Người mang hộ chiếu Việt Nam muốn sang New Zealand du lịch, thăm thân hay công tác ngắn ngày phải xin visitor visa (visa khách) trước khi đi. Việt Nam không thuộc nhóm nước được miễn visa, nên NZeTA, loại giấy phép điện tử cho người các nước miễn visa, không áp dụng cho bạn. Hồ sơ nộp trực tuyến trên hệ thống của Immigration New Zealand, kết quả là visa điện tử gắn với số hộ chiếu.
Không có "mẹo" để chắc chắn được cấp. Visa khách được xét trên ba câu hỏi: bạn sang để làm gì, bạn có đủ tiền cho chuyến đi không, và vì sao cơ quan di trú tin bạn sẽ về đúng hạn. Một hồ sơ tốt là hồ sơ trả lời ba câu đó nhất quán bằng giấy tờ thật. Bài này đi qua quy trình, giấy tờ, những chỗ người Việt hay bị từ chối và cách xử lý khi trượt.
Visitor visa cho phép gì và không cho phép gì
Visitor visa cho phép du lịch, thăm người thân, bạn bè, tham dự sự kiện, tìm hiểu kinh doanh, và học ngắn hạn trong một giới hạn nhất định. Visa không cho phép làm việc, kể cả làm thêm không lương cho người quen. Thời gian lưu trú tối đa tuỳ loại visa được cấp; theo quy định chung lâu nay, khách thường không được ở quá chín tháng trong khoảng mười tám tháng, và mỗi lần nhập cảnh được ở bao lâu ghi trên visa.
Có visa chưa phải là chắc chắn được vào. Khi đến sân bay, nhân viên biên phòng vẫn có thể hỏi mục đích chuyến đi, nơi ở, vé về và tiền mang theo. Nếu câu trả lời khác hẳn hồ sơ đã nộp, bạn có thể bị từ chối nhập cảnh. Vì vậy khai trung thực và mang theo bản sao giấy tờ chính là thói quen nên có.
Nếu mục đích là học dài hạn, làm việc hay sống cùng vợ chồng, bạn cần loại visa khác (du học, lao động, diện gia đình). Dùng visa khách cho mục đích đó rồi tính đổi diện sau là rủi ro: cơ quan di trú có thể coi đó là khai báo không trung thực, và hồ sơ sau này ở New Zealand, Úc hay nước khác đều có thể bị ảnh hưởng.
Quy trình nộp visa khách từ Việt Nam
Phần lớn hồ sơ nộp trực tuyến. Một số trường hợp đặc biệt có thể phải nộp giấy hoặc qua trung tâm tiếp nhận được Immigration New Zealand chỉ định; kiểm hướng dẫn dành cho Việt Nam trên immigration.govt.nz.
- Xác định loại visa: visa khách thông thường, visa khách cho cha mẹ, ông bà, visa đi theo nhóm du lịch, hay visa công tác. Mỗi loại có điều kiện riêng.
- Tạo tài khoản trên hệ thống trực tuyến của Immigration New Zealand, điền tờ khai bằng tiếng Anh, khớp từng chữ với hộ chiếu.
- Tải giấy tờ lên: hộ chiếu còn hạn đủ lâu, ảnh theo chuẩn, chứng minh tài chính, lịch trình, thư mời nếu thăm thân, giấy tờ công việc và tài sản ở Việt Nam.
- Nộp lệ phí visa và phí du khách quốc tế (International Visitor Conservation and Tourism Levy, IVL). Mức IVL đã được nâng lên khoảng 100 NZD từ cuối năm 2024; kiểm mức hiện hành trước khi nộp.
- Bổ sung khi được yêu cầu: cơ quan di trú có thể hỏi thêm giấy tờ, gọi phỏng vấn, hoặc yêu cầu chụp X-quang phổi nếu bạn định ở lâu.
- Nhận kết quả qua thư điện tử; kiểm kỹ tên, ngày sinh, số hộ chiếu, thời hạn và số lần nhập cảnh trên visa.
Thời gian xử lý được Immigration New Zealand công bố tham khảo trên trang chính thức và thay đổi theo mùa. Nộp sớm trước ngày đi, và đừng mua vé không hoàn trước khi có visa.
