Hồ sơ visa EB-5 gồm ba phần nộp ở ba thời điểm khác nhau: hồ sơ đầu tư (tài liệu dự án, bằng chứng đã đầu tư) và hồ sơ nguồn tiền đi kèm đơn I-526E gửi USCIS; giấy tờ dân sự (khai sinh, kết hôn, lý lịch tư pháp, hộ chiếu, ảnh) tải lên cổng của Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC) sau khi đơn được duyệt; và kết quả khám sức khoẻ làm trước buổi phỏng vấn ở Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM.
Phần quyết định thành bại là hồ sơ nguồn tiền; phần gây chậm nhiều nhất là giấy tờ dân sự không khớp nhau. Bài này đi qua từng phần với danh mục cụ thể, nơi cấp ở Việt Nam, yêu cầu dịch thuật, và những lỗi các gia đình Việt hay mắc. Danh mục chính xác cho Việt Nam luôn đối chiếu bảng hướng dẫn theo quốc gia (Reciprocity Schedule) trên travel.state.gov tại thời điểm nộp.
Phần 1: hồ sơ đầu tư nộp cùng I-526E
Phần này phần lớn do dự án và luật sư chuẩn bị, nhưng nhà đầu tư cần hiểu để kiểm và ký đúng:
- Tài liệu dự án: tài liệu chào bán (PPM), thoả thuận góp vốn, điều lệ của công ty nhận đầu tư, kế hoạch kinh doanh, báo cáo kinh tế về việc làm, tài liệu chứng minh TEA hoặc dự án hạ tầng nếu áp dụng mức 800.000 USD.
- Bằng chứng đã đầu tư: xác nhận chuyển tiền từ ngân hàng, xác nhận escrow hoặc công ty nhận vốn đã nhận, chứng nhận phần vốn góp của bạn.
- Mẫu đơn và cam kết: đơn I-526E (hoặc I-526 với đầu tư trực tiếp), mẫu G-28 cho luật sư đại diện, các cam kết theo yêu cầu của RIA về việc không tham gia gian lận, không nhận hoa hồng trái phép.
- Giấy tờ nhận dạng: hộ chiếu, và nếu đang ở Mỹ, bằng chứng tình trạng cư trú hợp pháp hiện tại.
Việc của nhà đầu tư ở phần này là đọc kỹ những gì mình ký. Mọi chữ ký trên mẫu đơn đều là lời khai trước cơ quan liên bang Mỹ; khai sai, dù do bên tư vấn soạn, vẫn là trách nhiệm của người ký.
Phần 2: hồ sơ nguồn tiền — xương sống của đơn
USCIS không chỉ hỏi bạn có tiền không, mà hỏi tiền đến từ đâu và đi đường nào. Hồ sơ nguồn tiền tốt kể một câu chuyện liền mạch: nguồn gốc (vì sao bạn có số tiền đó), tính hợp pháp (đã nộp thuế, có giấy phép kinh doanh), và đường đi (từ tài khoản gốc qua các tài khoản trung gian đến tài khoản dự án, mỗi bước có sao kê).
Tuỳ nguồn, giấy tờ khác nhau. Tiền lương: hợp đồng lao động, xác nhận thu nhập, chứng từ khấu trừ hoặc quyết toán thuế thu nhập cá nhân nhiều năm. Lợi nhuận kinh doanh: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, báo cáo tài chính (tốt nhất là có kiểm toán), tờ khai thuế doanh nghiệp, biên bản chia lợi nhuận, chứng từ nhận cổ tức. Bán bất động sản: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tài sản, hợp đồng mua bán có công chứng, biên lai thuế chuyển nhượng, sao kê nhận tiền — và cả nguồn tiền ban đầu để mua tài sản đó nếu mua chưa lâu. Tặng cho: hợp đồng tặng cho cùng hồ sơ nguồn tiền đầy đủ của người tặng. Vay: hợp đồng vay, giấy tờ thế chấp tài sản của chính nhà đầu tư, định giá tài sản.
Đường đi của tiền ra khỏi Việt Nam phải qua ngân hàng được phép, theo quy định ngoại hối hiện hành. Chuyển tiền qua kênh không chính thức, nhờ người khác cầm hộ, hay qua các tài khoản không đứng tên nhà đầu tư đều tạo ra lỗ hổng trong câu chuyện. Cách USCIS đọc hồ sơ nguồn tiền được phân tích kỹ hơn trong một bài chuyên sâu khác của danh mục.
