Người mang hộ chiếu Việt Nam muốn sang Úc du lịch, thăm thân hay công tác ngắn ngày phải có visa trước khi lên máy bay, và loại phổ biến nhất là visa khách thăm subclass 600 (Visitor visa). Hồ sơ nộp trực tuyến qua ImmiAccount của Bộ Nội vụ Úc (Department of Home Affairs), xét chủ yếu trên giấy tờ, thường không có phỏng vấn. Visa Úc là visa điện tử: không dán tem vào hộ chiếu, thông tin được gắn với số hộ chiếu của bạn trong hệ thống của Úc.
Muốn được cấp, bạn cần thuyết phục viên chức ba điều: bạn thật sự chỉ đến thăm rồi về, bạn đủ tiền cho chuyến đi, và bạn đạt yêu cầu về sức khoẻ và nhân thân. Phần lớn hồ sơ người Việt bị từ chối không vì thiếu một tờ giấy cụ thể mà vì ba điều đó không được trình bày thành một câu chuyện nhất quán. Bài này đi qua bức tranh chung các loại visa ngắn hạn, cách viên chức đọc hồ sơ, trình tự làm hồ sơ 600, và những chỗ người Việt hay hỏng. Lệ phí và thời gian xét đổi theo năm tài chính Úc, nên luôn kiểm lại trên immi.homeaffairs.gov.au trước khi nộp.
Các loại visa ngắn hạn người Việt hay dùng để sang Úc
Úc đặt tên visa theo số hiệu (subclass). Chọn sai số hiệu là lỗi đầu tiên và tốn kém nhất, vì lệ phí không hoàn và hồ sơ phải làm lại. Bảng dưới gom các loại người Việt hay gặp khi đi ngắn hạn; mỗi loại có bài riêng trong danh mục này.
| Mục đích chuyến đi | Visa thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Du lịch, thăm bạn bè, người thân | Subclass 600, luồng Tourist | Nộp từ Việt Nam hoặc khi đang ở Úc; không được làm việc |
| Cha mẹ, người thân sang thăm có người ở Úc đứng bảo trợ | Subclass 600, luồng Sponsored Family | Người bảo trợ là công dân hoặc thường trú nhân Úc; có thể bị yêu cầu ký quỹ |
| Họp, đàm phán, dự hội nghị, khảo sát thị trường | Subclass 600, luồng Business Visitor | Không được làm việc tạo ra sản phẩm, dịch vụ cho đối tác Úc |
| Chuyên gia sang lắp đặt, sửa chữa, làm việc chuyên môn hẹp vài tuần | Subclass 400 | Là visa làm việc ngắn hạn, khác hẳn đi công tác |
| Thanh niên vừa đi chơi vừa làm việc | Subclass 462 (Work and Holiday) | Có điều kiện tuổi, học vấn, tiếng Anh và thư hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam |
| Học chính khoá | Subclass 500 | Học khoá ngắn dưới ba tháng thì visa 600 có thể đủ |
Hai loại người Việt hay hỏi nhưng không dùng được là ETA (subclass 601) và eVisitor (subclass 651): đây là visa điện tử nhanh dành cho công dân một số nước, và hộ chiếu Việt Nam không nằm trong danh sách đó. Nếu một trang nào hứa xin "ETA Úc" cho hộ chiếu Việt Nam, bạn nên dè chừng.
Viên chức Úc xét visa khách thăm theo những tiêu chí nào
Khách thăm thật sự (genuine visitor). Đây là tiêu chí nặng ký nhất. Viên chức xem hoàn cảnh ở Việt Nam (công việc, gia đình, tài sản, con cái đi học), lịch sử đi lại, mục đích chuyến đi và việc mục đích đó có hợp lý với thời gian bạn xin không. Một nhân viên văn phòng xin ở Úc 12 tháng để "du lịch" sẽ bị hỏi ngược: ai giữ việc cho bạn trong một năm đó?
Đủ tiền cho chuyến đi. Bạn hoặc người chi trả phải có khả năng trang trải vé, chỗ ở, ăn uống, đi lại và chi phí phát sinh. Úc không công bố một con số cố định cho visa 600; viên chức đánh giá theo độ dài chuyến đi và hoàn cảnh của bạn.
