Visa C1 là thị thực quá cảnh của Mỹ: nó cho phép người nước ngoài đi qua lãnh thổ Mỹ một cách liên tục để tới một nước thứ ba. Người mang hộ chiếu Việt Nam đổi máy bay ở Los Angeles, San Francisco hay Houston để đi tiếp sang Mexico, Canada, các nước Caribe hay Nam Mỹ, dù không rời khỏi khu sân bay, vẫn cần một visa Mỹ hợp lệ: hoặc C1, hoặc một visa B1/B2 còn hạn.
Lý do là sân bay Mỹ không có khu quá cảnh quốc tế kiểu Singapore hay Doha. Mọi hành khách quốc tế xuống máy bay đều phải qua kiểm soát nhập cảnh của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) trước khi sang chuyến kế tiếp. Bài này đi qua các diện C, hồ sơ xin C1, những giới hạn của nó và lý do nhiều người chọn xin luôn visa B1/B2.
Vì sao chỉ đổi máy bay ở Mỹ cũng cần visa
Ở phần lớn các sân bay trung chuyển lớn của châu Á và Trung Đông, hành khách nối chuyến đi từ cửa này sang cửa khác trong một khu vực được coi là chưa nhập cảnh. Sân bay Mỹ được thiết kế khác: chuyến bay quốc tế đến đều đổ khách vào khu kiểm soát nhập cảnh, sau đó khách nhận hành lý, qua hải quan, gửi lại hành lý rồi mới qua an ninh để lên chuyến tiếp theo. Về mặt pháp lý, người đi qua quy trình đó đã được cho vào Mỹ, dù chỉ vài giờ.
Mỹ từng có chương trình quá cảnh không cần visa (Transit Without Visa) cho hành khách của một số hãng bay, nhưng chương trình này bị đình chỉ từ năm 2003 vì lý do an ninh và đến nay chưa khôi phục. Vì vậy câu hỏi "chỉ ngồi chờ ở sân bay mấy tiếng có cần visa không" với người Việt có câu trả lời là có. Hãng bay biết điều này và thường từ chối cho lên máy bay ngay ở Việt Nam hoặc ở điểm trung chuyển nếu hành khách không có visa Mỹ phù hợp, vì hãng bị phạt nếu chở khách không đủ giấy tờ.
Cũng cần nhớ chiều ngược lại: chuyến bay từ một số sân bay lớn của Canada sang Mỹ có làm thủ tục nhập cảnh Mỹ ngay tại Canada (preclearance). Thủ tục đó vẫn là nhập cảnh Mỹ, vẫn đòi visa. Điểm làm thủ tục đổi chỗ, yêu cầu giấy tờ thì không đổi.
Tình huống nào cần C1, tình huống nào không
Visa C không phải lựa chọn duy nhất khi đi qua Mỹ. Tuỳ giấy tờ đang có và mục đích đi tiếp, bạn có thể dùng visa khác hoặc không cần visa. Bảng dưới đây gom các tình huống người Việt hay hỏi; đây là nguyên tắc chung, trường hợp cụ thể cần đối chiếu với travel.state.gov.
| Tình huống | Giấy tờ thường cần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bay từ Việt Nam sang Mexico, nối chuyến ở Los Angeles | Visa C1 hoặc B1/B2 còn hạn, kèm giấy tờ nhập cảnh Mexico | Mexico có quy định riêng cho người có visa Mỹ; kiểm trang của Mexico |
| Đi tàu du lịch biển cập vài cảng Mỹ rồi rời đi | Thường là B1/B2, không phải C1 | Tàu ghé cảng Mỹ để khách lên bờ tham quan là mục đích du lịch |
| Thuyền viên, tiếp viên ra nhận tàu hoặc nối chuyến làm việc | Visa C1/D | Diện kết hợp quá cảnh và thuyền viên |
| Đang có visa B1/B2 còn hạn | Dùng chính visa B1/B2 | Không cần xin thêm C1 |
| Có quốc tịch thứ hai thuộc chương trình miễn thị thực (VWP) | ESTA nếu đi bằng hộ chiếu nước đó và đủ điều kiện | Hộ chiếu Việt Nam không dùng được ESTA |
| Muốn ghé thăm người thân một hai ngày khi nối chuyến | Visa B1/B2 | C1 chỉ cho quá cảnh liên tục, không cho dừng chơi |
Dòng cuối là chỗ hay bị hiểu sai nhất. Visa C1 dành cho việc đi qua, không dành cho việc ở lại. Nếu lịch trình có một đêm ở khách sạn sân bay vì không có chuyến nối trong ngày, đó vẫn có thể là quá cảnh; còn nếu bạn định ra thành phố gặp bạn bè, đi tham quan hay dự một buổi tiệc trên đường đi, đó đã là mục đích du lịch, thăm thân và thuộc phạm vi visa B. Khai C1 rồi dùng vào việc khác là dùng sai mục đích visa, chuyện có thể bị phát hiện ngay ở cửa khẩu.