Phần 3: giấy tờ dân sự nộp NVC — nơi cấp ở Việt Nam
Danh sách điển hình cho một gia đình Việt; mỗi người lớn và mỗi trẻ em có bộ riêng. Đối chiếu Reciprocity Schedule cho Việt Nam trên travel.state.gov để biết loại giấy cụ thể được chấp nhận.
| Giấy tờ | Ai cần | Nơi cấp / ghi chú |
|---|---|---|
| Giấy khai sinh (bản sao trích lục) | Mọi thành viên | Cơ quan đăng ký hộ tịch cấp xã nơi đã đăng ký; khai sinh đăng ký lại, đăng ký muộn cần giấy tờ phụ chứng minh |
| Giấy chứng nhận kết hôn | Vợ chồng | Cơ quan đăng ký hộ tịch; nếu từng ly hôn, kèm bản án hoặc quyết định ly hôn |
| Phiếu lý lịch tư pháp | Người từ 16 tuổi trở lên (theo hướng dẫn hiện hành) | Sở Tư pháp hoặc Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia; kiểm loại phiếu được yêu cầu |
| Lý lịch tư pháp nước khác | Người từng sống ở nước khác đủ lâu theo quy định | Cơ quan có thẩm quyền của nước đó |
| Hộ chiếu | Mọi thành viên | Còn hạn đủ dài theo yêu cầu; Cục Quản lý xuất nhập cảnh |
| Ảnh | Mọi thành viên | Theo chuẩn ảnh visa Mỹ, nộp trực tuyến |
| Giấy tờ quân sự, toà án | Người từng có | Bản án, quyết định, giấy xác nhận chấp hành xong nếu từng có tiền án |
Mọi giấy tờ không bằng tiếng Anh cần bản dịch đầy đủ kèm xác nhận của người dịch về năng lực và độ chính xác. Hồ sơ nộp Lãnh sự quán Mỹ nói chung không đòi hợp pháp hoá lãnh sự hay Apostille; việc Việt Nam áp dụng Apostille từ 11/9/2026 chủ yếu có ý nghĩa khi bạn dùng giấy tờ Việt Nam ở các nước khác hoặc cho một số thủ tục ở cấp bang tại Mỹ sau này.
Năm lỗi hồ sơ khiến gia đình Việt nhận thư 221(g)
Tên và ngày sinh lệch giữa các giấy. Khai sinh ghi "Nguyễn Thị Thu", hộ chiếu ghi "Nguyễn Thị Thu Hà"; ngày sinh trên giấy kết hôn khác học bạ. Mỗi chỗ lệch cần giải thích và bằng chứng. Sửa ở cơ quan hộ tịch trước khi nộp nhanh hơn nhiều so với giải trình sau.
Khai sinh đăng ký lại không có giấy tờ hỗ trợ. Lãnh sự quán thường xem kỹ khai sinh cấp lại sau nhiều năm. Hãy chuẩn bị giấy tờ cũ cùng thời: học bạ, giấy chứng nhận tốt nghiệp, hồ sơ hộ khẩu cũ, giấy tờ của cha mẹ.
Lý lịch tư pháp sai loại hoặc hết hạn. Phiếu có thời hạn sử dụng theo yêu cầu của Lãnh sự quán, và loại phiếu phải đúng. Xin quá sớm có thể phải xin lại; xin quá muộn làm chậm hồ sơ.
Khai DS-260 không khớp hồ sơ cũ. Lịch sử du lịch, công việc, địa chỉ, các lần xin visa Mỹ trước đây phải khớp với những gì đã khai ở các hồ sơ trước. Viên chức có lịch sử của bạn; khác biệt không giải thích được bị đọc là thiếu trung thực.
Thiếu giấy tờ liên quan đến lần kết hôn hoặc ly hôn trước. Người từng ly hôn phải nộp bằng chứng hôn nhân trước đã chấm dứt hợp pháp. Bản án ly hôn ở nước ngoài, hay ly hôn chưa ghi chú vào sổ hộ tịch ở Việt Nam, là chỗ hay bị yêu cầu bổ sung.
Chuẩn bị phần "kể chuyện tiền" cho buổi phỏng vấn
Giấy tờ đã nộp không thay được việc nhà đầu tư tự trình bày. Ở Lãnh sự quán, viên chức thường hỏi những câu đơn giản: bạn đầu tư vào dự án gì, ở đâu, bao nhiêu tiền, tiền ở đâu ra, vì sao chọn dự án này, sang Mỹ sẽ sống ở bang nào, làm gì. Câu trả lời cần khớp với hồ sơ USCIS đã duyệt. Người để bên tư vấn lo hết thường lúng túng khi được hỏi chi tiết về chính tài sản của mình — và sự lúng túng ấy đôi khi bị đọc là dấu hiệu tiền không phải của mình.
Cách chuẩn bị hiệu quả là làm một bản tóm tắt một trang bằng tiếng Việt cho riêng mình: các nguồn tiền theo thứ tự thời gian, số tiền gần đúng của từng nguồn, tài sản nào đã bán, bán cho ai, năm nào, tiền đi qua những tài khoản nào, chuyển sang Mỹ ngày nào. Đọc lại vài lần trước buổi phỏng vấn. Không học thuộc câu trả lời mẫu; viên chức nhận ra ngay lời học thuộc, và câu hỏi tiếp theo sẽ khó hơn.
Vợ hoặc chồng cũng nên nắm câu chuyện ở mức cơ bản, vì viên chức có thể hỏi cả hai. Nếu tiền đến từ bố mẹ tặng, nhà đầu tư nên biết bố mẹ có tài sản từ đâu, tặng khi nào. Mang theo bản gốc của những giấy tờ quan trọng nhất trong hồ sơ nguồn tiền — hợp đồng bán tài sản, chứng từ chuyển tiền — dù đã nộp bản sao, phòng khi viên chức muốn xem.