Hồ sơ tài chính và ràng buộc: nên chuẩn bị gì
Bảng dưới gom các nhóm giấy tờ theo câu hỏi mà mỗi nhóm trả lời. Không cần nộp mọi thứ; chọn những gì thật sự phản ánh hoàn cảnh của bạn.
| Câu hỏi của cơ quan di trú | Giấy tờ thường dùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Bạn có đủ tiền cho chuyến đi? | Sao kê tài khoản vài tháng gần nhất, sổ tiết kiệm, bằng chứng thu nhập | Lâu nay có mức tham khảo theo tháng lưu trú, thấp hơn nếu đã trả chỗ ở; kiểm mức hiện hành. Tiền "nộp vào đột ngột" ít thuyết phục |
| Ai trả chi phí? | Nếu người thân ở New Zealand bảo trợ: thư bảo trợ, giấy tờ cư trú, thu nhập của họ | Một số trường hợp dùng mẫu bảo trợ chính thức của Immigration New Zealand |
| Vì sao bạn sẽ về? | Hợp đồng lao động, đơn xin nghỉ phép được duyệt, đăng ký kinh doanh, sổ đỏ, con đang đi học ở Việt Nam | Ràng buộc càng cụ thể càng tốt |
| Mục đích chuyến đi là gì? | Lịch trình, đặt phòng có thể huỷ, thư mời dự lễ tốt nghiệp, đám cưới | Lịch trình nên hợp với thời gian nghỉ phép thực tế |
| Bạn có từng vi phạm di trú? | Visa cũ của các nước đã đi, giải trình nếu từng bị từ chối | Phải khai cả lần bị từ chối ở nước khác |
Giấy tờ tiếng Việt cần kèm bản dịch tiếng Anh. Ưu tiên bản dịch rõ ràng, có thông tin người dịch; một bản dịch sai số tiền hay chức danh có thể làm hồ sơ mâu thuẫn.
Những lý do người Việt hay bị từ chối
Mục đích không thuyết phục. Chuyến du lịch hai tháng trong khi đang đi làm công ty, nghỉ phép được hai tuần; hoặc thăm "bạn" mà không giải thích được quan hệ. Mục đích và thời gian phải khớp với đời sống thật của bạn.
Tài chính không tương xứng. Số dư lớn nhưng thu nhập thấp và không có giải thích nguồn tiền, hoặc tiền chuyển vào ngay trước khi nộp. Cơ quan di trú quan tâm đến lịch sử tài chính hơn là con số ở một ngày.
Ràng buộc yếu. Người trẻ, độc thân, chưa có việc ổn định, chưa đi nước nào thường bị xét kỹ hơn. Không phải là bị cấm, mà cần bằng chứng rõ hơn về lý do quay về.
Khai thiếu hoặc khai sai. Không khai lần bị từ chối visa Úc, Mỹ, Canada; khai sai nghề nghiệp; nộp giấy tờ không đúng sự thật. Các nước nhóm Five Eyes có cơ chế chia sẻ thông tin di trú, nên chuyện không khai rất dễ bị phát hiện.
Người bảo trợ có vấn đề. Người thân ở New Zealand từng bảo lãnh khách nhưng khách ở quá hạn, hoặc đang giữ visa tạm trú không đủ điều kiện bảo trợ.
Bị từ chối thì làm gì
Thư từ chối của Immigration New Zealand thường nêu lý do. Đọc kỹ từng lý do, vì đó chính là danh sách việc cần sửa. Với visa khách nộp từ nước ngoài, thường không có quyền kháng cáo chính thức như các diện thường trú; con đường thực tế là nộp lại hồ sơ mới khi hoàn cảnh đã khác hoặc khi bạn có bằng chứng giải quyết được lý do bị từ chối.
Nộp lại ngay với bộ hồ sơ y hệt hầu như không giúp được gì, và để lại thêm một lần bị từ chối trong lịch sử. Thay vào đó, hãy xử lý đúng chỗ yếu: thiếu ràng buộc thì bổ sung xác nhận công việc, tài sản; tài chính chưa rõ thì giải thích nguồn tiền bằng giấy tờ; mục đích chưa rõ thì làm lại lịch trình và thư mời cụ thể hơn. Nếu trong quá trình xét, cơ quan di trú gửi thư nêu lo ngại (thường gọi là thư PPI) và cho thời hạn trả lời, đó là cơ hội quý để giải trình trước khi có quyết định cuối.
Lần bị từ chối không phải "vết đen" vĩnh viễn, nhưng phải khai trung thực ở mọi hồ sơ sau này, kể cả hồ sơ xin visa nước khác.
Thư mời và người bảo trợ ở New Zealand nên chuẩn bị gì
Khi sang thăm người thân, thư mời không phải tờ giấy hình thức mà là bằng chứng cho mục đích chuyến đi. Thư nên ghi rõ quan hệ (con, anh chị em, bạn học cũ), lý do mời (lễ tốt nghiệp, sinh con, đám cưới, thăm sau nhiều năm), thời gian dự kiến, chỗ ở và ai trả chi phí. Kèm theo là bản sao giấy tờ cư trú của người mời: hộ chiếu New Zealand, Resident Visa, hoặc visa tạm trú còn hạn. Quan hệ nên có giấy tờ chứng minh như khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, ảnh chụp chung qua nhiều năm.