Các diện trong nhóm C: C1, C1/D, C-2 và C-3
C1 là quá cảnh thông thường. Dành cho người đi qua Mỹ để tới nước khác, đi bằng máy bay, tàu biển hay đường bộ. Đây là diện mà hành khách người Việt thường hỏi.
C1/D là visa kết hợp cho thuyền viên. Người làm việc trên tàu biển hoặc máy bay thương mại, cần đi qua Mỹ để nhận tàu, rời tàu hoặc làm việc trên phương tiện đang neo ở Mỹ, thường được cấp tem C1/D. Hồ sơ thường có thư của chủ tàu hoặc công ty quản lý thuyền viên nêu tên tàu, vị trí, thời gian. Ngành thuyền viên Việt Nam làm cho hãng tàu nước ngoài gặp diện này khá thường xuyên.
C-2 là diện quá cảnh tới trụ sở Liên Hợp Quốc. Dành cho người đi tới khu trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York theo hiệp định trụ sở, phạm vi đi lại bị giới hạn. Ít liên quan đến khách thông thường.
C-3 dành cho quan chức nước ngoài quá cảnh. Quan chức chính phủ, thành viên gia đình và người giúp việc đi kèm, khi quá cảnh Mỹ trên đường đi công vụ. Diện này đi theo kênh ngoại giao, thường không phải tự đặt lịch như khách thường.
Điểm chung của cả nhóm. Mỗi diện đều gắn với một mục đích hẹp và một hành trình đi tiếp đã xác định. Visa C không phải visa "dự phòng" để vào Mỹ khi khó xin visa B; viên chức lãnh sự xét đúng câu hỏi bạn có thật sự chỉ đi ngang qua hay không.
Các bước xin visa C1 từ Việt Nam
Quy trình xin C1 đi cùng một hệ thống với các visa không định cư khác. Bạn nộp tại Đại sứ quán Mỹ ở Hà Nội hoặc Tổng Lãnh sự quán Mỹ ở TP.HCM, theo hướng dẫn đặt lịch mà trang của Đại sứ quán dẫn tới.
- Chốt hành trình trước: đặt hoặc giữ chỗ chuyến bay đi tiếp, biết rõ sân bay Mỹ nào, ngày giờ đến và đi. Nếu nước đến cuối cùng đòi visa, nên có visa đó hoặc chứng từ đã nộp hồ sơ.
- Điền đơn DS-160 trên ceac.state.gov, chọn mục đích chuyến đi là quá cảnh. Khai đúng địa điểm nối chuyến và thời gian dự kiến ở Mỹ, thường chỉ vài giờ đến một hai ngày.
- Trả lệ phí xin thị thực theo hướng dẫn trên trang đặt lịch. Visa C1 thuộc cùng nhóm phí với visa B; mức phí và các khoản phụ thu có thể đổi theo từng năm, nên xem trên travel.state.gov tại thời điểm nộp.
- Đặt lịch phỏng vấn và chuẩn bị hồ sơ: hộ chiếu còn hạn, trang xác nhận DS-160, ảnh đúng chuẩn, vé hoặc giữ chỗ chuyến đi tiếp, visa hoặc giấy tờ nhập cảnh nước đến cuối, giấy tờ chứng minh công việc và lý do quay về Việt Nam.
- Phỏng vấn: trả lời ngắn, đúng sự thật về hành trình. Viên chức thường hỏi bạn đi đâu, làm gì ở nước đến cuối, vì sao bay qua Mỹ và khi nào về.