Khám sức khoẻ và tiêm chủng
Mỗi thành viên phải khám tại cơ sở y tế được Lãnh sự quán chỉ định trước buổi phỏng vấn, theo danh sách và cách đặt lịch trong thư hẹn. Khám gồm hỏi bệnh sử, khám tổng quát, xét nghiệm theo độ tuổi (ví dụ sàng lọc lao), và kiểm tra tiêm chủng theo danh mục của cơ quan y tế Mỹ. Mang sổ tiêm chủng của cả nhà, đặc biệt của trẻ em; thiếu mũi nào sẽ được tiêm bổ sung.
Người có bệnh mạn tính không đương nhiên bị từ chối. Điều được xét là các bệnh thuộc diện liên quan sức khoẻ cộng đồng, tình trạng nghiện chất, hoặc rối loạn có hành vi gây hại. Nếu có tiền sử lao, điều trị trước khi khám và mang hồ sơ điều trị. Kết quả khám được gửi cho Lãnh sự quán và có thời hạn; nếu visa cấp chậm, có thể phải khám lại.
Cách tổ chức hồ sơ để không thất lạc
Một bộ hồ sơ EB-5 kéo dài nhiều năm, qua nhiều người tay. Cách sắp xếp sau đây giúp gia đình luôn biết mình đang có gì:
- Lập một bảng danh mục tổng: tên giấy tờ, của ai, ngày cấp, ngày hết hạn, đã dịch chưa, đã nộp ở bước nào.
- Giữ bản gốc ở một nơi an toàn; mọi lần gửi đi đều là bản sao, trừ khi được yêu cầu rõ bản gốc.
- Quét mỗi giấy tờ thành tệp riêng, đặt tên theo quy ước thống nhất; lưu hai nơi.
- Bản dịch đi kèm bản quét của chính giấy tờ đó, cùng xác nhận của người dịch.
- Mỗi khi có thay đổi (đổi hộ chiếu, chuyển nhà, sinh con), cập nhật bảng danh mục và báo luật sư.
- Trước phỏng vấn, mang bản gốc của mọi giấy tờ dân sự đã tải lên, theo hướng dẫn trong thư hẹn.
Bảng danh mục này cũng là công cụ đối chiếu nhanh khi nhận thư 221(g): bạn biết ngay giấy nào đã nộp, giấy nào thiếu, giấy nào sắp hết hạn.
Câu hỏi thường gặp
Giấy tờ dân sự có cần công chứng bản dịch không?
Hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu bản dịch đầy đủ kèm xác nhận của người dịch rằng họ đủ năng lực và bản dịch chính xác. Công chứng bản dịch theo kiểu Việt Nam không phải điều kiện bắt buộc, nhưng nhiều gia đình vẫn làm để thuận tiện. Kiểm hướng dẫn hiện hành trên travel.state.gov.
Trẻ em có cần lý lịch tư pháp không?
Thường chỉ người từ 16 tuổi trở lên mới phải nộp lý lịch tư pháp theo hướng dẫn chung. Trẻ em vẫn cần khai sinh, hộ chiếu, ảnh, khám sức khoẻ và tiêm chủng. Nếu con sắp tròn 16 trong lúc hồ sơ đang chạy, nên chuẩn bị sẵn để không bị yêu cầu bổ sung.
Hồ sơ nguồn tiền có cần nộp lại ở NVC không?
Nguồn tiền chủ yếu được USCIS xét ở giai đoạn I-526E. Ở giai đoạn lãnh sự, viên chức có thể hỏi lại về khoản đầu tư và nguồn tiền trong phỏng vấn, nên nhà đầu tư cần nắm rõ câu chuyện tiền của mình và mang theo bản tóm tắt cùng giấy tờ chính.
Nếu mất giấy khai sinh gốc thì làm gì?
Xin cấp bản sao trích lục từ cơ quan đăng ký hộ tịch nơi đã đăng ký khai sinh. Nếu sổ gốc không còn, có thể phải đăng ký lại khai sinh, và khi đó cần giấy tờ hỗ trợ cùng thời như học bạ, hồ sơ cũ. Làm sớm vì việc này tốn thời gian.
Đã từng bị từ chối visa du lịch Mỹ có ảnh hưởng hồ sơ EB-5 không?
Bị từ chối visa du lịch vì lý do 214(b) không tự động cản trở EB-5, vì EB-5 là visa định cư. Điều quan trọng là khai đúng lịch sử từ chối và mọi thông tin trước đây phải khớp. Nếu từng bị từ chối vì khai sai hoặc vi phạm, cần luật sư đánh giá kỹ.
Có thể nộp giấy tờ cho NVC trước khi I-526E được duyệt không?
Không. NVC chỉ mở hồ sơ sau khi USCIS chấp thuận đơn đầu tư và chuyển hồ sơ. Tuy vậy, gia đình nên chuẩn bị giấy tờ dân sự từ sớm, trừ những thứ có thời hạn như lý lịch tư pháp, để khi có thông báo là nộp được ngay.