Nếu người mời đứng ra bảo trợ tài chính hoặc chỗ ở, Immigration New Zealand có mẫu bảo trợ chính thức; người bảo trợ cam kết lo chi phí sinh hoạt, chỗ ở và chi phí đưa khách về nước nếu cần. Đây là cam kết có giá trị pháp lý, nên người bảo trợ cần thu nhập và nơi ở ổn định, kèm bằng chứng. Người đang giữ visa du học hay visa lao động ngắn hạn thường khó đứng bảo trợ thuyết phục.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: hồ sơ của khách và lời kể của người mời phải khớp nhau. Khách khai sang ba tuần để dự lễ tốt nghiệp, trong khi thư mời nói sang "ở với con một thời gian" là đủ để cơ quan di trú hỏi thêm.
Trước khi bay và khi đến sân bay New Zealand
Có visa rồi, bạn vẫn cần khai báo nhập cảnh theo hình thức New Zealand đang áp dụng (khai điện tử trước chuyến bay hoặc tờ khai giấy, tuỳ thời điểm). Phần quan trọng nhất của tờ khai với người Việt là an ninh sinh học. New Zealand kiểm soát rất chặt thực phẩm, hạt giống, thực vật, sản phẩm từ động vật, đất cát bám ở giày dép, đồ cắm trại. Mang theo khô bò, lạp xưởng, trái cây, thuốc bắc, hạt sen mà không khai có thể bị phạt tại chỗ, lâu nay khoảng 400 NZD, và bị ghi nhận.
Cách an toàn là khai tất cả đồ ăn và đồ có nguồn gốc thực vật, động vật, rồi để nhân viên kiểm tra; khai rồi bị tịch thu không bị phạt. Thuốc tây mang theo nên để trong vỏ gốc, kèm đơn thuốc tiếng Anh nếu số lượng nhiều. Tiền mặt vượt ngưỡng quy định phải khai với hải quan.
Ở quầy biên phòng, chuẩn bị sẵn địa chỉ nơi ở, vé về hoặc vé đi tiếp, và trả lời ngắn, đúng với hồ sơ. Trẻ em đi cùng chỉ một trong hai cha mẹ nên mang theo giấy đồng ý của người còn lại và giấy khai sinh có bản dịch, phòng khi được hỏi.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt có được dùng NZeTA để vào New Zealand không?
Không. NZeTA dành cho công dân các nước được miễn visa và một số trường hợp quá cảnh hoặc thường trú nhân Úc. Người mang hộ chiếu Việt Nam cần xin visa khách hoặc loại visa phù hợp khác. Nếu chỉ quá cảnh ở sân bay New Zealand, kiểm quy định quá cảnh riêng trên immigration.govt.nz.
Đang có visa Úc thì có được miễn visa New Zealand không?
Visa Úc không thay được visa New Zealand. Hai nước có hệ thống di trú riêng. Visa Úc còn hạn và lịch sử đi lại tốt có thể giúp hồ sơ New Zealand thuyết phục hơn, nhưng bạn vẫn phải nộp visa khách New Zealand như bình thường.
Cha mẹ sang thăm con du học ở New Zealand xin visa gì?
Thông thường là visa khách, với mục đích thăm con, kèm giấy tờ con đang học, thư mời và chứng minh tài chính. Nếu cha mẹ muốn ở lại cùng con trong suốt thời gian học, có diện visa riêng cho người giám hộ học sinh nhỏ tuổi với điều kiện cụ thể; kiểm trên immigration.govt.nz.
Có cần mua bảo hiểm du lịch khi xin visa New Zealand không?
Bảo hiểm y tế không phải lúc nào cũng là giấy tờ bắt buộc cho visa khách thông thường, nhưng rất nên có vì chi phí khám chữa bệnh cho khách ở New Zealand có thể cao. Với một số visa dài hạn hoặc visa cho cha mẹ, bảo hiểm y tế là điều kiện bắt buộc.
Ở quá hạn visa New Zealand thì bị gì?
Ở quá hạn là vi phạm luật di trú, có thể bị trục xuất và bị cấm quay lại trong một thời gian, đồng thời ảnh hưởng đến hồ sơ xin visa các nước khác. Nếu có lý do chính đáng cần ở thêm, phải nộp xin gia hạn hoặc đổi visa trước khi visa hiện tại hết hạn.
Visa New Zealand có cần phỏng vấn không?
Phần lớn visa khách được xét trên hồ sơ, không phỏng vấn. Tuy vậy, cơ quan di trú có quyền gọi điện hoặc mời phỏng vấn để làm rõ thông tin, kể cả gọi cho người bảo trợ ở New Zealand. Câu trả lời phải khớp với hồ sơ đã nộp.