- Nhận kết quả: được cấp thì hộ chiếu dán tem C1 được gửi về theo phương thức đã chọn; bị từ chối thì nhận thư nêu căn cứ, thường là điều 214(b).
Nên nộp sớm. Lịch phỏng vấn visa không định cư ở Việt Nam có lúc kín nhiều tuần, và một hành trình quá cảnh thường gắn với ngày bay đã định, ít chỗ lùi.
Viên chức xét gì ở hồ sơ C1
Visa C1 là visa không định cư, nên vẫn chịu điều 214(b) của Luật Di trú và Quốc tịch Mỹ: người xin bị mặc định là có ý định ở lại, và phải tự chứng minh điều ngược lại. Với C1, gánh chứng minh thường nhẹ hơn visa du lịch vì thời gian ở Mỹ rất ngắn, nhưng viên chức vẫn nhìn ba điểm.
Thứ nhất, hành trình đi tiếp có thật và hợp lý. Một vé đi tiếp đã xác nhận, ngày nối chuyến khớp với ngày đến, tuyến bay có lý do kinh tế hoặc thực tế để qua Mỹ. Một hành trình vòng vèo, dừng ở Mỹ lâu bất thường hay chưa có chỗ trên chuyến đi tiếp dễ khiến viên chức nghi bạn thật ra muốn vào Mỹ.
Thứ hai, bạn được phép vào nước đến cuối cùng. Nếu nước đó đòi visa mà bạn chưa có, viên chức có lý do để lo bạn bị từ chối ở đó và quay lại kẹt ở Mỹ. Thứ ba, mối ràng buộc với Việt Nam hoặc nơi cư trú: công việc, gia đình, chuyến về đã định. Với thuyền viên C1/D, ràng buộc là hợp đồng với chủ tàu và lịch sử đi tàu.
Người từng ở quá hạn ở Mỹ hoặc từng bị từ chối nhập cảnh vẫn phải khai trung thực trên DS-160. Những điều đó không tự động làm hỏng hồ sơ C1, nhưng giấu đi thì gần như chắc chắn gây hậu quả nặng hơn, vì khai man trên đơn visa có thể dẫn tới cấm nhập cảnh lâu dài.
Ở cửa khẩu: 29 ngày, không gia hạn, không đổi diện
Khi bạn đến sân bay Mỹ với visa C1, nhân viên CBP quyết định có cho vào hay không và cho bao lâu. Theo quy định liên bang về người quá cảnh, thời gian cho phép tối đa thường là 29 ngày, nhưng trên thực tế viên chức thường cho vừa đủ thời gian để nối chuyến. Hồ sơ nhập cảnh điện tử I-94 ghi ngày bạn phải rời đi.
Người vào Mỹ diện C1 bị giới hạn chặt hơn các diện khác. Họ không được nộp đơn gia hạn thời gian ở và không được đổi sang diện không định cư khác ngay trong nước Mỹ; muốn ở lâu hơn hay làm việc khác, họ phải rời Mỹ và xin đúng loại visa từ bên ngoài. Nếu kế hoạch thay đổi, ví dụ chuyến bay đi tiếp bị huỷ, bạn cần đổi sang chuyến khác sớm nhất có thể và giữ lại giấy tờ của hãng bay chứng minh lý do; ở lại quá ngày trên I-94 vẫn là ở quá hạn dù nguyên nhân là chuyến bay.
Một điều thực tế: khi nối chuyến, bạn gần như luôn phải nhận hành lý ký gửi và gửi lại sau hải quan, kể cả khi vé ghi hành lý đi thẳng. Thời gian nối chuyến dưới ba tiếng ở các sân bay lớn của Mỹ là khá căng với hàng chờ nhập cảnh dài vào giờ cao điểm. Đặt chuyến nối dư thời gian là cách giảm rủi ro rẻ nhất.
Khi nào nên xin luôn visa B1/B2 thay vì C1
Visa B1/B2 cho phép quá cảnh, còn visa C1 không cho phép du lịch hay thăm thân. Vì vậy với người có thể còn đi Mỹ hoặc qua Mỹ nhiều lần, B1/B2 là lựa chọn linh hoạt hơn: một tem dùng được cho cả việc nối chuyến lẫn những chuyến thăm thân, công tác sau này. Người Việt thường được cấp B1/B2 có thời hạn và số lần nhập cảnh theo bảng có đi có lại, trong khi C1 thường chỉ phục vụ một hành trình cụ thể.
