạn bao lâu?
Thời hạn tem tuỳ bảng có đi có lại của Bộ Ngoại giao Mỹ cho công dân Việt Nam và không vượt quá thời hạn đơn I-797. Tem có thể ngắn hơn đơn; khi đó bạn vẫn ở được theo I-94, chỉ cần gia hạn tem nếu ra nước ngoài. Kiểm trang Reciprocity của Việt Nam trên travel.state.gov.
Đã đủ 6 năm mà I-140 mới nộp được vài tháng thì sao?
Mục 106(a) đòi PERM hoặc I-140 nộp ít nhất 365 ngày trước mốc gia hạn, nên nộp sát mốc thường không đủ. Nếu I-140 được duyệt kịp, bạn có thể xét mục 104(c). Không thoả cả hai thì phải đổi diện hoặc rời Mỹ; hãy làm việc với luật sư di trú trước mốc ít nhất một năm.
Thời gian làm OPT có bị trừ vào 6 năm H-1B không?
Không. Thời gian ở diện F-1, kể cả OPT và STEM OPT, không tính vào giới hạn 6 năm. Chỉ thời gian ở tình trạng H-1B và L mới bị đếm.
Đang chờ gia hạn H-1B mà hết hạn I-94 có phải dừng làm không?
Nếu đơn gia hạn với cùng chủ lao động được nộp trước khi I-94 hết hạn, quy định cho phép tiếp tục làm trong một khoảng thời gian nhất định trong khi chờ quyết định. Hãy giữ biên nhận I-797C và hỏi bộ phận nhân sự về thời hạn áp dụng hiện hành.
Rời Mỹ một năm để làm mới H-1B có cần liên tục không?
Có, quy định nói ở ngoài nước Mỹ liên tục ít nhất một năm. Những chuyến ngắn vào Mỹ bằng visa du lịch trong năm đó có thể làm gián đoạn cách tính, nên hãy kiểm với luật sư trước khi quay lại Mỹ vì bất cứ lý do gì.
Con H-4 sắp 21 tuổi thì nên làm gì?
Nên tính trước ít nhất một năm: đổi sang F-1 nếu con đang học đại học, hoặc kiểm xem con có được bảo vệ tuổi theo luật CSPA trong hồ sơ thẻ xanh của cha mẹ không. Đợi tới sinh nhật 21 tuổi mới tính thường quá muộn để giữ tình trạng liên tục.