Sức khoẻ. Tuỳ thời gian ở, tuổi và tiền sử bệnh, bạn có thể được yêu cầu khám sức khoẻ tại phòng khám do Úc chỉ định ở Việt Nam. Người xin ở dài hoặc người lớn tuổi thường gặp yêu cầu này nhiều hơn.
Nhân thân. Tờ khai hỏi về tiền án, lệnh trục xuất, việc từng vi phạm điều kiện visa ở Úc hay nước khác. Khai thật là bắt buộc; khai sai có thể bị từ chối và bị cấm nộp lại nhiều năm theo quy định về thông tin sai lệch.
Lịch sử tuân thủ. Nếu bạn từng ở quá hạn ở Úc, từng bị huỷ visa hoặc còn nợ Chính phủ Úc, hồ sơ mới gần như chắc chắn gặp khó. Người từng đi Úc và về đúng hạn có lợi thế rõ rệt so với người đi lần đầu.
Trình tự làm hồ sơ visa 600 từ Việt Nam
Trình tự dưới đây áp dụng cho luồng Tourist nộp từ Việt Nam. Các luồng khác đi gần như cùng đường, chỉ khác giấy tờ chứng minh mục đích.
- Chốt mục đích và lịch trình. Đi đâu, mấy ngày, ở nhà ai hay khách sạn, ai trả tiền. Mọi giấy tờ sau đó phải khớp với các câu trả lời này.
- Kiểm hộ chiếu. Nên còn hạn dài hơn thời gian bạn định ở Úc với một khoảng dư an toàn. Visa gắn với số hộ chiếu, đổi hộ chiếu sau khi có visa thì phải báo cho Bộ Nội vụ cập nhật.
- Tạo ImmiAccount và chọn đơn Visitor visa (600), luồng Tourist. Hệ thống hỏi khá chi tiết về nhân thân, gia đình, công việc, lịch sử đi lại; trả lời đầy đủ, không bỏ trống phần lịch sử.
- Chuẩn bị và tải giấy tờ theo nhóm: nhân thân, công việc và thu nhập, tài chính, mục đích chuyến đi, ràng buộc ở Việt Nam. Bản tiếng Việt cần kèm bản dịch tiếng Anh.
- Nộp lệ phí bằng thẻ ngay trong ImmiAccount. Mức lệ phí đổi theo từng năm tài chính của Úc (bắt đầu 1/7), kiểm trên immi.homeaffairs.gov.au.
- Làm các bước được yêu cầu thêm nếu có: khám sức khoẻ, lấy sinh trắc học, bổ sung giấy tờ. Thư yêu cầu đến qua ImmiAccount và email, kèm hạn trả lời.
- Nhận thư cấp visa qua email. Đọc kỹ thời hạn visa, số lần nhập cảnh, thời gian được ở mỗi lần và các điều kiện kèm theo trước khi đặt vé.
Visa Úc không dán vào hộ chiếu, nên bạn nên in thư cấp visa mang theo và có thể tự tra tình trạng visa qua dịch vụ VEVO của Bộ Nội vụ. Hãng bay kiểm visa của bạn qua hệ thống điện tử khi làm thủ tục.
Đọc thư cấp visa: thời hạn visa khác thời gian được ở
Thư cấp visa 600 có ba mốc người Việt hay đọc nhầm. Hạn visa (must not arrive after) là ngày cuối cùng bạn được vào Úc. Thời gian lưu trú (period of stay) là số tháng tối đa mỗi lần vào, thường là 3, 6 hoặc 12 tháng. Số lần nhập cảnh cho biết bạn được vào một lần hay nhiều lần. Một visa nhiều lần có hạn một năm và thời gian ở ba tháng nghĩa là bạn ra vào nhiều lần trong năm đó, mỗi lần không quá ba tháng tính từ ngày vào.