Nhưng không nên xin B1/B2 chỉ vì "cho tiện" nếu bạn không có mục đích du lịch hay công tác thật. Hồ sơ B1/B2 bị xét kỹ hơn về ràng buộc với Việt Nam, và một lần bị từ chối 214(b) sẽ phải khai ở mọi đơn visa Mỹ sau này. Nếu nhu cầu của bạn thật sự là một chuyến đi Mexico hay Nam Mỹ có nối chuyến ở Mỹ, xin C1 với hành trình rõ ràng là cách trình bày thẳng nhất.
Một hướng khác đáng cân nhắc là đổi tuyến bay. Nhiều điểm đến ở Mỹ Latinh hay Caribe có thể tới bằng đường nối chuyến qua châu Âu, Trung Đông hoặc qua các sân bay không đòi visa quá cảnh với người Việt. Chi phí và thời gian bay có thể khác, nhưng bạn tránh được cả một bộ hồ sơ visa Mỹ. Trước khi đặt vé, hỏi hãng bay hoặc tra quy định quá cảnh của từng nước nối chuyến, vì yêu cầu visa quá cảnh mỗi nước một khác.
Câu hỏi thường gặp
Nối chuyến ở Mỹ chỉ hai tiếng, không ra khỏi sân bay, có thật sự cần visa không?
Có. Sân bay Mỹ không có khu quá cảnh quốc tế, mọi hành khách quốc tế đều qua kiểm soát nhập cảnh của CBP. Người mang hộ chiếu Việt Nam cần visa C1 hoặc visa B1/B2 còn hạn, nếu không hãng bay sẽ từ chối cho lên máy bay ngay từ điểm khởi hành.
Có visa C1 thì được ra ngoài sân bay ăn tối hay ngủ khách sạn không?
Nếu thời gian nối chuyến buộc bạn phải ngủ lại, ở khách sạn gần sân bay vẫn nằm trong khuôn khổ quá cảnh. Còn đi tham quan, gặp người thân hay dự sự kiện là mục đích du lịch, thăm thân và cần visa B. Viên chức CBP có thể hỏi bạn sẽ làm gì trong thời gian chờ.
Visa C1 thường được cấp thời hạn bao lâu và mấy lần nhập cảnh?
Thời hạn và số lần nhập cảnh tối đa của visa C1 cho công dân Việt Nam do bảng có đi có lại của Bộ Ngoại giao Mỹ quy định và có thể thay đổi. Viên chức có quyền cấp thấp hơn mức tối đa. Hãy tra trang reciprocity của Việt Nam trên travel.state.gov để biết mức hiện hành.
Đã bị từ chối visa du lịch Mỹ thì có nên xin C1 để đi qua Mỹ không?
Bạn có quyền nộp C1 nếu thật sự chỉ quá cảnh, và phải khai lần bị từ chối trước trong DS-160. Viên chức sẽ xem hành trình có hợp lý không. Nếu hành trình trông như một cách vòng để vào Mỹ, khả năng bị từ chối tiếp là cao; đổi tuyến bay không qua Mỹ thường đơn giản hơn.
Thuyền viên Việt Nam ra nhận tàu ở cảng Mỹ cần visa gì?
Thường là visa C1/D, diện kết hợp quá cảnh và thuyền viên. Hồ sơ cần thư của chủ tàu hoặc công ty quản lý thuyền viên, sổ thuyền viên và thông tin con tàu. Visa D không cho phép làm việc trên bờ hay ở lại Mỹ sau khi tàu rời cảng.
Có visa C1 rồi, khi ở Mỹ có xin đổi sang visa du lịch được không?
Không. Người được cho vào Mỹ diện C1 không được đổi sang diện không định cư khác ngay trong nước Mỹ và không được gia hạn thời gian ở. Nếu muốn đi du lịch Mỹ, bạn phải rời Mỹ theo hành trình rồi xin visa B1/B2 từ bên ngoài.