Phần điều kiện (conditions) quan trọng không kém. 8101 cấm làm việc, kể cả làm thêm ở tiệm của người thân. 8201 giới hạn học tối đa ba tháng. 8503 nghĩa là bạn không được nộp hầu hết các loại visa khác khi đang ở Úc. Một số visa có thêm điều kiện giới hạn tổng thời gian ở trong một khoảng nhiều tháng, hoặc buộc có bảo hiểm y tế. Vi phạm điều kiện visa có thể dẫn tới huỷ visa và ghi nhận bất lợi cho các lần xin sau.
Nếu thấy thông tin trong thư cấp visa sai (tên, ngày sinh, số hộ chiếu), báo ngay qua ImmiAccount trước khi đi. Sai lệch giữa visa và hộ chiếu là lý do phổ biến khiến hãng bay từ chối cho lên máy bay.
Những lỗi khiến hồ sơ người Việt bị từ chối
Mục đích chuyến đi mơ hồ. Ghi "du lịch" mà không có lịch trình, không nói đi đâu, cùng ai, vì sao chọn thời điểm này. Viên chức không đoán thay bạn; hồ sơ thiếu lời giải thích thì họ dựa vào rủi ro chung của nhóm hồ sơ tương tự.
Tài chính xuất hiện đột ngột. Sổ tiết kiệm mở vài ngày trước khi nộp với số tiền lớn, không có lịch sử thu nhập tương ứng. Viên chức quan tâm dòng tiền đều đặn và nguồn gốc hơn con số cuối kỳ.
Thời gian xin không khớp hoàn cảnh. Đang đi làm mà xin ở sáu tháng, không có đơn nghỉ phép hay xác nhận của công ty. Thời gian xin nên vừa đủ cho mục đích bạn nêu.
Khai thiếu lịch sử. Quên khai một lần bị từ chối visa nước khác, quên khai người thân đang ở Úc. Úc chia sẻ dữ liệu với một số nước; khai thiếu bị xem là thông tin sai lệch dù bạn không cố ý.
Giấy tờ không nhất quán. Chức vụ trên hợp đồng lao động khác trên xác nhận công việc, mức lương trên sao kê khác trên xác nhận lương. Mỗi chỗ lệch nhỏ làm giảm độ tin của cả bộ hồ sơ.
Dùng giấy tờ được "làm giúp". Hợp đồng lao động, xác nhận lương, sổ tiết kiệm không thật là con đường ngắn nhất tới lệnh cấm nhiều năm. Úc có thể xác minh với công ty, ngân hàng ở Việt Nam.
Tự làm hay nhờ người làm, và cách tự kiểm ở nguồn chính thức
Hồ sơ visa 600 hoàn toàn có thể tự làm nếu bạn đọc kỹ hướng dẫn và trung thực. Nếu nhờ người khác, ở Úc chỉ đại lý di trú có đăng ký (có số MARN) hoặc luật sư hành nghề mới được tư vấn di trú hợp pháp; ở Việt Nam có nhiều đơn vị dịch vụ hỗ trợ giấy tờ, nhưng trách nhiệm về nội dung khai vẫn là của bạn. Không ai, kể cả đại lý có đăng ký, được hứa chắc kết quả.
Nguồn đáng tin nhất là trang immi.homeaffairs.gov.au: trang của từng subclass có danh sách điều kiện, công cụ tra giấy tờ cần nộp theo quốc tịch (document checklist), bảng lệ phí hiện hành và thời gian xử lý toàn cầu được cập nhật định kỳ. Trang của Đại sứ quán Úc tại Hà Nội và Tổng Lãnh sự quán tại TP.HCM có thông báo riêng cho người nộp từ Việt Nam. Thông tin trên mạng xã hội, kể cả từ người vừa đậu, thường đúng với hồ sơ của họ chứ chưa chắc đúng với bạn.
Trước khi bấm nộp, đọc lại toàn bộ tờ khai như một viên chức xa lạ: câu chuyện có liền mạch không, giấy tờ có chứng minh từng câu không, và có chỗ nào bạn phải giải thích thêm mà chưa giải thích. Một trang thư giải trình ngắn, nói thẳng vào những điểm dễ bị nghi ngờ, thường có giá trị hơn mười trang giấy tờ không ai đọc.
Sau khi có visa: chuẩn bị cho ngày nhập cảnh
Có visa mới là nửa chặng. Ở sân bay Úc, biên phòng và an toàn sinh học là hai lớp kiểm tra độc lập, và nhiều người Việt gặp rắc rối ở lớp thứ hai chứ không phải lớp thứ nhất.
- Mang theo bản in thư cấp visa và một bìa giấy tờ gốc chính: xác nhận công việc, vé về, địa chỉ nơi ở, thư mời nếu ở nhà người thân. Biên phòng ít khi hỏi, nhưng khi hỏi thì câu trả lời phải khớp với hồ sơ đã nộp.
- Khai báo đúng hàng hoá mang theo. Úc kiểm soát rất chặt thực phẩm, hạt giống, thịt khô, trứng, thuốc nam, đồ gỗ chưa xử lý. Khai báo rồi bị tịch thu thì không sao; không khai mà bị phát hiện thì có thể bị phạt và ghi nhận vi phạm, ảnh hưởng tới visa.
- Mang thuốc kê đơn kèm đơn thuốc bằng tiếng Anh hoặc có bản dịch, với lượng vừa đủ cho thời gian ở.
- Tiền mặt lớn phải khai báo theo ngưỡng do Úc quy định; kiểm mức hiện hành trước khi bay.
- Theo dõi ngày phải rời Úc theo thời gian lưu trú ghi trên visa, tính từ ngày nhập cảnh, không phải từ ngày cấp visa.
Về đúng hạn là phần cuối của một hồ sơ tốt: lịch sử tuân thủ sạch giúp lần xin sau, kể cả visa khác, thuận lợi hơn rõ rệt.
Câu hỏi thường gặp
Xin visa du lịch Úc mất bao lâu?
Thời gian xét thay đổi theo mùa, luồng visa và độ đầy đủ của hồ sơ. Bộ Nội vụ Úc công bố thời gian xử lý toàn cầu cho từng subclass trên immi.homeaffairs.gov.au; đó là số liệu thống kê của các hồ sơ đã xét, không phải cam kết. Nên nộp sớm vài tháng trước ngày đi, nhất là mùa cao điểm.
Có phải phỏng vấn khi xin visa 600 không?
Phần lớn hồ sơ visa 600 được xét trên giấy tờ, không phỏng vấn. Viên chức có thể gọi điện cho bạn, người bảo trợ hoặc công ty để xác minh. Vì vậy cần khai số liên lạc đúng, nghe máy và trả lời khớp với những gì đã khai.
Visa Úc có dán vào hộ chiếu không?
Không. Úc cấp visa điện tử, gắn với số hộ chiếu bạn dùng khi nộp. Bạn nhận thư cấp visa qua email và nên in mang theo. Đổi hộ chiếu sau khi có visa thì phải báo Bộ Nội vụ cập nhật số hộ chiếu mới trước khi đi.
Đã từng bị từ chối visa Úc thì có nộp lại được không?
Được, trừ trường hợp bị từ chối vì thông tin sai lệch, khi đó có thể bị cấm nộp nhiều visa trong một thời gian. Muốn nộp lại hiệu quả, bạn cần đọc kỹ lý do trong thư từ chối và sửa đúng điểm đó, không nộp lại y nguyên.
Có visa 600 rồi thì nhập cảnh có bị hỏi thêm không?
Có thể. Visa cho phép bạn đến Úc, còn nhân viên biên phòng ở sân bay vẫn có thể hỏi mục đích chuyến đi, nơi ở, vé về. Hành lý cũng được kiểm theo quy định an toàn sinh học rất chặt, nhất là thực phẩm mang theo.
Con nhỏ đi cùng cha mẹ có cần visa riêng không?
Mỗi người, kể cả trẻ em, đều cần visa của riêng mình. Gia đình có thể nộp chung trong một hồ sơ nhóm trên ImmiAccount. Nếu trẻ dưới 18 tuổi đi cùng chỉ một trong hai cha mẹ hoặc đi với người khác, nên chuẩn bị giấy đồng ý của người còn lại.
